Spacepage RSS
Spacepage op YouTube
Spacepage op Twitter
Spacepage op Facebook
Advertentie
woensdag, 16 mei 2012 16:30

Een nadere blik op Centaurus A

Centaurus ADeze nieuwe opname van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht toont het vreemde sterrenstelsel Centaurus A. Met een totale belichtingstijd van meer dan vijftig uur is dit waarschijnlijk de langst belichte opname die ooit van dit merkwaardige en spectaculaire object is gemaakt. Bij de opname is gebruik gemaakt van de Wide Field Imager van de 2,2-meter MPG/ESO-telescoop van de ESO-sterrenwacht op La Silla, in Chili. Centaurus A, ook bekend als NGC 5128 (1), is een uitzonderlijk, zwaar elliptisch sterrenstelsel met een superzwaar zwart gat in zijn hart. Het bevindt zich op een afstand van bijna 12 miljoen lichtjaar in het zuidelijke sterrenstelsel Centaurus en is het meest opvallende radiostelsel aan de hemel. Astronomen denken dat de heldere kern, de sterke radiostraling en de jetstructuren van Centaurus A moeten worden toegeschreven aan een centraal zwart gat dat honderd miljoen keer zo zwaar is als de zon. Materie uit de dichte centrale delen van het stelsel straalt enorme hoeveelheden energie uit terwijl zij naar het zwarte gat toe valt.

Ariane 5 ECAIn de nacht van dinsdag 15 mei op woensdag 16 mei 2012 heeft een Europese Ariane 5 draagraket succesvol twee communicatiesatellieten in de ruimte gebracht. De 62ste Ariane 5 vertrok om 00u13 Belgische tijd vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana, Zuid-Amerika. Zoals steeds werden 2 minuten en 25 seconden na lift-off de twee, op vaste brandstof werkende, boosterraketten afgestoten waarna de satellieten door middel van onderste rakettrap en de cryogene rakettrap in de ruimte gebracht werden. De eerste vracht, de Japanse JCSAT-13 communicatiesatelliet, werd 26 minuten na de start van de lancering uitgezet in een tijdelijke elliptische overdrachtbaan. Deze 4,5 ton zware kunstmaan werd gebouwd door het Amerikaanse lucht- en ruimtevaartbedrijf Lockheed Martin op een A2100AXS platform en moet de volgende vijftien jaar Japan en omringende gebieden voorzien van ondermeer rechtstreekse televisieverbindingen. De tweede satelliet, de Vietnamese Vinasat-2, werd acht minuten na JCSAT-13 eveneens uitgezet in een tijdelijke overdrachtbaan. Vinasat-2 werd eveneens door Lockheed Martin gebouwd en heeft een gewicht van 2,9 ton. Samen met zijn voorganger, Vinasat-1, moeten deze satellieten in opdracht van de Vietnam Posts and Telecommunications Group (VNPT) tal van communicatiediensten zoals televisie, radio en telefoon leveren aan Vietnamese klanten. De volgende dagen zullen beide communicatiesatellieten zich op eigen kracht tot in een geostationaire baan om de Aarde brengen. Dit was de 58ste succesvolle lancering van een Ariane 5 draagraket sinds deze in 1996 voor het eerst gelanceerd werd. De volgende lancering van een Ariane 5 is voorzien voor 19 juni. Tijdens deze lancering zal de Europese draagraket een Amerikaanse communicatiesatelliet en Europese weersatelliet in de ruimte brengen.

SojoezVanop de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is dinsdagochtend 15 mei 2012 een Sojoez draagraket gelanceerd met aan boord drie ruimtevaarders. De Sojoez TMA-04M ruimtecapsule vertrok om 05u01 Belgische tijd vanop de legendarische lanceerbasis en werd negen minuten later succesvol uitgezet in een lage baan om de Aarde. De drie opvarenden, de Russen Gennady Padalka en Sergei Revin zullen zich de volgende dagen samen met de Amerikaan Joseph M. Acaba naar het internationaal ruimtestation ISS begeven waar het ruimtetuig zich op donderdag 17 mei moet aan vasthechten. Voor de gezagvoerder van deze missie, Gennady Padalka, is dit al zijn vierde ruimtevlucht. Zo verbleef deze gewezen Russissche luchtmachtpiloot al eens meer dan 190 dagen aan boord van het Russische ruimtestation Mir en maakte hij ook al tweemaal deel uit van een langdurige ISS-missie. Alles samen verbleef Padalka al meer dan 580 dagen in de ruimte. Voor de Amerikaan Joseph M. Acaba is dit, na de STS-119 Space Shuttle missie, al zijn tweede ruimtevlucht en voor de Rus Sergei Revin is dit zijn eerste ruimte-ervaring. Eenmaal aangekomen bij het ISS zullen de drie zes maanden lang leven en werken aan boord van het ruimtestation en er deel uitmaken van de Expedition 31 crew. Dit was de 113de keer dat Rusland een bemande Sojoez ruimtecapsule lanceerde. Rusland is vandaag de dag het enige land ter wereld dat mensen op eigen kracht in de ruimte kan brengen. De Verenigde Staten betalen telkens voor één zitje aan boord van een Sojoez ongeveer 50 miljoen dollar.

