Soorten telescopen

Geschreven door
Beoordeel dit item
(22 stemmen)
Een voorbeeld van een reflector of lenzenkijker Een voorbeeld van een reflector of lenzenkijker Foto: Sky Watcher

Er zijn drie basissoorten telescopen waaruit je kan kiezen: de refractor, reflector en catadioptische telescopen. Elke soort heeft zijn sterktes en zwaktes waarin je zelf bepaalt wat je kiest, afhankelijk van wat je zelf wil waarnemen en hoevaak je de telescoop zal gebruiken. In dit artikel overlopen we kort de drie soorten telescopen.

Refractor telescopen

Refractortelescopen

Refractors hebben een lange, relatief dunne buis met een objectief aan de voorzijde dat het licht verzamelt en focusseert. Refractors of lenzentelescopen maken gebruik van één of meerdere lenzen die de lichtbundel naar één punt afbuigen (refracteren). Refractors gaan van zeer slechte tot erg goede telescopen.

Voordelen

Refractors van alle soorten zijn ruw, vereisen weinig tot geen onderhoud en bestaan uit een afgesloten tubus die het stof weghoudt. Als de lenzen goed zijn, kan een refractor hoge-contrastbeelden geven (afhankelijk van de diameter van de refractor) welke ideaal is voor planeet- en maanwaarnemingen.

Nadelen

Refractortelescopen hebben meestal een kleinere diameter, meestal 3 tot 5 inch. Voor vele astronomische objecten is dit dus te klein; zwakke objecten zoals sterrenstelsels en nevels zullen moeilijker tot niet te zien zijn. Een refractor heeft meestal een zenitprisma nodig om comfortabel te kunnen waarnemen. Het prisma zorgt er ook voor dat het beeld omgekeerd wordt. Goede kwaliteitsrefractors kosten meer per inch diameter dan andere soorten telescopen. Een ander nadeel van refractortelescopen is de chromatische aberratie (kleurfouten). Dit komt aangezien de lens het binnenkomende licht breekt zoals een regenboog. Dit probleem kan wel verholpen worden door een tweelenzige (achro) of drielenzige (apo) frontlens te maken. Dit zal echter de kostprijs nog wat duurder maken.

Refractortelescoop

Reflector telescopen

Reflectortelescopen

Dit soort telescoop gebruikt een grote, zware spiegel in plaats van een lens om het licht te verzamelen en te focussen. Je kijkt door het oculair aan de zijkant van de tube nabij de bovenzijde. Jarenlang was deze soort de koning in het astronomierijk, sommige zeggen dat het nog steeds zo is.

Voordelen

Een reflector heeft vele voordelen, je hebt snel een grote reflector voor relatief weinig geld. Wie het ziet zitten kan zelfs een eigen reflectortelescoop bouwen. De optische kwaliteit kan erg hoog zijn. Een reflector bevat een even aantal spiegels (primaire en secundaire spiegel) zodat je een "correct" beeld ziet (geen gespiegeld beeld). Dauw kan er wel voor zorgen dat de spiegel tijdens vochtige nachten wat nat wordt en de waarneming beïnvloed wordt, maar dit kan opgelost worden door ventilatoren. De montering kan stevig zijn, dicht tegen de grond (Dobson), welke voldoende stabiliteit geeft en het oculair nog op een comfortabele hoogte zit om te waarnemen.

Nadelen

Reflectortelescopen hebben geen last van kleurfouten zoals de refractortelescoop maar hebben wel last van kleine beeldvervorming die optreedt door de parabolische spiegel.

Reflectortelescoop

Catadioptische telescopen

Schmidt-Cassegrain

Catadioptische telescopen gebruiken zowel lenzen als spiegels. Het woord klinkt misschien vreemd maar als we het type Schmidt-Cassegrain vermelden gaat er bij velen wel een belletje rinkelen. Dit type kwam in de jaren '70 op de markt en vond snel zijn plaats tussen de reflectors en refractors die al veel langer bestonden.

Voordelen

De voornaamste voordelen van een Schmidt-Cassegrain zijn draagbaarheid, grootte, gebruiksgemak en speciale opties zoals geavanceerde volgtechnieken en elektronica. De meeste Schmidt-Cassegrain telescopen kan je met 1 hand dragen (de buis) terwijl reflector telescopen wat moeilijker buiten te krijgen zijn. Door de korte buis kan het volgen van sterren veel preciezer verlopen waardoor astrofotografie eenvoudiger kan gemaakt worden. Dit type is dan ook zeer geschikt voor astrofotografie.

Nadelen

Het beeld dat gevormd wordt doorheen een Schmidt-Cassegrain zal iets minder scherp zijn dan bij een goede reflector met dezelfde diameter. Dit is het best te zien bij het waarnemen van planeten. De aankoopkost van deze telescopen is vrij duur zodat deze voor beginners nog niet aan te raden zijn. Een zenitprisma is meestal ook nodig om comfortabel te werken en betekent dus ook dat je een gespiegeld beeld verkrijgt. De focussering kan soms niet optimaal zijn. De telescoop uit elkaar halen voor aanpassingen of uitbreidingen is niet aan te raden. Voor aanpassingen dien je het al terug te sturen naar de fabrikant.

Schmidt-Cassegrain

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Poollicht.be.
Sterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1998

Het gebeurde toen

De eerste van de vier grote telescopen van de Very Large Telescope (VLT) wordt voor het eerst naar de sterrenhemel gericht. De Very Large Telescope (VLT) is een observatorium van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) op de berg Cerro Paranal in de Atacamawoestijn in Chili op 2 635 meter hoogte. Het observatorium bestaat vandaag de dag uit vier grote 8,2-meter spiegeltelescopen van het type Ritchey-Chrétien, die de Unit Telescopes of UT’s worden genoemd, en een aantal kleinere telescopen met een spiegeldoorsnede van 1,8 m. De vier spiegeltelescopen kunnen als een interferometer aan elkaar worden gekoppeld, waardoor ze als één grote telescoop kunnen opereren. Foto: ESO

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019

Messier 18

Messier 18

M18 is een mooie, maar sterarme, open sterrenhoop in het sterrenbeeld Sagittarius (Schutter). Deze cluster bestaat uit een 40-tal sterren met een leeftijd van ongeveer dertig miljoen jaar. Hiermee is…

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

91%

Sociale netwerken