Dorado - Goudvis

Geschreven door
Beoordeel dit item
(1 Stem)
Sterrenbeelden aan de sterrenhemel. Sterrenbeelden aan de sterrenhemel. Foto: Babak Tafreshi

Een sterrenbeeld is een verzameling sterren die ogenschijnlijk een figuur vormen wanneer we deze sterren met denkbeeldige lijnen verbinden. Vanop aarde lijken deze sterren die een sterrenbeeld vormen dicht bij elkaar te staan maar in het heelal bevinden deze sterren zich vele licthjaren van elkaar. Sterrenbeelden hebben een rijke geschiedenis en hebben veelal namen gekregen die afkomstig zijn uit de Griekse of Romeinse mythologie of van dieren. de huidige indeling van de sterrenbeelden is voornamelijk gebaseerd op de sterrenatlas die in 1603 werd uitgegeven door de Duitse sterrenkundige Johannes Bayer. In dit artikel bespreken we het minder bekende sterrenbeeld Goudvis (Dorado).

Mythologie

Dit sterrenbeeld was bij de oudere culturen zoals de Grieken of Romeinen niet gekend en werd in de 17de eeuw door de Duitser Johann Bayer geïntroduceerd in zijn steratlas Uranometrica.

Waar en wanneer vind ik de Goudvis aan de sterrenhemel?

Dit sterrenbeeld, dat zich aan de zuidelijke sterrenhemel bevindt, is in onze landen minder bekend omdat het van uit de Benelux nooit te zien is. Toch is dit sterrenbeeld voor astronomen, samen met het aanliggende sterrenbeeld Tafalberg (Mensa), zeer belangrijk aangezien op de grens van beide constellaties de bekende Grote Magelhaense Wolk (GMW) ligt dat voor sterrenkundigen zeer veel bijzondere en interessante deep-sky objecten bezit. In grootte is Dorado het 70ste sterrenbeeld.

Dorado

Aangrenzende sterrenbeelden

  • Schilder (Pictor)
  • Graveerstift (Caelum)
  • Slingeruurwerk (Horologium)
  • Net (Reticulum)
  • Kleine Waterslang (Hydrus)
  • Tafelberg (Mensa)
  • Vliegende Vis (Volans)

Wat zijn de belangrijkste sterren?

Op stellair vlak heeft dit sterrenbeeld weinig spectaculairs te bieden aangezien het maar één ster bevat (Alfa) die helderder is dan magnitude 4 en een nauwe dubbelster is. De ster Beta is een Cepheïde-veranderlijke met een magnitudebereik van 3,7 tot 4,1 en dit in een periode van 9,8 dagen. Binnenin de Grote Magelhaense Wolk, die op de grens met Dorado en Mensa ligt, bevindt zich een veranderlijke ster (S Dor) die wellicht een miljoen keer lichtkrachtiger is dan onze eigen zon en hierdoor één van de krachtigste gekende sterren is maar door zijn verre afstand is deze ster te vaag om met het blote oog te kunnen waarnemen.

Welke andere objecten zijn er te vinden in de Goudvis?

Deze constellatie bevat het grootste deel van de Grote Magelhaense Wolk (GMW) en is daarom een zeer geliefd sterrenbeeld bij zowel amateur astronomen als professionele sterrenkundigen. Zelfs met het blote oog is de GMW, dat een satelliet sterrenstelsel is van ons eigen melkwegstelsel, zeer impressionant. Dit onregelmatig dwergsterrenstelsel bevindt zich op een afstand van 160 000 lichtjaar van ons en is één van de handvol dwergsterrenstelsels die ons eigen sterrenstelsel begeleiden. De Grote Magelhaense Wolk (GMW), dat ongeveer 1/20 de diameter heeft van ons melkwegstelsel, bevat ongeveer 10 000 miljoen sterren en heeft aan de zuidelijke sterrenhemel een diameter van 6°. Zelfs met een goede verrekijker of kleine telescoop zijn al tal van sterrenclusters en nevels te observeren. De eerste beschreven waarneming van de bekende Grote Magelhaanse Wolk dateert al uit 954 na Christus en werd gedaan door de Perzische astronoom Abd al-Rahman al-Sufi. Wellicht is één van de bekendste objecten binnen de Grote Magelhaense Wolk (GMW) de Tarantulanevel (NGC 2070) die zijn naam te danken heeft aan zijn onregelmatige vorm die doet lijken op een grote spin. Naast de bekende Orionnevel is de Tarantulanevel ongetwijfeld één van de meest geobserveerde en helderste nevels aan de nachtelijke sterrenhemel die zelfs al met het blote oog te herkennen is. In het centrum van deze nevel bevinden zich tientallen superreuzen. Dit prachtig deep-sky object heeft een doorsnede van 1 000 lichtjaar en bevindt zich op een afstand van ongeveer 160 000 lichtjaar. Naast de beroemde Tarantulanevel bevat de Grote Magelhaense Wolk (GMW) nog ongeveer 400 planetaire nevels, 90 bolvormige sterhopen, ongeveer 700 open sterrenhopen en vele duizenden sterren. In het sterrenbeeld Goudvis kunnen we ook het prachtige balkspiraalvormig sterrenstelsel NGC 1566 terugvinden. Dit stelsel werd op 28 mei 1826 ontdekt door de Schotse astronoom James Dunlop. Dit sterrenstelsel heeft een schijnbare helderheid van magnitude 10,3 en is het op één na helderste Seyfert-stelsel, na NGC 1068.

De prachtige Grote Magelhaense Wolk (GMW) - Foto: Zdeněk Bardon/ESO


De indrukwekkende Tarantulanevel gezien door de TRAPPIST telescoop - Foto: TRAPPIST/E. Jehin/ESO

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Meer in deze categorie: « Delphinus - Dolfijn Draco - Draak »

Dit gebeurde vandaag in 1997

Het gebeurde toen

De Amerikaanse Marslander Mars Pathfinder landt succesvol op het oppervlak van de planeet Mars. Bij de landing werden voor het eerst stuiterballonnen gebruikt om de val te breken. Na de geslaagde landing werd het robotwagentje Sojourner uitgezet op het oppervlak van Mars. Het doel van Sojourner was het maken van foto's van de oppervlakte van Mars. Ook moest het wagentje onderzoek doen naar stenen, rotsen, stof en afdrukken van zijn eigen wielen op het planeetoppervlak. De Pathfinder en de Sojourner bleven werken totdat op 27 september 1997 door onbekende oorzaak het radiocontact wegviel. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 30

Messier 30
M30, ook gekend als NGC 7099, is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Capricornus. De cluster telt opvallend weinig variabele sterren. Zo onderzochten astronoom een 500tal leden en vond slechts…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

64%

Sociale netwerken