Wat is een coronale massa uitstoot?

Geschreven door
Beoordeel dit item
(4 stemmen)
CME CME Foto: NASA / ESA

Een coronale massa uitstoot (of CME) is een grote gasbel doordrenkt met magnetische veldlijnen die door de zon weggeblazen worden met een tijdsduur van enkele tientallen minuten tot enkele uren. De eerste bewijzen van deze dynamische evenementen kwamen van observaties met een coronagraaf aan boord van de ruimtesonde OSO 7 tussen 1971 tot 1973. 

Een coronagraaf produceert een kunstmatige eclips door de zon af te dekken met een schijfje. Tijdens een normale eclips is de corona van de zon slechts enkele minuten te zien. Dit is dus een te korte periode om ze echt te gaan detecteren. Met op de grond geplaatste coronagrafen waren enkel de helderste stukken van de corona zichtbaar door de helderheid van de lucht zelf. Vanuit de ruimte is de corona natuurlijk veel beter te zien en strekt ze zich ver uit en kan dus altijd gezien worden.

Een coronale massa uitstoot gebeurt vaak bij uitbarstingen op de zon (zonnevlammen, filamentuitbarstingen) maar niet bij elke uitbarsting komt er CME vrij. Enkel bij de zwaardere klasse zonnevlammen (C, M en X klasse) komt er vaak CME bij kijken. Afhankelijk van de duur van de uitbarsting wordt er meer of minder CME de ruimte in geslingerd. Wanneer er dus een uitbarsting op de zon plaatsvind met een kracht van X2 waarbij de uitbarsting in z'n geheel 2 uur duurt is deze zeker gepaard met een heldere en grote coronale massa uitstoot. Afhankelijk van de locatie van de uitbarsting op de Zon kunnen de CME's gedeeltelijk of volledig naar de Aarde gericht zijn. Op de satellietbeelden zien we dan ook een gedeeltelijke of volledige halo CME zoals op de afbeelding hieronder. Wanneer dit gebeurd zal de CME na 12h of later (afhankelijk van de snelheid) aankomen op Aarde en ondermeer voor het kleurrijke poollichtspektakel zorgen.

Een halo CMEEen volledige halo CME op weg naar de Aarde.

Wanneer we in het zonneminimum zitten is de zon niet zo actief en is er gemiddeld elke week maar een CME te bespeuren, echter zijn dit ook maar zwakke CME's. Wanneer we naar het zonnemaximum gaan loopt het aantal CME's sterk op tot 2 à 3 CME's per dag.

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage & Poollicht.be
Sterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1973

Het gebeurde toen

Het Russische ruimtestation Saljoet 2 wordt vanop de Bajkonoer lanceerbasis in de ruimte gebracht. Dit militaire ruimtestation met civiele dekmantel kende meteen na de lancering al technische problemen waardoor dit nooit bezocht werd door kosmonauten. Vermoedelijk als gevolg van het dichtbij ontploffen van de laatste trap van Protonraket die het ruimtestation in zijn baan had gebracht, was het ruimtestation lek geraakt en viel de druk weg. Daarnaast begon het ruimtestation ook wild te tuimelen met op een gegeven moment dertig rotaties per minuut waardoor de zonnepanelen afgerukt werden. Saljoet 2 had een lengte van 14,5 meter, woog bij de lancering 18,6 ton en zond radiosignalen uit op een golflengte die normaal werd gebruikt door Sovjet spionagesatellieten.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

NGC 6781

NGC 6781
De prachtige planetaire nevel NGC 6781 in het sterrenbeeld Aquila (Arend) is van magnitude 12 en heeft vanaf Aarde gezien een grootte van 1,8 boogminuten. Het bijna perfect ronde deep-sky…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

12%

Sociale netwerken