Monoceros - Eenhoorn

Geschreven door
Beoordeel dit item
(2 stemmen)
Sterrenbeelden aan de sterrenhemel. Sterrenbeelden aan de sterrenhemel. Foto: Babak Tafreshi

Een sterrenbeeld is een verzameling sterren die ogenschijnlijk een figuur vormen wanneer we deze sterren met denkbeeldige lijnen verbinden. Vanop aarde lijken deze sterren die een sterrenbeeld vormen dicht bij elkaar te staan maar in het heelal bevinden deze sterren zich vele lichtjaren van elkaar. Sterrenbeelden hebben een rijke geschiedenis en hebben veelal namen gekregen die afkomstig zijn uit de Griekse of Romeinse mythologie of van dieren. de huidige indeling van de sterrenbeelden is voornamelijk gebaseerd op de sterrenatlas die in 1603 werd uitgegeven door de Duitse sterrenkundige Johannes Bayer. In dit artikel bespreken we het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros).

Historiek

Dit sterrenbeeld is één van de modernere sterrenbeelden. Hierdoor zijn aan dit sterrenbeeld dan ook geen Romeinse of Griekse mythologische verhalen aan verbonden. Het deed in de 17de eeuw zijn eerste intrede door de Nederlandse cartograaf Petrus Plancius en werd later in kaart gebracht door de Duitse sterrenkundige Jakob Bartsch als Unicornus in zijn sterrenkaart van 1624. Dit sterrenbeeld moest de leegte opvullen tussen de sterrenbeelden Orion en Hydra.

Algemeen

Monoceros is een zwak sterrenbeeld aan de winterhemel dat het best waar te nemen is tussen de maanden december en april. Het wordt omgeven door Orion in het westen, Gemini in het noorden, Canis Major in het zuiden en Hydra in het oosten. In grootte is het sterrenbeeld Monoceros het 35ste sterrenbeeld. Het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros) behoort samen met Canis Major, Canis Minor en Lepus tot de Orion-familie van sterrenbeelden.

Monoceros

Aangrenzende sterrenbeelden

  • Canis Major
  • Canis Minor
  • Gemini
  • Hydra
  • Lepus
  • Orion
  • Puppis

Wat zijn de belangrijkste sterren?

Dit sterrenbeeld kent geen heldere sterren en dan ook één van de zwakkere sterrenbeelden. De helderste ster in het sterrenbeeld Monoceros is Alpha Monocerotis en heeft een helderheid van magnitude 4,0. Deze ster bevindt zich op een afstand van 144 lichtjaar van de Zon. De ster Gamma Monocerotis heeft eveneens een helderheid van magnitude 4,0. Andere sterren in dit sterrenbeeld zoals Delta Monoceroris en Epsilon Monocerotis hebben een helderheid van magnitude 4,2 en 4,4. 

Welke andere objecten zijn er te vinden in Monoceros?

Ondanks het feit dat het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros) een zwak sterrenbeeld is aan de winterhemel, kunnen we hier wel enkele interessante deep-sky objecten in terugvinden. Zo kunnen we in dit sterrenbeeld de open sterrenhoop Messier 50 waarnemen. Deze sterrenhoop bevindt zich op een afstand van ongeveer 3 200 lichtjaar van ons en de doorsnede van dit object bedraagt ongeveer 20 lichtjaar. Messier 50 bestaat uit een 200-tal sterren. Deze open sterrenhoop heeft een schijnbare helderheid van magnitude 5,9 maar en is door zijn omvang vrij makkelijk te herkennen. Met een goede verrekijker of kleine telescoop kan je deze open sterrenhoop al waarnemen. Een ander opmerkelijk deep-sky object in het sterrenbeeld Eenhoorn is NGC 2264. Deze open sterrenhoop is ook deels een H-II gebied en deels een diffuse nevel en wordt ook wel de 'Christmas Tree Cluster' genoemd door zijn opvallende conische vorm. Visueel is de conische vorm moeilijk waar te nemen maar fotografisch toont dit object zijn ware gedaante. NGC 2264 bevindt zich op een afstand van 2 500 lichtjaar van ons en de open sterrenhoop zelf heeft een schijnbare helderheid van magnitude 4,5. In het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros) kunnen we ook de prachtige 'Rosettenevel' terugvinden. Deze grote diffuse nevel is ook gekend onder de naam 'NGC 2237' en wordt omringt door de open sterrenhoop NGC 2244. De Rosettenevel bevindt zich op een afstand van ongeveer 5 000 lichtjaar van de Aarde (hoewel de schattingen vrij ver uiteenlopen) en meet zo'n 130 lichtjaar in diameter. De massa van deze nevel wordt geschat op ongeveer 10 000 zonsmassa's. Visueel is deze nevel moeilijk waar te nemen maar fotografisch komt de bekende rode kleur van deze nevel mooi tot uiting. Nog een opmerkelijk deep-sky object in Monoceros is NGC 2261. Dit is een reflectienevel die wordt verlicht door de ster R Monocerotis. De opmerkelijke vorm van deze nevel lijkt op een staart van een komeet. Dit object heeft een visuele helderheid van magnitude 10 en is dus het best zichtbaar met grotere telescopen. Door de ster een variabele ster is, verandert ook de helderheid van de volledige nevel die ook bekend is onder de naam 'Hubble's Variable Nebula'. NGC 2261 werd op 26 december 1783 ontdekt door de Duits-Britse astronoom William Herschel.

De prachtige Rosettenevel in het sterrenbeeld Eenhoorn - Foto: Oliver Stein


De opmerkelijke reflectienevel NGC 2261 - Foto: William Sparks/Sylvia Baggett

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1962

Het gebeurde toen

Lancering vanop het Wallops Island lanceercomplex van de Amerikaanse satelliet S 55B (Explorer 16) voor onderzoek naar micrometeorieten. Dit was de tweede satelliet die door NASA werd ontwikkeld voor de studie van micrometeorieten in de ruimte. De satelliet had aan diameter van 61 centimeter, was 1,9 meter lang en woog bij de lancering 100 kilogram. Explorer 16 functioneerde zeven maanden en slaagde in al zijn doelen. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 105

Messier 105
M105 is een sterrenstelsel dat vlak bij de sterrenstelsels M95 en M96 ligt in het sterrenbeeld Leo (Leeuw). Samen vormen ze de Leo I of de M96 groep. De afstand…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken