Soorten sterrenstelsels: Spiraalvormige sterrenstelsels

Geschreven door
Beoordeel dit item
(8 stemmen)
Twee botsende spiraalvormige sterrenstelsels Twee botsende spiraalvormige sterrenstelsels Foto: NASA / ESA

Een spiraalstelsel kan makkelijk herkend worden aan zijn twee of meerdere spiraalarmen die zich rond een kern bevinden. Toen Edwin Hubble de spiraalstelsels wou bestuderen en classificeren, onderscheidde hij twee groepen binnen: deze objecten de normale spiraalstelsels (S) en de balkspiraalstelsels (SB). Binnen de spiraalvormige sterrenstelsels zitten sterren van alle mogelijke leeftijden. Deze stelsels zijn ook rijk aan gas waardoor sommigen ook wel de 'kraamklinieken' van ons heelal genoemd worden.

Balkspiraalstelsels kunnen eveneens makkelijk herkend worden doordat hun armen ontstaan aan het uiteinde van een heldere balk. Deze stelsels maken ongeveer één derde uit van alle spiraalstelsels. Ons Melkwegstelsel is eveneens een spiraalstelsel en heeft een diameter van ongeveer 10 000 lichtjaar waarin onze zon zich, net als de planeten in ons zonnestelsel, in een baan rondom het centrum van het melkwegstelsel verplaatst. Ze doet er ongeveer 220 miljoen jaar over voor één omwenteling. De spiraalarmen bestaan vooral uit jongere en metaalrijkere sterren dan in het centrum van de stelsels. Op kleurenfoto’s hebben de spiraalarmen vaak een wit- of blauwachtige kleur. Bij sommige spiraalvormige sterrenstelsels is er nog steeds een grote stervorming bezig. In ons eigen Melkwegstelsel bevindt er zich zo een gebied dat we ook wel beter kennen als de Orionnevel. In het centrum van spiraalvormige sterrenstelsels bevindt zich een 'bulge'. Dit is een bolvormige concentratie van sterren die op kleurenfoto’s vaak een wit-gele kleur heeft. In dit centrum bevinden zich sterren die zich in een vergevorderd stadium bevinden. In deze regionen bevindt zich dan ook weinig tot geen nieuwe stervorming. In sommige van deze kernen werden zwarte gaten terug gevonden. Hierdoor weten astronomen dat de sterren in deze kernen oud tot zeer oud moeten zijn.

De balkspiraalstelsels zijn ongetwijfeld één van de mooiste en spectaculairste sterrenstelsels uit het universum. Veel astronomen geloven dat deze ontstaan zijn door onstabiliteit in het centrum van een spiraalvormig sterrenstelsel. Door de zwaartekracht zou zich na verloop van tijd dan een balk vormen in het centrum waarvan de grootte afhangt van de massa van het centrum in het sterrenstelsel maar deze balk zou na verloop van tijd opnieuw verdwijnen.

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1968

Het gebeurde toen

Lancering vanop de Bajkonoer lanceerbasis van de Russische Sojoez 3 ruimtecapsule met aan boord de Russische kosmonaut Georgy Beregovoy. Tijdens deze bemande ruimtevlucht werd een nieuw radaropsporingssysteem getest met behulp van de onbemande Sojoez 2 ruimtecapsule. De radar werkte perfect en het Sojoez 3 ruimtetuig naderde de Sojoez 2 tot op een afstand van ongeveer 200 meter. Na 64 omwentelingen om de Aarde te hebben gemaakt, keerde Beregovoy op 30 oktober 1968 terug naar de Aarde. Foto: Roscosmos

Ontdek meer gebeurtenissen

Messier 30

Messier 30
M30, ook gekend als NGC 7099, is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Capricornus. De cluster telt opvallend weinig variabele sterren. Zo onderzochten astronoom een 500tal leden en vond slechts…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken