Heelal
Ter ere van zijn 36e verjaardag keek de legendarische Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA terug naar een beeld dat hij in 1997 voor het eerst had vastgelegd: een klein deel van een stervormingsgebied op ongeveer 5000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Boogschutter, bekend als de Trifidnevel. De opname toont veranderingen die zich op ongelooflijk korte tijdschalen voltrekken en wekt een gevoel van ontzag en verwondering op over ons steeds veranderende heelal.
DESI heeft meer dan 47 miljoen sterrenstelsels en quasars in kaart gebracht en daarmee de grootste 3D-kaart van ons heelal met hoge resolutie tot nu toe gecreëerd. Vanwege de uitstekende prestaties van het instrument en aanwijzingen dat donkere energie mogelijk verandert, zal DESI de waarnemingen voortzetten tot in 2028 en de kaart verder uitbreiden.
Manen die rond vrij zwevende exoplaneten draaien, zouden een groot deel van de warmte die diep in hun binnenste door getijdenkrachten wordt gegenereerd, kunnen vasthouden, mits ze een dikke, door waterstof gedomineerde atmosfeer hebben. Onder leiding van David Dahlbüdding van het Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics en Giulia Roccetti van het Europees ruimteagentschap ESA voorspelt een nieuwe studie dat waterstof zou kunnen fungeren als een krachtig broeikasgas, waardoor mogelijk gedurende miljarden jaren leefbare omstandigheden zouden kunnen bestaan nadat hun moederster voor het eerst uit hun sterrenstelsels zijn geslingerd. Het onderzoek is gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Wetenschappers hebben de rol van “kosmische archeologen” op zich genomen om een zeldzame, ijzerarme ster van de tweede generatie te ontdekken, in feite een fossiel dat de chemische evolutie van ons universum vastlegt. Net zoals het blootleggen van artefacten hier op aarde ons iets leert over verdwenen generaties mensen, levert deze waarneming hard bewijs op over hoe de eerste generatie sterren stierf om hun opvolgers chemisch te verrijken.
Onze catalogus van rimpelingen in ruimte en tijd die door zwaartekrachtgolfdetectoren hier op aarde worden ‘gehoord’, is verdubbeld, zeggen wetenschappers, met nieuw ontdekte bronnen variërend van wankele fusies van zwarte gaten tot de zwaarste botsing van zwarte gaten die tot nu toe is gedetecteerd. Al in 1915 voorspelde Albert Einstein dat wanneer de meest dichte en extreme objecten in het universum met elkaar in botsing komen, deze gebeurtenissen de structuur van ruimte en tijd (verenigd als een vierdimensionale entiteit genaamd ruimte-tijd) zouden doen trillen.
Astronomen hebben gezien hoe een van de grootste sterren in ons universum veranderde in een zeldzaam sterrenlichaam. Deze dramatische metamorfose zou wel eens de voorbode kunnen zijn van een krachtige supernova-explosie, waarbij deze ster een zwart gat zal voortbrengen. De gedoemde ster in kwestie is WOH G64 (ook bekend als IRAS 04553–6825), gelegen in een satellietstelsel van de Melkweg dat bekend staat als de Grote Magelhaense Wolk (LMC), op ongeveer 163.000 lichtjaar afstand.
Een team dat gebruikmaakt van de Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA heeft een nieuw type astronomisch object ontdekt: een sterloze, gasrijke wolk van donkere materie die wordt beschouwd als een ‘relikwie’ of overblijfsel van de vroege vorming van sterrenstelsels. Dit object, dat de bijnaam ‘Cloud-9’ heeft gekregen, is de eerste bevestigde waarneming van een dergelijk object in het heelal.
Astronomen hebben 53 nieuwe superzware zwarte gaten ontdekt die met bijna lichtsnelheid stralen van materie uitstoten die zich uitstrekken tot wel 7,2 miljoen lichtjaar, ongeveer 50 keer de breedte van de Melkweg.
De allereerste detectie van een coronale massa-uitbarsting van een kleine rode dwergster zou grote gevolgen kunnen hebben voor het leven op nabijgelegen planeten. Op aarde zijn coronale massa-uitbarstingen (CME's), zoals die we eerder deze maand hebben meegemaakt, esthetische, zelfs verstorende gebeurtenissen, die aurora's naar het zuiden sturen en radiosignalen onderbreken.
In het begin van de jaren 1930 observeerde de Zwitserse astronoom Fritz Zwicky dat sterrenstelsels in de ruimte sneller bewogen dan op basis van hun massa te verwachten was. Dit bracht hem tot de conclusie dat er een onzichtbare structuur moest bestaan, donkere materie, die de sterrenstelsels bij elkaar hield. Bijna 100 jaar later heeft de Fermi Gamma-ray Space Telescope van NASA mogelijk direct bewijs voor donkere materie geleverd, waardoor de onzichtbare materie voor het eerst ‘zichtbaar’ is geworden.
James Webb Space Telescope
Astrofotografie
Ruimtevaart in China
Dit gebeurde vandaag in 1970
Vanop de Jiuquan lanceerbasis wordt de eerste Chinese satelliet, genaamd Dong Fang Hong I, succesvol in een baan om de Aarde gebracht. Hierdoor werd China op dat moment het vijfde land ter wereld, na de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten, Frankrijk en Japan, dat op eigen kracht een satelliet in de ruimte kon brengen. Deze eerste Chinese satelliet had een gewicht van 173 kilogram en werd ontwikkeld om satelliettechnologie uit te testen alsook om de atmosfeer te onderzoeken. Op 14 mei 1970 stopte de satelliet met het uitzenden van signalen.
Redacteurs gezocht
Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!
Wordt medewerkerSteun Spacepage
Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.