Wat is een maansverduistering?

Geschreven door
Beoordeel dit item
(29 stemmen)
Maansverduistering Maansverduistering Foto: Koen van Gorp

Een maansverduistering is een astronomisch fenomeen dat plaatsvindt wanneer de Zon, de Aarde en de Maan zich op één lijn bevinden met de Aarde in het midden. Normaal weerkaatst de maan het zonlicht terug naar de Aarde maar tijdens een maansverduistering kan de Maan geen zonlicht opvangen omdat de Aarde in de weg staat. Het zonlicht dat zich op dat moment door de aardatmosfeer doordringt, kleurt rood waardoor op de maan een rode gloed te zien is.

Maansverduisteringen doen zich enkel voor tijdens volle maan maar niet tijdens elke volle maan. De baan van de Maan helt ongeveer 5,1° ten opzichte van het vlak waarin de Aarde om de zon draait, ook wel de ecliptica genoemd, en hierdoor kan een maansverduistering enkel maar plaatsvinden als de Maan zich in één van de twee punten bevindt waar het baanvlak de ecliptica snijdt. Zonsverduisteringen zijn meestal maar in een klein gebied op Aarde zichtbaar maar maansverduisteringen zijn daarentegen waarneembaar vanop elke plek waar de Maan te zien is.

Tijdens een maansverduistering doet zich op de Maan een zonsverduistering voor. Niet alle maansverduisteringen zijn dezelfde. Er bestaan drie soorten: de totale, gedeeltelijke en de maansverduistering in de bijschaduw. Bij een totale maansverduistering is de Maan volledig zichtbaar en kleurt deze rood of donkerbruin afhankelijk van de hoeveelheid stof er zich in de atmosfeer van de Aarde bevindt. Tijdens dit fenomeen zal de Maan door de kernschaduw (de umbra) van de Aarde gaan en wanneer deze slechts door een gedeelte van de umbra gaat, spreken we van een gedeeltelijke maansverduistering. Bij een maansverduistering in de bijschaduw vermindert de intensiteit van het volle maanlicht een beetje maar dit is in de praktijk nauwelijks waarneembaar.

De verschillende fasen van een totale maansverduistering - Foto: Randy Brewer

De aardse atmosfeer bevat variabele hoeveelheden water (wolken, mist, nevel,…) en vaste deeltjes (meteorenstof, vulkanische as,…). Dit materiaal filtert natuurlijk het zonlicht vooraleer het in de schaduwkegel afgebogen wordt. Grote vulkaanuitbarstingen, waarbij veel as in de atmosfeer terechtkomt, zorgen dikwijls voor donkere, dieprode maansverduisteringen. Ook uitgestrekte wolkengebieden kunnen voor donkerdere eclipsen zorgen. Daarom stelde de Franse astronoom André-Louis Danjon een helderheidsschaal op voor maansverduisteringen. De zogenaamde Danjon-schaal telt vijf gradaties:

L=0 Zeer donkere eclips. De maan is bijna onzichtbaar
L=1 Donkere eclips, grijs-bruinachtige kleur
L=2 Donkerrode of roestkleurige eclips
L=3 Steenrode eclips met heldere rand
L=4 Zeer heldere, koperachtige rode of oranjeachtige eclips met heldere blauwe rand

Het schatten van de helderheid van de maaneclips wordt het best met het blote oog gedaan of met kleine telescopen of verrekijkers. Het is ook nuttig om een schatting te maken bij het begin of bij het einde van de totaliteit en tijdens het maximum van de eclips. Op die manier krijgen we een idee van de variaties in kleur en helderheid in de verschillende delen van de schaduw.

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Poollicht.be.
Sterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Meer in deze categorie: Wat is een zonsverduistering? »

Dit gebeurde vandaag in 1978

Het gebeurde toen

Vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida wordt de Amerikaanse Pioneer Venus Orbiter gelanceerd. Het ruimtetuig kwam op 4 december 1978 aan bij de planeet Venus en stuurde tot begin oktober 1992 wetenschappelijke gegevens over de atmosfeer van Venus door naar de Aarde waarna de ruimtesonde opbrandde in de atmosfeer van de planeet Venus. Op 9 december 1978 liet Pioneer Venus ook vier kleine sondes afdalen in de Venusatmosfeer waarvan één sonde succesvol landde en data terugstuurde naar de Aarde. Foto: NASA

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Messier 39

Messier 39

M39, ook gekend als NGC 7092, is een heldere maar schaarse open sterrenhoop in het sterrenbeeld Cygnus (Zwaan). Deze cluster telt slechts een 30-tal sterren en staat op een afstand…

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

91%

Sociale netwerken