Een vanuit de lucht gelanceerde Northrop Grumman Pegasus XL-raket heeft zijn allerlaatste vlucht gemaakt en een particulier ruimtevaartuig op een reddingsmissie gestuurd om een van NASA’s meest iconische ruimtetelescopen te redden van een terugval naar de aarde. De Swift Boost-missie heeft volgens NASA op vrijdag 3 juli om 08.36 GMT met succes de LINK-satelliet gelanceerd, die is gebouwd door het in Arizona gevestigde Katalyst Space Technologies.
LINK zal een rendez-vous maken met NASA’s Neil Gehrels Swift Observatory en deze naar een stabiele baan slepen, waardoor hij wordt gered van dreigende vernietiging nu zijn baan steeds dieper de atmosfeer in duikt. De Pegasus XL-raket werd boven de Marshalleilanden losgekoppeld van de L-1011 Stargazer vliegtuig van Northrop Grumman, waarna de motor werd ontstoken en LINK in een baan om de aarde werd gebracht. De succesvolle lancering volgde op eerdere pogingen die waren afgelast vanwege het weer en een softwareprobleem dat het navigatiesysteem van de raket beïnvloedde.
Pegasus is een drietraps draagraket met vaste brandstof, met een lengte van 16,9 meter, die tot 454 kg in een lage baan om de aarde (LEO) kan brengen. Na de afscheiding van de Stargazer worden de trappen van de raket achtereenvolgens ontstoken om binnen ongeveer 10 minuten de beoogde hoogte te bereiken. Pegasus maakte zijn debuut in 1990 en heeft sindsdien 45 missies uitgevoerd. Dankzij de inzet vanuit de lucht en de flexibiliteit om vanaf verschillende vliegvelden op te stijgen, kan de raket orbitale inclinaties bereiken die moeilijk te bereiken zijn en die vanuit veel grote ruimtehavens ontoegankelijk zijn. Dat is een van de redenen waarom Pegasus LINK lanceert, een robotachtige onderhoudssatelliet die de lage inclinatie van 20,6 graden van Swift ten opzichte van de evenaar van de aarde kan bereiken.
Een andere reden waarom NASA voor deze missie de Pegasus-raket koos, was de tijd, die voor Swift bijna op is. Het Swift-observatorium, ter waarde van 500 miljoen dollar, werd in november 2004 gelanceerd om gammastraaluitbarstingen en andere hoogenergetische gebeurtenissen in het heelal te bestuderen. En ondanks dat het al meer dan 20 jaar in bedrijf is, levert Swift nog steeds wetenschappelijke waarde op. Zijn baan is echter gevaarlijk laag gaan liggen, waardoor recente zonneactiviteit de luchtweerstand op hogere LEO-hoogtes heeft vergroot en het ruimtevaartuig binnenkort zal overweldigen, waardoor het naar zijn definitieve ondergang wordt gesleurd. Swift is helaas niet ontworpen om te worden onderhouden en is niet uitgerust met de stuwraketten die nodig zijn om zijn eigen baan te verhogen.
In de ruimte een satelliet vastgrijpen
Na de vrijlating uit de laadruimte van de Pegasus raket en de eerste systeemcontroles zal het Katalyst-ruimtevaartuig aan zijn lange reis beginnen om Swift te bereiken. Voordat het aan zijn laatste nadering begint, zal LINK twee tot drie weken lang waarnemingen van Swift uitvoeren om de optimale grijppunten op het observatorium te bepalen. LINK is ongeveer 1,5 m hoog en is uitgerust met drie robotarmen die zullen worden gebruikt om Swift, dat zich over een lengte van ongeveer 3,9 m uitstrekt, vast te grijpen. Zodra een grijppunt is gekozen en Swift is vastgezet, zal LINK een reeks zachte ionenmotoren activeren die de baan van het duo in de loop van de komende maanden langzaam zullen verhogen.
LINK staat op het punt om het eerste particuliere ruimtevaartuig te worden dat een poging doet om een onbemande satelliet van de Amerikaanse overheid te vangen. NASA selecteerde Katalyst in september 2025 voor deze taak, met minder dan een jaar de tijd om het ontwerp, de fabricage en het testen van LINK uit te voeren. Ondanks de urgentie en de relatief korte termijn om LINK in een baan om de aarde te brengen, kostten de volledige Swift-reddingsmissie en de lancering NASA slechts 30 miljoen dollar. “Hoewel NASA Swift had kunnen laten terugkeren in de atmosfeer, bood de situatie een kans om een cruciale capaciteit voor de toekomst van de ruimteverkenning te demonstreren. Deze gedurfde aanpak verlengt ook de wetenschappelijke levensduur van Swift en is goedkoper dan het vervangen van de unieke capaciteiten van het observatorium”, aldus NASA op de Swift Boost-missiepagina. Het doel is om Swift terug te brengen naar zijn oorspronkelijke hoogte van ongeveer 600 km, wat de levensduur van het observatorium met een aantal jaren zal verlengen, mits de systemen blijven functioneren zoals bedoeld.
Bron: Space.com
