Lanceerbasissen
Begin de jaren 80 begon men in Brazilië aan een project om eigen sondeerraketten te gaan lanceren voor wetenschappelijke doeleinden. Alcantara werd uitgekozen lanceerbasis voor dit project en tegen 1990 werd meer dan 470 miljoen dollar uitgegeven om van dit moerassig landschap een multifunctionele lanceerbasis te maken met allerlei faciliteiten. Alcantara ligt van alle lanceerbasissen in de wereld het dichtst bij de evenaar waardoor de Braziliaanse regering hoopt op de komst van commerciële bedrijven die van hieruit hun geostationaire satellieten willen lanceren. Doordat deze basis zo dicht bij de evenaar ligt zouden raketten, die satellieten in een geostationaire baan om de Aarde moeten brengen, 25% minder brandstof nodig hebben dan bijvoorbeeld een raket die gelanceerd wordt vanop Cape Canaveral. De Centro de Lançamento de Alcantara beslaat een oppervlakte van 620 vierkante kilometers en beschikt over een Tracking & Control Center, een weerstation, een montagehal voor sondeerraketten en verschillende lanceerfaciliteiten. Sinds de eerste lancering van een sondeerraket vanop deze basis in 1990 werden vanop Alcantara al meer dan 30 soortegelijke raketten gelanceerd. Voornamelijk Nike Orion en Nike Tomahawk raketten. Brazilië is de laatste tien jaar druk bezig met de ontwikkeling van een eigen middelzware raket voor een eigen ruimtevaartprogramma. Halverwege de jaren 90 begon Brazilië aan de bouw van deze raket die satellieten tot 400 kilogram in een lage baan om de Aarde moeten brengen. In 1997 werd uiteindelijk de eerste poging ondernomen om een VLS raket te lanceren vanop Alcantara maar deze faalde. Tot op heden werden drie VLS raketten gelanceerd maar alle drie faalden ze. Tijdens de voorbereidingen van de laatste lancering in augustus 2003 kwamen 21 mensen om het leven doordat de raket explodeerde op het lanceerplatform. Door deze explosie werd een groot deel van het VLS lanceercomplex verwoest. Aangezien elke VLS lancering uitliep op een fiasco besloot Brazilië te gaan samenwerken met Rusland en Europa voor het verder uitbouwen van een eigen ruimteprogramma.
De Baikonur Cosmodrome is de grootste Russische lanceerbasis en de enige die gebruikt wordt voor bemande ruimtevaarttoepassingen. Baikonur is een echt begrip in de ruimtevaart aangezien vanop deze plaats de eerste kunstmaan, de eerste mens en het eerste ruimtestation in de ruimte gebracht werd. De bouw van de lanceerbasis begon in juni 1955 en hiermee is dit ook de oudste lanceerbasis ter wereld. Het gebied bevindt zich op ongeveer 200 kilometer ten oosten van het Aralmeer en oorspronkelijk werd deze basis door de Sovjet-Unie gebouwd voor het lanceren van intercontinentale ballistische raketten. De Baikonur lanceerbasis beslaat een gebied dat 90 kilometer op 85 kilometer groot is. De naam Baikonur werd door de Sovjet-Unie aan dit gebied gegeven om het Westen te misleiden aangezien dit ook de naam was van een mijnstadje dat zich 320 kilometer verder bevond. De cosmodrome zou 90 kilometer op 85 kilometer groot zijn en beschikt over verschillende lanceercomplexen, assemblagegebouwen, controlecentra en volgstations. Nabij de lanceerbasis werd een dorpje gebouwd dat later uitgroeide in een heuse stad met scholen, winkels en appartementen. In 1966 kreeg deze stad de naam Leninsk. Na het uit elkaar vallen van de Sovjet-Unie bleek de Baikonur Cosmodrome zich in een ander land te bevinden waardoor Rusland deze basis niet meer kon gebruiken voor militaire toepassingen. Toch bleef Rusland deze basis gebruiken als toegang de ruimte en in 2005 werd met buurland Kazachstan een overeenkomst gesloten dat Rusland de lanceerbasis tot 2050 mag gebruiken tegen de jaarlijkse prijs van 115 miljoen dollar. Vandaag de dag worden vanop deze basis alle bemande Soyuz ruimtecapsules gelanceerd. Daarnaast worden ook de krachtige Proton raketten en Dnepr raketten vanop Baikonur gelanceerd. In tegenstelling tot andere lanceerbasissen worden de raketten op de Baikonur cosmodrome naar hun lanceercomplexen gebracht door middel van een spoornetwerk.
