Wat is een coronale massa uitstoot?

Geschreven door
Beoordeel dit item
(4 stemmen)
CME CME Foto: NASA / ESA

Een coronale massa uitstoot (of CME) is een grote gasbel doordrenkt met magnetische veldlijnen die door de zon weggeblazen worden met een tijdsduur van enkele tientallen minuten tot enkele uren. De eerste bewijzen van deze dynamische evenementen kwamen van observaties met een coronagraaf aan boord van de ruimtesonde OSO 7 tussen 1971 tot 1973. 

Een coronagraaf produceert een kunstmatige eclips door de zon af te dekken met een schijfje. Tijdens een normale eclips is de corona van de zon slechts enkele minuten te zien. Dit is dus een te korte periode om ze echt te gaan detecteren. Met op de grond geplaatste coronagrafen waren enkel de helderste stukken van de corona zichtbaar door de helderheid van de lucht zelf. Vanuit de ruimte is de corona natuurlijk veel beter te zien en strekt ze zich ver uit en kan dus altijd gezien worden.

Een coronale massa uitstoot gebeurt vaak bij uitbarstingen op de zon (zonnevlammen, filamentuitbarstingen) maar niet bij elke uitbarsting komt er CME vrij. Enkel bij de zwaardere klasse zonnevlammen (C, M en X klasse) komt er vaak CME bij kijken. Afhankelijk van de duur van de uitbarsting wordt er meer of minder CME de ruimte in geslingerd. Wanneer er dus een uitbarsting op de zon plaatsvind met een kracht van X2 waarbij de uitbarsting in z'n geheel 2 uur duurt is deze zeker gepaard met een heldere en grote coronale massa uitstoot. Afhankelijk van de locatie van de uitbarsting op de Zon kunnen de CME's gedeeltelijk of volledig naar de Aarde gericht zijn. Op de satellietbeelden zien we dan ook een gedeeltelijke of volledige halo CME zoals op de afbeelding hieronder. Wanneer dit gebeurd zal de CME na 12h of later (afhankelijk van de snelheid) aankomen op Aarde en ondermeer voor het kleurrijke poollichtspektakel zorgen.

Een halo CMEEen volledige halo CME op weg naar de Aarde.

Wanneer we in het zonneminimum zitten is de zon niet zo actief en is er gemiddeld elke week maar een CME te bespeuren, echter zijn dit ook maar zwakke CME's. Wanneer we naar het zonnemaximum gaan loopt het aantal CME's sterk op tot 2 à 3 CME's per dag.

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Poollicht.be.
Sterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1965

Het gebeurde toen

Lancering vanop de Cape Canaveral lanceerbasis van de Amerikaanse ruimtesonde Ranger 9. Net als Ranger 7 en 8 beschikte Ranger 9 over een camerablok bestaande uit zes camera's. Enkele dagen na de lancering stuurde deze onbemande ruimtesonde meer dan 5 800 foto's terug naar de Aarde van het Maanoppervlak waarna het tuig te pletter sloeg op de Maan. Het doel van deze missie was de maanbodem te onderzoeken ten behoeve van het aankomende Apolloproject door middel van close-up foto's van het maanoppervlak. Foto: NASA

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen

Messier 53

Messier 53

M53, of NGC 5024, is een kleine bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Coma Berenices (Hoofdhaar). Deze bolhoop is één van de verst verwijderde die deel uitmaakt van de bekende Messiercatalogus.…

Lees meer...

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

35%

Sociale netwerken