woensdag, 30 september 2015 15:43

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in oktober 2015? Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(4 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in oktober 2015?

Oktober, ook wel de wijnmaand genoemd, is de tiende maand in de gregoriaanse kalender en is traditioneel de maand waarin onze klok een uur wordt teruggezet (25 oktober). In dit artikel bespreken we wat er zoal te zien aan de sterrenhemel in oktober 2015. Eén van de sterrenkundige hoogtepunten in oktober 2015 de Orioniden meteorenzwerm en enkele planeten die we kunnen waarnemen aan de ochtendhemel. 

OPGELET:

Kijk nooit naar objecten die zich dicht bij de Zon bevinden zonder voldoende bescherming. Kijk nooit door een telescoop, verrekijker of andere optische apparatuur richting de Zon. Dit kan het netvlies onherstelbaar beschadigen met blindheid tot gevolg!

De Maan en de planeten

In oktober 2015 bereikt de kleine planeet Mercurius op 16 oktober zijn grootste westelijke elongatie. De planeet is dan van ongeveer 9 tot 26 oktober 2015 te zien aan de ochtendhemel, laag boven de oostelijke horizon. De tweede planeet, gezien vanaf de Zon schittert in oktober lange tijd voor zonsopkomst in het oosten en kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). Venus komt vanaf 6 oktober 2015 ongeveer vier uur voor de Zon op en op 26 oktober bereikt deze planeet haar grootste elongatie. Mars, de planeet gekend om zijn rood/oranje kleur, is eveneens 's morgens zichtbaar in het oosten. Zo heeft Mars in oktober 2015 een schijnbare helderheid van magnitude +2 en kunnen we deze planeet terugvinden in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). Jupiter, de grootste planeet uit ons zonnestelsel schittert voor zonsopkomst aan de hemel en heeft een schijnbare helderheid van magnitude -1,3. Deze gigantische gasplaneet kunnen we in oktober 2015 terugvinden in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). Jupiter verwijdert zich in oktober 2015 wel steeds verder van de ster Regulus en is op 17 oktober 2015 in conjunctie met de planeet Mars. Op maandag 5 oktober 2015 kunnen we de vier grootste manen van Jupiter ten westen waarnemen van de gasplaneet. In toenemende afstand van de planeet staan Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Op dat moment bevindt Jupiter zich wel op slechts 6° boven de horizon waardoor een vrije blik op de horizon nodig is. Op 26 oktober 2015 kunnen we vier Galileïsche manen opnieuw ten westen van de planeetschijf terugvinden. Jupiter staat op dat moment in het oostzuidoosten op een hoogte van 19° boven de horizon. Saturnus, de prachtige planeet met zijn ringenstelsel, verdwijnt midden-oktober in de ochtendgloed. De twee verste planeten in ons zonnestelsel, Uranus en Neptunus, vinden we in 2015 terug in de sterrenbeelden Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius). Deze gasplaneten hebben een helderheid van magnitude +6,2 (Uranus) en +7,8 (Neptunus) waardoor deze enkel zichtbaar zijn met een telescoop. De gasplaneet Neptunus is op 1 september 2015 ook in oppositie. Deze planeet staat nu pal tegenover de Zon aan de hemel en is hierdoor de hele nacht waarneembaar. Op dinsdag 27 oktober 2015 is het volle Maan.

Orioniden meteorenzwerm

Op donderdag 22 oktober 2015 bereikt de meteorenzwerm Orioniden zijn maximum. Deze meteorenzwerm wordt veroorzaakt door stofdeeltjes afkomstig van de komeet Halley. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 80 tot 120 kilometer verdampen. Een meteorenzwerm is dan weer een verzameling van meteoren die vaak rond dezelfde periode van het jaar en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De radiant van deze zwerm, het punt aan de nachthemel van waaruit de meteoren lijken te komen, bevindt zich rond 06u00 in het sterrenbeeld Orion op 54° boven de horizon. Bij goede omstandigheden moet het mogelijk zijn om maximaal 25 meteoren per uur waar te nemen. Orioniden zijn vaak snel en hebben nalichtende sporen. Doordat de Maan op 22 oktober 2015 voor 65% is verlicht, kan dit een storende factor zijn. Het loont dan ook de moeite om op zoek te gaan naar deze meteoren aangezien deze ook al zichtbaar zijn in de dagen voor of na het maximum. Om meteoren waar te nemen heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