Het Centre Spatial Guyanais nabij Kourou in Frans-Guyana is het lanceercentrum van het Europese ruimtevaartagentschap ESA. Vanop deze plaats worden alle Europese Ariane raketten gelanceerd. Het complex ligt slechts 500 kilometer van de evenaar waardoor dit de meest gunstige lanceerbasis ter wereld is. Door de aardrotatie krijgt een raket bij zijn lancering vanop Kourou een extra versnelling van 500 meter per seconde. Daarbovenop komt nog eens dat dit complex zich in een jungle-achtig gebied aan de Atlantische Oceaan bevindt waardoor er voor de inwoners van Frans-Guyana weinig of geen last is. In 1964 werd de lanceerbasis door Frankrijk opgericht en in datzelfde jaar werd de eerste Franse Veronique raket gelanceerd. Nadat de ESA in 1975 werd opgericht werd de basis opengesteld voor het lanceren van raketten die door de ESA ontwikkeld werden. De ESA betaalde de verbouwingen die nodig waren om de Ariane raketten te kunnen lanceren en op 24 december 1979 werd uiteindelijk de eerste Ariane 1 raket vanop Kourou gelanceerd. Het Centre Spatial Guyanais beschikt over verschillende lanceercomplexen en gebouwen waarin satellieten voorbereid worden op hun lancering. Vandaag de dag worden vanop het 'Ensemble de Lancement Ariane 3 (ELA 3) lanceerplatform de krachtige Ariane 5 raketten gelanceerd. In totaal heeft het Centre Spatial Guyanais een oppervlakte van 850 vierkante kilometer. De ESA betaald twee derde van jaarlijkse budget van deze lanceerbasis.
De Jiuquan lanceerbasis bevindt zich in de Chinese Gansu provincie en is de oudste Chinese lanceerbasis. Vanop deze plaats werden ondermeer de eerste Chinese kunstmanen gelanceerd. De Jiuquan Satellite Space Centre bevindt zich in de Gobi woestijn op ongeveer 1 600 kilometer van de Chinese hoofdstad Peking. Deze lanceerbasis werd in 1958 opgericht en werd oorspronkelijk gebruikt voor het lanceren van vrachten die in een lage of middelhoge baan om onze planeet moesten gebrachten worden. In 1999 werd een nieuw complex in gebruik genomen vanwaar men krachtige CZ-2F raketten kan lanceren. Deze raketten worden gebruikt voor het lanceren van bemande Shenzhou ruimtetuigen. Het SLS complex bestaat uit een 81 meter hoog assemblagegebouw, een 75 meter hoge lanceertoren en tal van andere gebouwen zoals een vluchtleidingscentrum en technische ruimten. Hierdoor is Jiuquan vandaag de dag het belangrijkste centrum geworden van de Chinese bemande ruimtevaart. Vandaag de dag is het Jiuquan Satellite Launch Center ongeveer 2 800 vierkante kilometer groot en werken er 20 000 mensen. De lanceerbasis zelf maakt deel uit van het Dongfeng space city waar zich ook testfaciliteiten van de People's Liberation Army Air Force en een museum bevinden. Ondanks het feit dat vanop deze plaats de meeste Chinese raketten gelanceerd werden blijft deze lanceerbasis voor buitenlanders vrijwel ontoegankelijk.
