Komeet Lulin in 2009
Foto: Greg Parker & Noel Carboni

De staart van een komeet is één van de meest distinctieve eigenschappen dat in het geheugen opkomt wanneer men het woord komeet zegt. Kometen hebben twee soorten staarten: stofstaarten en gasstaart. Deze twee soorten verduidelijken we in dit artikel.

Komeetbaan

Type II stofstaarten

Het bekendste type voor vele visuele waarnemers. Type II stofstaarten zijn normaal gezien de helderste soort staart die men kan waarnemen. Ze bestaan uit stofdeeltjes die het zonlicht reflecteren en kunnen gebogen worden aangezien elk individueel stofdeeltje een eigen pad volgt rond de zon in het spoor van de komeetkern. Stof kan verschillen van zwak tot erg helder afhankelijk van hoe actief en hoe stofferig een komeet is en de elongatie vanaf de zon en de perihelische afstand. Ze vormen meestal een grijs, pastelachtige kleur zoals de coma of een heldere witte of zelfs geel/goudachtige gloed dat veroorzaakt wordt door de reflectie van zonlicht. Door binoculairen zijn ze meestal uniform in helderheid en textuur, hoewel erg actieve of grote kometen de zogenaamde synchronische banden kan vertonen. Dit zijn heldere banden binnen de stofstaart die veroorzaakt worden door periodieke uitbarstingen of actieve jets van stof uit de roterende kern, dit fenomeen kan een spectaculair zicht geven.

Type I gasstaart

Type 1 ionenstaart, gasstaart of plasmastaart. Deze soorten staarten zijn meer subtiel dan type II. Ze zijn altijd recht en zijn altijd weg van de zon gericht en vertonen een blauwe kleur. Om dit te kunnen waarnemen is een goede transparante hemel nodig. Ze worden zeldzaam gezien met het blote oog en zijn het best zichtbaar doorheen een binoculair of telescoop. Ze zijn erg dynamisch en kunnen dramatisch veranderen in een korte tijdspanne en vertonen vaak onderstaande details:

Knikken

Bochten of draaiingen die gezien worden die neerwaarts bewegen met de wind doorheen de staart door de zonnewind in een periode dat enkele uren kan duren. Dit fenomeen wordt het best gezien op fotografische beelden of CCD afbeeldingen.

Wimpels

Dunne blauwe lijnen dat als spinrag uit de coma komt recht in de gasstaart. Dit kunnen verschillende aantallen zijn, ze zijn erg lang en kunnen goed opvallen in de gasstaart. Ze zijn een prachtig zicht en best gezien doorheen binoculairen. Je kan haast zeggen dat je deze lijnen ziet dansen in de zonnewind.

Knopen

Wanneer je waakzaam genoeg bent kan je een glimp opvangen van een donkere vlek of knop van materiaal dat neerwaarts beweegt met de wind doorheen de staart. Je herkent dit meteen wanneer dit gebeurt aangezien het duidelijk opvalt.

Scheidingen

Deze worden het best gezien op CCD beelden maar worden zeldzaam visueel gezien tenzij je goed waakzaam bent en een ervaren komeetwaarnemer bent met zeer goede hemelcondities. Dit gebeurt wanneer er een verandering in richting is van de zonnewind. De ionenstaart is als een weervin in het zonnestelsel die de geheimen van het vreemde gedrag van de zonnewind blootlegt.

Anti-staarten

Deze zijn één van de fijnste zichten. De anti-staart of anti zonnestaart is een fenomeen dat gebeurt wanneer de Aarde door het vlak van de baan van de komeet gaat en de Aardgebaseerde waarnemer getuige is van zonlicht dat gereflecteerd wordt op verlichte deeltjes die zich schijnen te wijzen naar de zon in plaats van weg van de zon. Een spectaculaire anti-staart deed zich voor in 1957 met de komeet Arend-Roland.

Sander

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage & Poollicht.beSterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

10%

Dit gebeurde vandaag in 1984

Het gebeurde toen

De Amerikaanse astronoom Edward L. G. Bowell ontdekt op de Anderson Mesa Station sterrenwacht in de Amerikaanse staat Arizona een planetoïde die later naar de bekende Canadese astronoom Clarence Chant wordt genoemd. Chant wordt ook wel de vader van de Canadese sterrenkunde genoemd aangezien hij optische sterrenkunde introduceerde aan de University of Toronto en een van de bezielers was van het bekende David Dunlap Observatory. De planetoïde 3315 Chant draait in een baan om de Zon tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter.

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Sociale netwerken