Een Venusovergang is een zeldzaam astronomisch verschijnsel dat plaatsvindt wanneer, vanaf de Aarde gezien, de planeet Venus voor de Zon schuift. Dergelijk verschijnsel is enkel zichtbaar bij de zogenaamde 'binnenplaneten' aangezien hun banen zich tussen die van de Aarde en de Zon moeten bevinden. Mercurius kan eveneens in een exacte lijn tussen de Zon en Aarde staan. Dit noemen we dan een Mercuriusovergang. Een Mercuriusovergang komt echter vaker voor dan een Venusovergang. Eigenlijk is een Venus- of Mercuriusovergang in theorie dus een soort eclips aangezien een klein deeltje van de zichtbare Zon verduisterd wordt. Venusovergangen zijn niet enkel mooi om waar te nemen maar zijn ook van wetenschappelijk belang. Zo konden wetenschappers in het verleden aan de hand van een Venusovergang de omvang van het zonnestelsel bepalen door nauwkeurige waarnemingen te doen van de kleine tijdsverschillen van de start tot aan het eind van de overgang. Dit werd vastgesteld vanaf verschillende punten op Aarde. De afstanden tussen deze punten werden uiteindelijk gebruikt als meetlat om de afstand tussen de planeet Venus en onze ster te bepalen. Vandaag de dag wordt een Venusovergang door wetenschappers gebruikt om meer te leren over hoe planeten het licht van een ster afschermen. Deze informatie is dan weer nuttig in de studie van exoplaneten.

donderdag, 10 mei 2012 05:36

ESA verliest Envisat

ESADe Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft besloten de Envisat missie definitief te beëindigen. Op 8 april 2012 werd de communicatie met Envisat plots verbroken waarna ingenieurs en vluchtleiders er niet meer in slaagden om de verbinding te herstellen. De exacte oorzaak van het probleem zal wellicht nooit met 100% zekerheid kunnen achterhaald worden aangezien de satelliet tot op 8 april nog perfect functioneerde. Envisat staat voor 'Environmental Satellite' en werd op 1 maart 2002 in de ruimte gebracht door een Europese Ariane 5 draagraket. Tien jaar lang verzamelde Envisat, vanuit een polaire baan om de Aarde op een hoogte van ongeveer 790 kilometer, wetenschappelijke gegevens over het aardoppervlak, de oceanen, de atmosfeer en het ijs. Hiervoor was de 8,2 ton zware kunstmaan uitgerust met negen wetenschappelijke instrumenten waarvan sommigen ook al eerder gebruikt werden bij de ERS-1 en ERS-2 missies. De kunstmaan had de omvang van een vrachtwagen en was de grootste aardobservatiesatelliet die ooit door Europa gebouwd werd. Dankzij deze instrumenten zijn wetenschappers ondermeer getuige geweest van het afnemen van het zee-ijs rond de Noordpool, smeltende gletsjers, de evolutie van het ozongat en de toename van luchtvervuiling boven Azië. Alles samen werden er volgens ESA dan ook meer dan 2 500 wetenschappelijke publicaties uitgebracht op basis van gegevens afkomstig van Envisat. De satelliet heeft twee keer zo lang gewerkt als vooraf werd gepland en is dan ook één van ESA's grootste successen op vlak van aardobservatie en klimaatonderzoek. Het verlies van Envisat komt voor ESA vrij ongelukkig aangezien de opvolger van Envisat, de eerste van vijf Sentinel satellieten, pas in 2013 gelanceerd wordt.