OrionidenCompositiefoto van de Orioniden meteorenzwerm - Foto: SLOOH

Planetoïden in oppositie

Op zaterdag 3 oktober 2015 is de planetoïde 15 Eunomia in oppositie. Deze rotsblok bevindt zich op dat moment in het sterrenbeeld Pegasus en heeft een helderheid van magnitude +7,9. Hierdoor is deze planetoïde enkel met een telescoop zichtbaar. Eunomia is ongeveer 357 kilometer groot en een van de grootste planetoïden die zich in de planetoïdengordel bevindt tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter. Deze planetoïde werd op 29 juli 1851 ontdekt door de Italiaanse sterrenkundige Annibale de Gasparis die eerder ook de de planetoïden Hygiea, Parthenope en Egeria ontdekte. Eunomia draait retrograad om haar as en behoort tot het S-type, wat betekent dat ze een licht (sterk weerkaatsend) oppervlak heeft dat voornamelijk uit silicaten en nikkelijzer bestaat. Op dinsdag 13 oktober 2015 is ook de planetoïde 471 Papagena in oppositie. Deze planetoïde kunnen we op dat moment terugvinden in het sterrenbeeld Walvis en heeft een helderheid van magnitude +9,5 waardoor deze enkel waarneembaar is met grotere telescopen. Papagena werd op 7 juni 1901 ontdekt door de Duitse astronoom Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf en werd genoemd naar een personage uit een opera van Mozart. Een derde planetoïde die in oktober 2015 in oppositie is, is 29 Amphitrite. Zo kunnen we deze planetoïde op zondag 25 oktober 2015 terugvinden in het sterrenbeeld Ram. Amphitrite heeft op dat moment een helderheid van magnitude +8,7. Amphitrite heeft een gemiddelde diameter van 212,2 kilometer en voltooit elke 4,08 jaar een omloop rond de Zon. Deze planetoïde werd op 1 maart 1854 ontdekt door de Duitse sterrenkundige Albert Marth die het object noemde naar godin de Amphitrite, in de Griekse mythologie de vrouw van Poseidon.

Deep-sky

Oktober is de perfecte maand om enkele prachtige bekende sterrenstelsels waar te nemen. Zo kan men in oktober makkelijk het indrukwekkende sterrenstelsel Messier 31, ook gekend als de 'Andromedanevel', waarnemen in het sterrenbeeld Andromeda. Dit sterrenstelsel heeft een helderheid van magnitude +3,5 en heeft een schijnbare afmeting van 178'. Met een binoculair of kleine telescoop is dit sterrenstelsel al heel goed zichtbaar. Een ander prachtig sterrenstelsel dat in oktober goed waar te nemen is, is NGC 253 (Sculptorstelsel). Dit sterrenstelsel vinden we terug in het sterrenbeeld Beeldhouwer (Sculptor) en heeft een helderheid van magnitude +7,1. De schijnbare afmeting van dit deep-sky object bedraagt 25,1'. Oktober is ook de ideale maand om het sterrenstelsel Messier 33 (Driehoeknevel) op te zoeken met een telescoop. Messier 33 kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Driehoek (Triangulum) en heeft een helderheid van magnitude +5,7. De schijnbare afmeting van dit sterrenstelsel bedraagt 62,0'. Eind oktober kunnen we ook de twee open clusters NGC 869 en NGC 884 goed waarnemen. NGC 869, ook bekend als de 'Dubbelcluster', vinden we terug in het sterrenbeeld Perseus en heeft een helderheid van magnitude +4,0. De tweede open cluster, NGC 884, vinden we eveneens in het sterrenbeeld Perseus terug en heeft net als NGC 869 een schijnbare afmeting van 30,0'. Om deep-sky objecten goed waar te nemen met een verrekijker of een telescoop moet er zo weinig mogelijk storend licht zijn dat afkomstig is van de Maan, straten en steden. Op dinsdag 13 oktober 2015 is het Nieuwe Maan waardoor dit het meest geschikte moment is voor deep-sky waarnemingen.

De sterrenbeelden op 15 september 2015 (23u30)

Sterrenkaart 15 september 2015 (23u30)

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 2004

Het gebeurde toen

Roy Tucker, David J. Tholen en Fabrizio Bernardi ontdekken de planetoïde 99942 Apophis. Deze aardscheerder, die tot de Aten-planetoïden behoort, draait in 323 dagen om de zon, waarbij haar baan tweemaal per jaar die van de Aarde snijdt. Op basis van de helderheid werd de diameter op 410 meter geschat, later werd de afmeting bijgesteld naar 325 meter. De eerste waarnemingen van de planetoïde wezen op een relatief grote kans dat Apophis in 2029 de aarde zou raken. Latere waarnemingen brachten de mogelijk inslagdatum op 2036 en lieten de kans op een inslag op de aarde of maan variëren van 1,6% tot praktisch 0.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019
Meer Evenementen

Messier 88

Messier 88
M88 is een spiraalsterrenstelsel in het sterrenbeeld Coma Berenices (Hoofdhaar) dat deel uitmaakt van de bekende Virgocluster. Dit sterrenstelsel is gelijkaardig aan M31 in het sterrenbeeld Andromeda. Het sterrenstelsel beweegt…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

92%

Sociale netwerken