In de vroege ochtend van woensdag 6 juni 2012 (Belgische tijd) vindt er een Venusovergang plaats. Dit schouwspel is één van de astronomische hoogtepunten van de afgelopen jaren en is een zeer zeldzame gebeurtenis. Zo heeft men sinds het begin van onze jaartelling slechts 26 maal een Venusovergang kunnen aanschouwen. Tijdens een zogenaamde 'Venusovergang' zien we vanop Aarde de planeet Venus voor de Zon schuiven. In de praktijk zien we hoe Venus zich als een klein zwart bolletje voor de Zon beweegt. Dergelijk verschijnsel valt enkel waar te nemen bij de zogenaamde binnenplaneten doordat hun banen zich tussen de Zon en de Aarde bevinden. De volledige overgang op 6 juni duurt bijna zeven uur waarvan enkel het laatste gedeelte in België en Nederland zal te zien zijn wanneer de Zon 's morgens opkomt. Waarnemers kunnen de overgang in België en Nederland vanaf 05u21 zien tot het einde van de overgang om 06u55. Aangezien de volgende Venusovergang pas op 11 december 2117 zal te zien zijn, zal de Venusovergang op 6 juni door miljoenen mensen op Aarde aanschouwt en gefotografeerd worden. Ook vanuit de ruimte zal men dit uitzonderlijk sterrenkundig fenomeen waarnemen. Zo is men van plan de Hubble ruimtetelescoop onrechtstreeks naar de Venusovergang te laten kijken door de Maan te observeren. De Maan reflecteert het licht afkomstig van de Zon en dus ook het licht van de planeet Venus. Sterrenkundigen willen op die manier de chemische samenstelling van het licht van Venus onderzoeken aangezien dit licht via de Maan zal opgevangen worden door de instrumenten aan boord van de legendarische Hubble Space Telescope. Indien u dit uniek verschijnsel zelf wil bewonderen, kan u zich steeds wenden tot één van de vele volkssterrenwachten in Vlaanderen en Nederland. Spacepage zal dit astronomisch evenement eveneens op de voet volgen en vragen of opmerkingen in verband met de Venusovergang kan u altijd posten in het bijhorende forum-topic.

LET OP: KIJK NOOIT RECHTSTREEKS NAAR DE ZON ZONDER BESCHERMING!!!

In de maand mei staan de planeten Mercurius en Jupiter dicht bij de Zon waardoor deze aan de hemel niet waarneembaar zijn. De heldere planeet Venus is 's avonds nog steeds zeer goed in het noordwesten te zien. Eind mei verdwijnt Venus uiteindelijk in de avondgloed. De 'rode planeet' Mars is in de maand mei van 's avonds tot na middernacht waarneembaar in het sterrenbeeld Leeuw nabij de ster Regulus. De mooiste planeet uit ons zonnestelsel, Saturnus, is in de maand mei van 's avonds tot lang na middernacht goed zichtbaar nabij de ster Spica in het sterrenbeeld Maagd. Liefhebbers van meteorenzwermen worden in mei opnieuw verwend aangezien op 6 mei 2012 de meteorenzwerm Eta-Aquariden zijn maximum bereikt. De radiant van deze zwerm staat rond 09u00 in het hoogste punt aan de hemel, op 37° boven de horizon, in het sterrenbeeld Waterman. Onder goede omstandigheden kan men uit deze zwerm ongeveer 37 meteoren per uur waarnemen die gekend zijn om hun snelheid en nalichtende sporen. Doordat op 6 mei om 06u00 Belgische tijd de Zon al opkomt, kan men de Aquariden die dag het best waarnemen rond 04u30. Dit jaar is de Maan echter een grote stoorzender aangezien het die dag ook Volle Maan is. De Volle Maan in mei 2012 heeft ook iets meer te beiden dan anders. Zo staat de Maan op 6 mei 2012, in zijn elliptische baan rondom onze planeet, het dichtst tot de Aarde. De afstand van onze trouwe buur tot het midden van de Aarde bedraagt op 6 mei omstreeks 05u35 Belgische tijd slechts 356 955 kilometer. De Maan zal die dag een schijnbare diameter hebben van 33'29". In sterrenkundige kringen noemen we dit verschijnsel een 'perigeum Maan' maar in de media en bij het grote publiek wordt er dan vaak gesproken van een 'supermaan' aangezien de Maan op dat moment 14% groter en 30% helderder is dan een 'normale' Volle Maan. Dit verschil kan je het best zien bij het opkomen van de Maan net boven de horizon. De maand mei is ook zeer goed geschikt om de bolvormige sterrenhoop Messier 5 waar te nemen. Deze prachtige bolhoop is terug te vinden in het sterrenbeeld Slang en heeft magnitude 5,8 waardoor deze al met een verrekijker of een kleine telescoop te bewonderen is. Ook een andere bolvormige sterrenhoop, Messier 80, kan men in de maand mei eveneens zeer goed waarnemen. Dit deep-sky object is terug te vinden in het sterrenbeeld Schorpioen en heeft magnitude 7,2. 

