Spacepage
Theoretische en toegepaste sterrenkunde

Theoretische en toegepaste sterrenkunde

De ster Mirach in het sterrenbeeld Andromeda

Het magnitudesysteem werd ten tijde van de Grieken uitgevonden en werd doorheen de loop van eeuwen steeds uitgebreider en verfijnd. Het is een quasi logaritmische schaal waarop elke ster aan de nachthemel een magnitude krijgt afhankelijk van hoe helder hij is. In tegenstelling tot wat men zou verwachten krijgen zwakkere sterren hogere magnituden dan heldere sterren.

Zon

Als men historische data van de grootte van de zonneschijf aan de hemel en de afstand van de aarde tot de zon vergelijkt, stelt men vast dat hiertussen een verband bestaat. Dit is ook logisch want hoe dichter de aarde bij de zon staat, hoe groter deze aan de hemel lijkt. Daarom zal deze formule ook gelden voor andere planeten in ons zonnestelsel, alleen geldt daar een andere constante, omdat waarden van de afstand van de planeet tot de zon en grootte van de diameter van de zonneschijf voor iedere planeet verschillen.

Sterrenbeelden

Sterrenbeelden verdelen de totale hemel in 88 ongelijke delen. Sommige sterrenbeelden dateren van de oudheid, andere dateren van de 17de eeuw. Sommige sterrenbeelden, zoals Orion, Ursa Major en Crux, zijn erg helder en het is dan ook logisch dat we ze gebruiken als wegwijzer naar andere sterren en sterrenbeelden.

Schijngestalten van de planeet Venus

Wanneer u met een telescoop naar de heldere planeet Venus kijkt, zal u amper iets van het oppervlak kunnen ontwaren. Dit komt omdat dikke zwavelwolken het zicht op het oppervlak van de planeet belemmeren. Wat u wel kan zien, zijn de schijngestalten van Venus. Deze schijngestalten kan men met relatief kleine kijkers al gemakkelijk ontwaren. Zo kan men al met kleine telescopen de dichotomie van Venus bepalen.

Het Zonnestelsel

De wet van Titius en Bode is een formule waarmee je de afstand van planeten tot de zon gemakkelijk kan bepalen. Deze wet werd gepubliceerd in 1766 door Titius, en aan de hand van deze wet ging men op zoek naar nieuwe planeten. Eén van deze planeten zou zich moeten bevinden tussen Mars en Jupiter, de andere achter Uranus.

De banen van de planeten om de Zon

Johannes Kepler ontdekte in de 16de eeuw aan de hand van waarnemingen van de planeet Mars dat alle planeten in ons zonnestelsel in ellipsvormige banen rondom de zon draaien. Deze ellipsen zijn uitgestrekte cirkels die in tegenstelling tot de cirkel, niet één maar twee brandpunten hebben. De excentriciteit is de maat voor te bepalen hoeveel de vorm van een ellips afwijkt van die van een cirkel.

Artistieke voorstelling van de equinox

De beweging van de Zon aan de hemel verandert in de loop van het jaar. In de zomer bereikt de Zon een hoogste punt aan de hemel (het zomersolstitium), terwijl de Zon in de winter een laagste punt (wintersolstitium) bereikt. In de zomer zal de Zon meer richting noordoosten opkomen, en richting noordwesten ondergaan terwijl dit in de winter net omgekeerd is: de zon komt richting zuidoosten op en gaat onder richting zuidwesten.

Coördinatenstelsels aan de hemelbol

Om de posities van hemelobjecten vast te leggen, gebruikte men jaren het systeem van hoogte en azimut. Hierbij deed zich wel het probleem voor dat de hemelbol voortdurend in beweging is, en deze coördinaten bijgevolg voortdurend veranderen. Daarom was men genoodzaakt een nieuw coördinatenstelsel aan de hemelbol toe te voegen: het coördinatensysteem van declinatie en rechte klimming, wat zeer belangrijk is voor de moderne astronoom.

Afbeelding van het heliocentrisch model

De elongatie van een planeet is de hoek die gevormd wordt tussen de zon en die planeet, met als hoekpunt de aarde. Wanneer de elongatie van een planeet 0° bedraagt, dan spreekt men van een conjunctie. Bedraagt de elongatie van een planeet 90°, dan spreekt men van een kwadratuur. Wanneer de elongatie van een planeet 180° is, dan zegt men dat deze planeet in oppositie met de zon is.

Foto met lange belichtingstijd van de sterren rondom de zuidelijke hemelpool

Stel, u bevindt zich op het zuidelijk halfrond op een redelijke afstand van de evenaar en u wilt zich op de sterren oriënteren. Het eerste wat u dan moet doen, is de zuidelijke hemelpool bepalen, maar dat is niet zo evident aangezien er op het zuidelijk halfrond geen noordelijke hemelpool met Poolster zichtbaar is. In dit artikel zal u leren hoe u de zuidelijke hemelpool moet bepalen.

Naar boven

Dit gebeurde vandaag in 1990

Het gebeurde toen

Met behulp van het Amerikaanse ruimteveer Discovery wordt tijdens de STS-31 ruimtevlucht de elf ton zware Hubble Space Telescope in de ruimte gebracht. Tot op heden is dit nog steeds één van de meest succesvolle ruimtetelescopen ooit. Ondanks de geslaagde ruimtevlucht was de euforie echter van korte duur aangezien een vormfout in de 2,4 meter grote telescoopspiegel ervoor zorgde dat de beelden niet haarscherp waren. Uiteindelijk duurde het tot eind 1993 eer dit probleem kon worden opgelost. Zo werd de ruimtetelescoop tijdens een speciale Space Shuttle-missie voorzien van een soort 'contactlens' waardoor de telescoop vanaf dan extreem scherpe beelden leverde. Foto: NASA

Op het Astroforum...

Geplande evenementen

Starnights 2018
17 augustus 2018 tot 19 augustus 2018

NGC 772

NGC 772

NGC 772 is een prachtig spiraalvormig sterrenstelsel van magnitude 10,3 dat terug te vinden in het sterrenbeeld Aries (Ram). Dit deep-sky object ligt op ongeveer 100 miljoen lichtjaar van ons…

Lees meer...

Steun Spacepage!

Spacepage wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door Spacepage te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

Reeds 14% ingezameld

Sociale netwerken