Messier 4

Geschreven door Christophe Bogaert en Sander Vancanneyt
Beoordeel dit item
(2 stemmen)
Messier 4 Messier 4 Foto: Rainer Sparenberg

Deze bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Scorpius (Schorpioen) is gelijkwaardig aan M13 in het sterrenbeeld Hercules maar staat in onze streken altijd laag aan de horizon en is daarom minder bekend. M4 is ongeveer tien miljard jaar oud en staat zo’n 7 000 lichtjaar van ons verwijderd. Daarmee is M4 één van de dichtstbijzijnde bolhopen. In de jaren '40 van de vorige eeuw ontdekte de astronoom Baade 37 variabele sterren in M4. Sindsdien zijn er nog een vijftal ontdekt. De meeste variabelen zijn van het RR Lyrae type. De 25 helderste sterren van dit object hebben (schijnbare) magnitude 13,1. Meer dan duizend sterren zijn helderder dan magnitude 17,5 en 10 300 sterren zijn helderder dan 19,0.

Sterrenbeeld: Scorpius
Magnitude: 5.6
Coördinaten:

  • RA: 16h 23.6m
  • DEC: -26° 32'

Scorpius

Geschiedenis

M4 of NGC 6121 werd in 1746 ontdekt door De Chéseaux. In 1764 vergeleek de astronoom Lacaille met de kern van een komeet. M4 werd door Messier waargenomen op 8 mei 1764 die het object opnam in zijn catalogus. William Herschel (1783) loste de bolhoop als eerste op in verschillende clusterleden. De astronoom Webb noemde M4 groot, lichtzwak maar toch oplosbaar.

Waarnemen

M4 komt in onze streken niet hoger dan 12° boven de horizon, en is daarom redelijk moeilijk waarneembaar. Enkel in zuidelijkere gebieden is het mogelijk om de bolhoop in al zijn glorie te bewonderen. De heldere rode reuzenster Antares is slechts 1,5 graad verwijderd van M4 waardoor het object moeilijk te zien is met het blote oog. De Amerikaanse astronomen J. Mallas en W. Houston konden onder ideale omstandigheden de bolhoop zien met het blote oog. In de binoculair ziet M4 eruit als een wattig, grijs bolletje. Met een telescoop van 75 mm worden de eerste randsterren zichtbaar. Naar mate men grotere diameters gebruikt worden er steeds meer sterren zichtbaar. M4 is zeer goed oplosbaar en hij verdraagt grote vergrotingen, daardoor is het mogelijk om reeds met een 150 mm kijker de bolhoop volledig op te lossen. Let wel: in onze streken heb je 10 cm meer nodig voor hetzelfde resultaat als hierboven beschreven vanwege zijn hoogte. Men wacht best een heldere, maanloze nacht af om de bolhoop te observeren. Men wacht best een donkere, maanloze nacht af om het object te observeren, liefst op een plaats met een goed zicht op de zuidelijke horizon.

Meer in deze categorie: « Messier 3 Messier 5 »

Dit gebeurde vandaag in 1971

Het gebeurde toen

Vanop de Bajkonoer lanceerbasis wordt met behulp van een Proton-K draagraket de Russische ruimtesonde Mars 2 gelanceerd. Na een geslaagde reis naar de 'rode planeet' kwam Mars 2 op 27 november 1971 aan bij de planeet Mars. Op diezelfde dag nog werd een kleine lander losgemaakt van de Mars 2 ruimtesonde waarna de lander begon aan zijn afdaling naar het Marsoppervlak. De kleine lander maakte uiteindelijk een harde landing waarna er geen signalen meer werden ontvangen. Dit was de eerste keer dat een door mensen vervaardigd voorwerp het oppervlak van de planeet Mars bereikte.

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

NGC 5128

NGC 5128

NGC 5128 is het beroemde lensvormige sterrenstelsel in het sterrenbeeld Centaurus (Centaur). Dit sterrenbeeld is gelegen aan de zuidelijke hemelkoepel. Vanaf de breedte van de Benelux is alleen het noordelijk…

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

91%

Sociale netwerken