April 2012 is voor amateur-sterrenkundigen en liefhebbers van hemelverschijnselen opnieuw een interessante maand. Zo staat de prachtige planeet Saturnus op 15 april 2012 in oppositie met de Zon. Dit wil zeggen dat deze planeet dan diametraal tegenover de Zon aan de hemel staat waardoor Saturnus heel de nacht zichtbaar is. De prachtige planeet met haar fascinerend ringenstelsel bevindt zich op 15 april 6° of 5° van de ster Spica in het sterrenbeeld Maagd. Saturnus is zeer goed waar te nemen met een kleine telescoop is dan ook een zeer geliefd object bij astrofotografen (zie het Spacepage forum). Een andere planeet uit ons zonnestelsel, Venus, zorgt op 3 april 2012 voor een bijzonder spektakel. Op die dag bevindt de heldere planeet zich, vanop Aarde gezien, in de bekende open sterrenhoop M45. Deze sterrenhoop, beter gekend onder de naam 'Pleiaden', bevindt zich in het sterrenbeeld Stier en bestaat uit zeven heldere sterren. Deze bedekking is 's avonds omstreeks 20u45 Belgische tijd perfect waar te nemen met een binoculair of met een kleine telescoop. Venus blijft april domineren aangezien deze heldere planeet 's avonds in het noordwesten zeer goed te zien is. Liefhebbers van meteoren zullen in april 2012 ook zeker niet teleurgesteld worden. Zo vindt op zondag 22 april het maximum plaats van de Lyriden meteorenzwerm. De radiant van deze zwerm (schijnbaar punt van waaruit de meteoren lijken te komen) staat rond 06u00 Belgische tijd op zijn hoogtse punt aan de hemel, op ongeveer 71° boven de horizon in het sterrenbeeld Lier. Aangezien de Maan niet stoort (Volle Maan op 6 april 2012), moeten de Lyriden meteoren dit jaar bij helder weer zeer goed waar te nemen zijn. Onder ideale omstandigheden zijn er tot dertien meteoren per uur te zien die vaak zeer snel en helder zijn. Om meteoren waar te nemen heb je geen apparatuur nodig. Hiervoor heb je enkel een paar goede ogen nodig, een beetje geduld, een ligstoel en een heldere hemel. De meer ervaren amateur-sterrenkundigen en waarnemers kunnen in april 2012 eens op zoek gaan naar de prachtige deep-sky objecten Messier 27 en Messier 31. M27 is de bekende planetaire nevel in het sterrenbeeld Vosje en M31 kennen we beter als het spiraalvormige Andromeda sterrenstelsel. Ook de open sterrenhopen Messier 35 en Messier 36 in de sterrenbeelden Tweelingen en Voerman zijn in april 2012 zeer goed waar te nemen.