De Russische Kapustin Yar lanceerbasis werd in mei 1946 opgericht en is gelegen in de oblast Astrachan. Na zijn oprichting werden vanop deze basis buitgemaakte Duitse V-2 raketten getest en Kaputsin Yar was de eerste lanceerbasis van de Sovjet R-2 ballistische raket. Naarmate deze militaire basis verder uitbreidde besloot men vanaf deze plaats ook Kosmos 2 en Kosmos 3 draagraketten te lanceren waardoor Kapustin Yar ook de titel "cosmodrome" kreeg. Tussen 1957 en 1961 werden boven dit gebied vijf nucleaire testen gehouden en Kapustin Yar wordt vaak ook vernoemd bij Russische UFO meldingen. In totaal zouden er tussen 1946 en 2007 meer dan 3 500 raketten gelanceerd zijn vanop Kapustin Yar waarvan ongeveer 80 een vracht in de ruimte brachten. Vandaag de dag worden nauwelijks nog draagraketten gelanceerd vanop deze lanceerbasis.
Het Kennedy Space Center is ongetwijfeld de meest gekende lanceerbasis ter wereld. Het is de belangrijkste Amerikaanse lanceerbasis en van hieruit vertrekken alle hedendaagse Amerikaanse bemande ruimtemissies. Het complex bevindt zich vlakbij de stad Titusville en is ongeveer 55 bij 10 kilometer groot. De lanceerbasis is gelegen in een natuurgebied en werd in 1949 opgericht door de toenmalige Amerikaanse president Harry S. Truman als testterrein voor raketten. Na de oprichting van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA in 1958 werd dit het belangrijkste complex van de NASA. Met de start van het Amerikaanse Apollo maanprogramma werd de lanceerbasis flink uitgebreid. Zo werden er twee grote lanceercomplexen gebouwd aan de Atlantische Oceaan en werd er zes kilometer verder een reusachtige assemblagehal gebouwd waarin men de Saturn V raketten assembleerde. Nog enkele kilometers verder bevindt zich de KSC Industrial Area waar zich tal van facilitaiten en een hoofdwartier bevinden. Vandaag de dag is het Kenndy Space Center de thuishaven van de Amerikaanse Space Shuttles. De lanceerbasis zelf is een zeer belangrijke toeristische trekpleister voor de staat Florida aangezien er zich een bezoekerscentrum en tentoonstelling bevindt. Daarnaast kan je ook een kijkje nemen in de Rocket Garden waar meer dan dan 30 raketten opgesteld staan in ware grootte. Ten zuiden van het Kennedy Space Center bevindt zich de Cape Canaveral lanceerbasis. Dit complex wordt gebruikt voor het lanceren van onbemande raketten.
De Palmachim Air Force Base is niet enkel een Israëlische militaire luchtmachtbasis maar het is ook de thuishaven van de Israëlische Shavit draagraket. Daarnaast kan men vanop deze basis ook militaire Arrow raketten lanceren. Het complex bevindt zich nabij de stad Rishon LeZion en de basis werd genoemd naar de Palmachim kibboets. De Shavit raket wordt gebruikt om kleine Israëlische vrachten met in de ruimte te brengen en werd tussen 1988 en 2007 al zeven maal gelanceerd vanop de Palmachim Air Force Base. Door zijn ligging aan de Middellandse Zee is deze plaats zeer goed geschikt voor het lanceren van raketten aangezien men geen last heeft van nabijgelegen dorpen en brokstukken geen schade kunnen veroorzaken op land. Tussen 1987 en 2007 zouden er vanop deze basis al meer dan 40 raketten gelanceerd zijn.
