Gammaflitsen

Gammaflitsen

Artistieke impressie van een 'gamma ray burst'.

Als onze ogen geschikt waren om gammastraling te zien, zouden we ongeveer twee keer per dag bijna verblind worden door een heldere flits, helderder dan enige andere bron aan de hemel. In deze uitbarstingen van gammastraling, die door astronomen 'gamma-ray bursts' (GRB's) worden genoemd, wordt in een aantal minuten meer energie uitgestraald dan de Zon in haar hele levensloop van tien miljard jaar zal doen.

Artistieke impressie van een gammaflits.

De eerste waarneming van een gamma-ray burst werd per ongeluk gedaan in de jaren ‘60 door de Vela satellieten van het Amerikaanse leger, die waren bedoeld om in de gaten te houden of de toenmalige Sovjet-Unie geen kernproeven in de ruimte deed, bijvoorbeeld achter de Maan. In plaats daarvan werden stralingspieken gemeten die niet vanuit de buurt van de Aarde konden komen. In 1973 concludeerden astronomen dat er sprake was van een nieuw fenomeen, maar tot 1991 kon men slechts raden naar de oorsprong ervan. In april van dat jaar werd met de space-shuttle Atlantis het Compton gamma-ray Observatory gelanceerd, een satelliet met aan boord het Bursts and Transient Source Experiment (BATSE). Uit de BATSE bleek meteen dat de verdeling van de gamma-ray bursts niet samenhing met ons Melkwegstelsel, noch met nabije sterrenstelsels of clusters van sterren.

Een groot probleem bij het vinden van een verklaring voor GRB’s is hun grote verscheidenheid. Sommige duren maar 30 milliseconden, terwijl de langsten bijna 2 uur duurden. Sommigen stralen met horten en stoten en anderen hebben weer een glad profiel. Het grootste deel van de energie van de fotonen ligt tussen de 100 000 en een miljoen electron-volt, wat betekent dat de bron bijzonder heet moet zijn (de, voornamelijk optische, elektronen die van de zon afkomen hebben maar een energie van een paar electron-volt).

De enige kandidaten die eigenlijk in aanmerking komen om zo’n hoeveelheid energie op te wekken, zijn asymmetrische, relativistische super- of hypernovae of op elkaar botsende dubbelster systemen, zoals neutronenster - neutronenster of neutronenster- zwart gat systemen.

Dit gebeurde vandaag in 1998

Het gebeurde toen

De eerste van de vier grote telescopen van de Very Large Telescope (VLT) wordt voor het eerst naar de sterrenhemel gericht. De Very Large Telescope (VLT) is een observatorium van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) op de berg Cerro Paranal in de Atacamawoestijn in Chili op 2 635 meter hoogte. Het observatorium bestaat vandaag de dag uit vier grote 8,2-meter spiegeltelescopen van het type Ritchey-Chrétien, die de Unit Telescopes of UT’s worden genoemd, en een aantal kleinere telescopen met een spiegeldoorsnede van 1,8 m. De vier spiegeltelescopen kunnen als een interferometer aan elkaar worden gekoppeld, waardoor ze als één grote telescoop kunnen opereren. Foto: ESO

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019

Messier 18

Messier 18

M18 is een mooie, maar sterarme, open sterrenhoop in het sterrenbeeld Sagittarius (Schutter). Deze cluster bestaat uit een 40-tal sterren met een leeftijd van ongeveer dertig miljoen jaar. Hiermee is…

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

91%

Sociale netwerken