woensdag, 09 mei 2012 00:27

Venusovergang op 6 juni 2012

VenusovergangIn de vroege ochtend van woensdag 6 juni 2012 (Belgische tijd) vindt er een Venusovergang plaats. Dit schouwspel is één van de astronomische hoogtepunten van de afgelopen jaren en is een zeer zeldzame gebeurtenis. Zo heeft men sinds het begin van onze jaartelling slechts 26 maal een Venusovergang kunnen aanschouwen. Tijdens een zogenaamde 'Venusovergang' zien we vanop Aarde de planeet Venus voor de Zon schuiven. In de praktijk zien we hoe Venus zich als een klein zwart bolletje voor de Zon beweegt. Dergelijk verschijnsel valt enkel waar te nemen bij de zogenaamde binnenplaneten doordat hun banen zich tussen de Zon en de Aarde bevinden. De volledige overgang op 6 juni duurt bijna zeven uur waarvan enkel het laatste gedeelte in België en Nederland zal te zien zijn wanneer de Zon 's morgens opkomt. Waarnemers kunnen de overgang in België en Nederland vanaf 05u21 zien tot het einde van de overgang om 06u55. Aangezien de volgende Venusovergang pas op 11 december 2117 zal te zien zijn, zal de Venusovergang op 6 juni door miljoenen mensen op Aarde aanschouwt en gefotografeerd worden. Ook vanuit de ruimte zal men dit uitzonderlijk sterrenkundig fenomeen waarnemen. Zo is men van plan de Hubble ruimtetelescoop onrechtstreeks naar de Venusovergang te laten kijken door de Maan te observeren. De Maan reflecteert het licht afkomstig van de Zon en dus ook het licht van de planeet Venus. Sterrenkundigen willen op die manier de chemische samenstelling van het licht van Venus onderzoeken aangezien dit licht via de Maan zal opgevangen worden door de instrumenten aan boord van de legendarische Hubble Space Telescope. Indien u dit uniek verschijnsel zelf wil bewonderen, kan u zich steeds wenden tot één van de vele volkssterrenwachten in Vlaanderen en Nederland. Spacepage zal dit astronomisch evenement eveneens op de voet volgen en vragen of opmerkingen in verband met de Venusovergang kan u altijd posten in het bijhorende forum-topic.

LET OP: KIJK NOOIT RECHTSTREEKS NAAR DE ZON ZONDER BESCHERMING!!!

Chang ZhengChina heeft op zondag 6 mei succesvol een aardobservatiesatelliet in de ruimte gebracht. Vanop het Jiuquan Satellite Launch Center, in de noordwestelijke provincie Gansu, vertrok om 15u10 plaatselijke tijd een 41 meter lange CZ-2D draagraket met aan boord de Tianhui 1-02 kunstmaan. Enkele minuten na de lancering werd de kunstmaan uitgezet in een cirkelvormige baan om de Aarde op een hoogte van ongeveer 500 kilometer. Deze satelliet werd, net als zijn voorganger, gebouwd door de Hangtian Dongfanghong Weixing Corporation, de China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC) en de Chinese Academy of Space Technology (CAST). Het tuig zal volgens China gebruikt worden voor het in kaart brengen van natuurlijke rijkdommen en cartografie. Daarnaast zal deze satelliet ook ten dienste staan van wetenschappelijk onderzoek en experimenten. In augustus 2010 werd de eerste Tianhui 1 satelliet in de ruimte gebracht. Beide Tianhui aardobservatiesatellieten maken ook deel uit van het Ziyuan programma dat zowel voor civiele alsook voor militaire doeleinden kan gebruikt worden. Dit was de 161ste lancering van een Chinese Chang Zheng (CZ) draagraket sinds de Aziatische grootmacht in 1970 zijn eerste satelliet in een baan om de Aarde bracht.

Medio de negentiende eeuw waren wetenschappers enorm gefascineerd door de eigenschappen van de chemische elementen. In 1868 publiceerde de Russische chemicus Dmitri Mendelejev (1834-1907) het periodiek systeem van de elementen dat hij baseerde op het kaartspel patience. In 1895 ontdekte de Duitse natuurkundige Wilhelm Röntgen (1845-1923) de X-straling en werd daarmee de vader van de diagnostische radiologie. Eén jaar later ontdekte de Franse fysicus Henri Becquerel (1852-1908) bij toeval de radioactiviteit wanneer uraniumzout sporen naliet op een fotografische plaat. In 1900 gaf radioactiviteit-onderzoek aanleiding tot de ontdekking van Alpha en Beta straling door de Britse fysicus Ernest Rutherford (1871-1937) en Gammastraling door de Franse chemicus Paul Villard (1860-1934). Aan het begin van de twintigste eeuw waren de grenzen van het elektromagnetisch spectrum bekend vanaf laag-frekwentie radiostraling tot hoog-frekwentie gammastraling. Bovendien begon de Oostenrijkse natuurkundige Victor Hess (1883-1964), door middel van ballon vluchten, onderzoek naar kosmische straling. In 1912 stelde hij vast dat kosmische straling vanuit alle richtingen de Aardse atmosfeer binnendringt.

Studies hebben uitgewezen dat duizenden mensen over de hele wereld interesse en financiële middelen hebben om te betalen voor een korte ruimtevlucht. Om hieraan te beantwoorden, zijn de afgelopen jaren verschillende commerciële bedrijven opgericht die zich omschrijven als ‘ruimte-reisbureau’ en zwaar investeren in de ontwikkling van kleine herbruikbare ruimtevliegtuigen. Volgens deze bedrijven moet het mogelijk zijn om in 2020 maar liefst 20 000 mensen in de ruimte te brengen die allemaal de ultieme droom kunnen beleven. Als het van het Nederlandse bedrijf Space Expedition Curaçao (SXC) en zijn vier oprichters Ben Droste, Harry Van Hulten, Michiel Mol en Maarten Elshove afhangt, kan deze ultieme droom voor veel mensen al vanaf 2014 werkelijkheid worden.