De Plesetsk Cosmodrome bevindt zich op 800 kilometer ten noorden van Moskou en is een belangrijke Russische militaire lanceerbasis. De Sovjet-Unie startte in 1957 met de bouw van de lanceerbasis die oorspronkelijk gebruikt werd voor het testen en lanceren van R-7 raketten. Een dorpje in de buurt van de lanceerbasis kreeg de naam Mirny en deed vooral dienst als verblijf voor de vele ingenieurs en militairen. Het bestaan van deze lanceerbasis werd door de Sovjet-Unie lang ontkent maar in een Engelse onderwijzer ontdekte in 1966 samen met zijn leerlingen dat de Cosmos 112 kunstmaan onmogelijk kon gelanceerd zijn vanop de Baikonur Cosmodrome. Toch duurde het tot 1983 eer de Sovjet-Unie openlijk het bestaan van deze lanceerbasis erkende. Uiteindelijk bleek dat de Plesetsk Cosmodrome niet enkel gebruikt werd voor het lanceren van kunstmanen maar het was en is nog steeds een belangrijke strategische opslag- en lanceerplaats voor Russische lange afstandsraketten. Tot 1997 werden meer dan 1 500 Russische raketten gelanceerd vanop deze plaats voor tal van militaire ruimtevaarttoepassingen. Hierdoor werd duidelijk dat deze lanceerbasis een zeer belangrijke rol heeft gespeeld in de Koude Oorlog. Op het terrein zelf bevinden zich verschillende lanceercomplexen voor zowel orbitale als militaire raketten maar veel van de faciliteiten werden na de val van het communisme niet meer gebruikt. Vandaag de dag wordt de Plesetsk Cosmodrome enkel nog gebruikt voor het lanceren van Soyuz, Kosmos, Rockot en Tsyklon draagraketten. Helaas kent deze lanceerbasis ook een trieste geschiedenis. Zo kwamen er in juni 1973 negen mensen om het leven toen een Kosmos 3M raket explodeerde op het lanceerplatform. Op 18 maart 1990 stierven nog eens 50 mensen op de Plesetsk Cosmodrome toen arbeiders een Vostok raket aan het vullen waren met brandstof. Deze lanceerbasis werd nooit gebruikt voor bemande ruimtevaarttoepassingen.
Sinds de evolutie halverwege de twintigste eeuw in de ontwikkeling van lanceermiddelen voor militaire doeleinden zochten meer en meer grootmachten naar manieren om raketten te kunnen lanceren vanop zee. Landen als Amerika, Rusland, China en Frankrijk beschikten over een vloot onderzeers die militaire raketten konden lanceren van op gelijk welke plaats op Aarde. Raketten bestemd voor de ruimtevaartdoeleinden werden enkel gelanceerd vanop vaste lanceerbasissen verspreid over de verschillende continenten. Enkele multinationals besloten begin de jaren '90 om een eigen lanceercomplex te bouwen dat zich zou kunnen verplaatsen op zee. Op deze manier zou men slechte weersomstandigheden en grote onkosten kunnen ontlopen. Het Amerikaanse bedrijf Boeing, het Russische ruimtevaartbedrijf RSC Energia en het Noorse maritieme bedrijf Kvaerner sloegen de handen in elkaar om dit project te verwezelijken. In Noorwegen werd een reusachtig boorplatform omgebouwd dat zou dienen als lanceerplatform en in Engeland werd een commando- en assemblageschip gebouwd. De thuishaven van dit hele complex werd Long Beach (westkust van Amerika) en tal van Russische ondernemingen zorgden voor het verder uitbouwen van het lanceerplatform. Dit reusachtig drijvend lanceerplatform heeft een lengte van 133 meter en het dek is 78 op 66 meter groot. Het ontwerp van het lanceerplatform werd gebaseerd op dat van een catamaran aangezien dergelijke schepen voor meer stabiliteit zorgen. Vanop dit lanceerplatform worden de Zenit 3SL raketten gelanceerd voor commerciële doeleinden. Alle lanceringen vinden plaats in de Stille Oceaan in de buurt van de evenaar aangezien een raket hier extra snelheid krijgt door de aardrotatie en er minder correctie nodig is om een geostationaite inclinatie te bereiken.
Het Satish Dhawan Space Sentre (SHAR) is het lanceercomplex van de Indian Space Research Organisation (ISRO). Dit complex bevindt zich nabij Sriharikota op 80 kilometer ten noorden van de stad Chennai. In oktober 1971 werd deze lanceerbasis voor het eerst gebruikt toen India voor het eerst sondeerraketten lanceerde. Op 10 augustus 1979 werd vanop deze plaats de eerste Indiase satelliet gelanceerd door een SLV raket maar wegens een probleem met de tweede rakettrap raakte de Rohini 1A kunstmaan nooit in zijn gewenste baan om de Aarde. In 2002 werd de lanceerbasis genoemd naar naar de voormalige ISRO directeur Satish Dhawan. Vandaag de dag beschikt het Satish Dhawan Space Centre over twee operationele lanceercomplexen en verschillende gebouwen waarin satellieten voorbereid worden op hun lancering.