Op 28 maart 2026 heeft het Europees ruimteagentschap ESA een belangrijke stap gezet in het versterken van Europa’s ambitie voor een veerkrachtiger satellietnavigatiesysteem, toen de eerste twee satellieten van de Celeste-demonstratiemissie in een baan om de aarde vanuit Nieuw-Zeeland werden gelanceerd aan boord van de Electron-raket van het ruimtevaartbedrijf Rocket Lab. Hun missie is het testen van een aanvullende laag in een lage baan om de aarde voor Galileo.
De twee satellieten, respectievelijk gebouwd door GMV en Thales Alenia Space, werden om 10:14 uur CET gelanceerd en scheidden zich ongeveer een uur later van de draagraket. Dit markeert het begin van hun vroege operationele fase, waarin de missieleiding ze klaarmaakt voor het leven in de baan om de aarde. De twee satellieten zullen kerntechnologieën, nieuwe signalen en dienstmogelijkheden valideren en de benodigde frequenties in de L- en S-band in gebruik nemen voor de operationele fase van de missie, in overeenstemming met de voorschriften van de Internationale Telecommunicatie-Unie. Door aanvullende lanceringen in 2027 zal de missie haar volledige configuratie van 11 ruimtevaartuigen in een baan om de aarde bereiken, waardoor een breed scala aan experimentele mogelijkheden ontstaat in verschillende frequentiebanden, gebruikersomgevingen en toepassingen.
“Met deze missie verkennen we nieuwe grenzen voor satellietnavigatie. Celeste zal aantonen hoe een satellietnavigatieconstellatie in een lage baan om de aarde een aanvulling kan vormen op het huidige Europese Galileo-systeem in een middelhoge baan om de aarde. Celeste was een van de eerste ESA-missies die een door ‘New Space’ geïnspireerde ontwikkelingsaanpak omarmde, waardoor satellieten en technische capaciteiten sneller en flexibeler kunnen worden ingezet en Europa uiteindelijk voorop blijft lopen op het gebied van innovatie in satellietnavigatie,” aldus ESA-directeur-generaal Josef Aschbacher. “In de afgelopen twee decennia is satellietnavigatie een integraal onderdeel van onze samenleving geworden. Galileo en EGNOS zijn vandaag de dag een Europees succes, dat onze samenleving stimuleert, economische groei genereert en tegelijkertijd onze onafhankelijkheid en veiligheid waarborgt. Met Celeste zorgt de ESA ervoor dat Europa een voortrekkersrol blijft spelen op het gebied van innovatie in positionering, navigatie en timing. De missie zal aantonen hoe een aanvullende laag in een lage baan om de aarde de huidige navigatiesystemen van Europa kan verbeteren, waardoor ze veerkrachtiger en robuuster worden en in staat zijn om geheel nieuwe diensten te leveren”, aldus Francisco-Javier Benedicto Ruiz, directeur Navigatie bij ESA.
Door dichter bij de aarde te vliegen, biedt Celeste de mogelijkheid tot krachtigere signalen en nieuwe frequenties. De missie zal een testomgeving in de ruimte bieden voor een breed scala aan toepassingen, zoals verbeterde navigatiemogelijkheden voor autonome voertuigen, het spoor, de scheepvaart en de luchtvaart, betere dekking in stedelijke omgevingen en afgelegen pool- en arctische gebieden, verbeterde positiebepaling en communicatie met hulpdiensten tijdens rampen, het volgen van verbonden apparaten en Internet-of-Things-toepassingen, en zelfs navigatie binnenshuis. Na de demonstratieactiviteiten zal de Celeste-voorbereidingsfase in de ruimte (IOP), die volledig wordt ondersteund door de ESA-lidstaten tijdens CM25, gebruikmaken van de Europese industrie om de technologieën in de ruimte te valideren en pre-operationele infrastructuur op te bouwen. Uiteindelijk zullen de resultaten van de Celeste-missie de Europese industrie voorbereiden en het besluit van de Europese Unie ondersteunen om een operationele navigatielaag in LEO op te zetten, als aanvulling op Galileo en EGNOS, de huidige Europese systemen voor positiebepaling, navigatie en tijdsbepaling.
Wat is Celeste?
De Celeste-missie is een initiatief van de ESA op het gebied van LEO-PNT (Low Earth Orbit Positioning Navigation and Timing) en bevindt zich momenteel in de demonstratiefase in de ruimte. Deze eerste fase omvat een demonstratieconstellatie van 11 satellieten die in een lage baan om de aarde zullen vliegen om innovatieve signalen in verschillende frequentiebanden te testen. Het doel is om concepten voor satellietnavigatie te ontwikkelen voor robuuste positionerings-, navigatie- en tijdsbepalingsdiensten. De demonstratiefase in de ruimte van Celeste werd goedgekeurd tijdens de ESA-Raad op ministerieel niveau van 2022. De vloot wordt ontwikkeld via twee parallelle contracten, respectievelijk geleid door GMV (ES) met OHB (DE) als kernpartner, en door Thales Alenia Space (FR) als hoofdaannemer en Thales Alenia Space (IT) als verantwoordelijke voor het ruimtesegment. De twee consortia omvatten meer dan 50 entiteiten uit meer dan 14 Europese landen. Celeste werd verder uitgebreid tijdens de ESA-Raad op ministerieel niveau van 2025 (CM25), met het oog op de uitvoering van de volgende fase: de LEO-PNT-voorbereidingsfase in de ruimte. Celeste draagt ook bij aan een van de drie pijlers van het nieuwe ESA-initiatief „European Resilience from Space“ (ERS), dat tijdens de CM25 is goedgekeurd. ERS speelt in op cruciale behoeften van de lidstaten op het gebied van veiligheid en veerkracht en legt tegelijkertijd de basis voor toekomstige Europese strategische ruimtevaartcapaciteiten.
Bron: ESA