Discussieer hier mee over dit onderwerp op het Spacepage-forum!

Maart 2012 wordt voor amateur-astronomen en liefhebbers van hemelverschijnselen een boeiende maand. Zo staat de planeet Mars op 3 maart 2012 in oppositie wat wil zeggen dat Mars op dat moment aan de hemel tegenover de Zon staat. Mars bevindt zich op 3 maart de ganse nacht boven de horizon en rond middernacht is de 'rode planeet' met een telescoop te bewonderen in het zuiden, in het sterrenbeeld Leeuw, ten oosten van de ster Regulus. Twee dagen na de oppositie van Mars staat deze planeet het dichtst bij de Aarde (101 miljoen kilometer) en heeft deze een helderheid van magnitude -1,2. Liefhebbers van samenstanden van planeten met de Maan krijgen in maart 2012 een mooi schouwspel te zien. Op 25 en 26 maart 2012 bevinden de planeten Jupiter en Venus zich zeer dicht bij de Maan. Zo zal de Maan op 25 maart slechts drie graden ten noorden van Jupiter te zien zijn en bevindt onze trouwe buur zich een dag later slechts twee graden ten zuiden van de planeet Venus. De samenstand met Venus vindt plaats in het westen omstreeks 20u00 Belgische tijd. Op 11 maart 2012 is de Maan ook zes graden ten zuiden van de prachtige planeet Saturnus te zien. Venus zorgt in maart 2012 ook nog voor een ander zeer mooi schouwspel doordat deze planeet op 29 maart 2012 dan precies half verlicht wordt door de Zon. Hierdoor krijgt Venus magnitude -4,1. Deze gebeurtenis kan je het best waarnemen met een telescoop vooraleer het volkomen donker is. Venus kan je op 29 maart 's avonds aan de hemel terugvinden in het westen. Een andere mooie samenstand van planeten in de maand maart is die van Jupiter en Venus. Zo staan Venus en Jupiter op 13 maart slechts drie graden van elkaar en zorgen zij voor een opvallend verschijnsel aan de avondhemel. Ben je geboeid door sterrenkunde en waarnemen? Aarzel dan niet om de Astro Event Group vzw te contacteren voor meer info! Website: www.astro-event-group.be

Op zaterdag 10 december 2011 is er in België en Nederland een gedeeltelijke Maansverduistering te zien. Voordat de Maan opkomt, is de verduistering totaal maar wanneer onze trouwe buur bij ons boven de horizon verschijnt, heeft deze zich al gedeeltelijk uit kernschaduw van de Aarde begeven. Om 16u36 komt de Maan gedeeltelijk verduisterd op in het noordoosten. Op dat moment gaat aan de andere kant van de hemel de Zon net onder. In de praktijk zal de Maan dus opkomen als een halve sikkel terwijl dit eigenlijk een volle Maan had moeten zijn. Doordat de Maan zo laag bij de horizon zal te zien zijn, zal deze er ook extra groot uitzien. Naarmate onze begeleider verder opkomt, wordt ook de hemel donkerder waardoor het donkere gedeelte van de Maan steeds beter zichtbaar zal worden. De eclips is uiteindelijk om 17u18 al gedaan wanneer de Maan op een hoogte staat van vijf graden. Tot 18u28 zal de Maan zich nog in de zogenaamde bijschaduw van de Aarde bevinden. Fotografen en amateur-astronomen zoeken best een plaatsje op met weinig zicht op gebouwen of bomen waardoor men goed zicht heeft op de noordoostelijke horizon. Eerder dit jaar, op 15 juni, konden we ook al genieten van een Maansverduistering maar door de nevelige lucht en het feit dat de Maan toen zeer donker was doordat deze zich nog in de aardschaduw bevond, was deze op veel plaatsen helaas moeilijk waar te nemen. Bij helder weer is de Maansverduistering met het blote oog zichtbaar!