Messier 42

Geschreven door Christophe Bogaert en Sander Vancanneyt
Beoordeel dit item
(6 stemmen)
Messier 42 Messier 42

M42 is een heldere nevel in het wintersterrenbeeld Orion dat telkens opnieuw wordt waargenomen door vele waarnemers. De nevel, beter bekend als de 'Orionnevel', is eigenlijk een verheldering van een gigantisch nevelcomplex dat een groot deel van het sterrenbeeld inneemt. Het hoofdbestanddeel van de nevel is waterstof en in mindere mate ook helium, koolstof, zuurstof, stikstof, zwavel, neon, chloor, argon en fluor. M42 verwijderd zich van ons, aan een snelheid van 17,5 km/s. Centraal in de nevel bevindt zich er een sterrenhoop waarvan de helderste sterren in de vorm van een trapezium staan. De ouderdom van deze sterren wordt geschat op 300 000 jaar. Van alle Messierobjecten is M42 ongetwijfeld één van de mooiste en meest bekende.

M42 is eveneens zeer rijk aan variabele sterren, in het centrale gedeelte alleen al zijn er meer dan 50 ontdekt. De afstand tot de nevel bedraagt 1600 lichtjaar. De Hubble Space Telescope ontdekte vele protoplanetaire nevel in het hart van M42.

Sterrenbeeld: Orion
Magnitude: 4.0
Coördinaten:

  • RA: 05h 35.4m
  • DEC: -05° 27'

Orion

Geschiedenis

M42 is onder uitstekende omstandigheden zichtbaar met het blote oog, maar de eerste echte waarneming dateert uit 1610 door Nicholas-Claude Fabri de Peiresc. Galileo Galilei observeerde het sterrenbeeld Orion in 1610 reeds, maar maakte geen melding van de nevel. In 1656 beschreef Christiaan Huygens de nevel als "een fenomeen onder de vaste sterren dat het vermelden waard is, voor zover ik weet nog door niemand waargenomen". De astronoom Halley zag een aantal sterren, omringd door een diffuse vlek op de achtergrond. Le Gentil beschreef het object net zoals Halley en vergeleek het met de "open klauwen van een dier". De Franse kometenjager Charles Messier noemde het een mooie nevel rond de ster Theta Orionis. William Herschel vergeleek M42 dan weer met de "granulatie op de zon, niet cirkelvormig maar langwerpig". Sommigen beweren dat de Orionnevel Herschels stimulans was op zich heel zijn leven bezig te houden met het onderzoeken van deep-sky objecten. Zijn zoon, John Herschel, dacht de nevel te kunnen oplossen in talloze afzonderlijke zwakke sterretjes. De eerste, gelukte, fotografische opname van M42 dateert van 30 september 1880.

Waarnemen

De bekende Orionnevel wordt door zowel beginnende als ervaren waarnemers telkens opnieuw waargenomen. De meest beginnende waarnemers zijn wel vaak teleurgesteld omdat ze een beeld verwachten zoals op de langbelichte foto's die we kunnen zien in boeken en op het internet. Enkel het visueel beeld in grote telescoop benaderd deze indruk. Toch is M42 een prachtig object om waar te nemen, vooral wanneer men dat gedetailleerd doet. In een binoculair ziet men een zwakke waas rond een ster van vierde magnitude. In een kleine telescoop ziet men dan weer een lichtgroene waas zonder veel extra details. Naarmate de kijkeropening toeneemt, ziet men talloze lichte en donkere nevels die chaotisch verspreid zijn over de nevel. De zwakke uiteinden van de nevel observeert men best met een zo laag mogelijke vergroting terwijl het centrum vergrotingen tot 300x zonder problemen aankan.

OrionnevelDe prachtige Orionnevel (M42) gefotografeerd door de Hubble Space Telescope - Foto: NASA / ESA

Meer in deze categorie: « Messier 41 Messier 43 »

Dit gebeurde vandaag in 1993

Het gebeurde toen

Carolyn en Eugene M. Shoemaker ontdekken samen met David Levy een komeet die later Shoemaker-Levy 9 wordt genoemd. Bij de ontdekking was de komeet al in stukken gebroken. Tussen 16 en 22 juli 1994 sloegen 21 fragmenten van deze komeet in op de planeet Jupiter. Het effect van de inslag van de komeet op de atmosfeer van Jupiter was spectaculair. Zo stegen vuurbollen zo groot als de Aarde op in de atmosfeer van de planeet. De botsing tussen Jupiter en de komeet was de eerste botsing tussen twee hemellichamen die ooit rechtstreeks is waargenomen.

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen

Messier 22

Messier 22

M22 is de derde helderste bolvormige sterrenhoop aan de sterrenhemel en is terug te vinden in het sterrenbeeld Sagittarius (Schutter). Deze prachtige bolhoop zou nog een stuk helderder zijn, mocht …

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

61%

Sociale netwerken