Spacepage
maandag, 12 december 2016 10:55

De Geminiden: hier komen de 'vallende sterren' Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(6 stemmen)
Samengestelde foto van meerdere opnamen van Geminiden meteoren Samengestelde foto van meerdere opnamen van Geminiden meteoren Foto: Jeff Dai

De maand december is niet enkel gekend om Kerstmis of oudejaarsavond maar het is ook de maand waarin we kunnen genieten van de prachtige Geminiden meteorenzwerm die we in de volksmond ook wel kennen als 'vallende sterren'. Onder kenners worden de Geminiden meteoren omschreven als één van de actiefste zwermen en ook één mooiste jaarlijks terugkerende meteorenzwermen die het zeker waard zijn om de koude nachten even te trotseren.

Elk jaar zijn deze meteoren, ook gekend in de volksmond als 'vallende sterren', te zien tussen 9 en 19 december. Het hoogtepunt van deze jaarlijks terugkerende meteorenzwerm vindt dit jaar plaats op dinsdag 13 december omstreeks 22u15 Belgische tijd. Aangezien het radiant (het punt aan de hemel van waaruit de meteoren lijken te komen) tijdens het hoogtepunt steeds vrij hoog aan de hemel staat, kan het aantal meteoren onder ideale omstandigheden oplopen tot ongeveer 120 per uur. Bij helder weer kan men de dagen ervoor of erna 's nachts ook al tientallen meteoren per uur te zien. Dit jaar zijn de omstandigheden tijdens het hoogtepunt allesbehalve echter alles behalve gunstig aangezien het op 14 december 2016 Volle Maan is waardoor deze voor veel storend licht zorgt. Rond 02u30 Belgische tijd bevindt het radiant van de Geminiden meteorenzwerm zich ongeveer 70° boven de horizon in het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini). Omdat ook de hoek waaronder de Aarde de baan van de meteorenzwerm kruist belangrijk is voor een optimale waarneming is de beste tijd om de Geminiden meteoren waar te nemen rond 23u45 Belgische tijd. Geschat wordt dat er dit jaar, bij ideale omstandigheden, slechts een 35-tal meteoren per uur zullen te zien zijn aangezien de Maan een flinke stoorzender is. Toch is dit nog steeds de moeite waard om 's nachts op jacht te gaan naar 'vallende sterren'. 

De meeste meteorenzwermen ontstaan doordat de Aarde de baan van een komeet kruist. Bij de Geminiden ligt dit anders aangezien deze meteoren afkomstig zijn van de vijf kilometer grote planetoïde 3200 Phaeton. Wanneer de Aarde de baan doorkruist van de planetoïde 3200 Phaeton verschijnen er veel meteoren die uit het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) lijken te komen. Geminiden zijn vaak snel, zeer helder en hebben kortere sporen dan andere meteoren. Deze meteoren hebben een snelheid van gemiddeld ongeveer 36 kilometer per seconde (129 600 kilometer per uur), worden gekenmerkt door hun vaak gelige kleur en hebben ook vaak korte sporen. Meteoren worden in de volksmond vaak 'vallende sterren' genoemd aangezien het lijkt alsof een ster snel naar omlaag 'valt'. Lang geleden, toen men dit soort verschijnselen nog niet kon verklaren, werd een vallende ster als een voorteken beschouwd van toekomstige gebeurtenissen. In werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis, planetoïde 3200 Phaeton, die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van 80 tot 120 kilometer verdampen. In tegenstelling tot andere meteorenzwermen werden de Geminiden maar in 1862 voor het eerst gezien waardoor dit sterrenkundig gezien een zeer 'jonge' meteorenzwerm is. Ter vergelijking: de Leoniden meteoren worden al sinds 902 na Christus waargenomen en bekende Perseïden 'vallende sterren' werden al voor het eerst in 36 na Christus beschreven. Om meteoren waar te nemen heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere en donkere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

De stand van de sterrenbeelden op 12 december 2015 (22u30)

Sterrenkaart

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Naar boven

Dit gebeurde vandaag in 1974

Het gebeurde toen

Vanop de Bajkonoer lanceerbasis wordt de 5,7 ton zware Luna 22 ruimtesonde gelanceerd. Op 2 juni 1974 kwam Luna 22 aan in een baan om de Maan waarna het ruimtetuig ondermeer onderzoek verrichtte naar het magnetische veld van de Maan, naar micrometeorieten, naar kosmische straling en naar de samenstelling van Maanrotsen. Luna 22 bleef uiteindelijk vijftien maanden lang foto's naar de Aarde sturen.

Geplande evenementen

StarNights Starparty
25 augustus 2017 tot 27 augustus 2017

NGC 7293

NGC 7293

NGC 7293 is een prachtige planetaire nevel in het sterrenbeeld Aquarius (Waterman) van magnitude 7.3. Deze planetaire nevel is ook bekend onder de namen 'Helixnevel' en 'Eye of God' en…

Lees meer...

Steun Spacepage!

Spacepage wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door Spacepage te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

Reeds 30% ingezameld

Sociale netwerken