dinsdag, 24 september 2013 15:03

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in oktober 2013?

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(8 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in oktober 2013? Foto: IAU

Oktober, ook wel de wijnmaand genoemd, is de tiende maand in de gregoriaanse kalender en is de maand waarin onze klok een uur wordt teruggezet (27 oktober). In dit artikel bespreken we wat er zoal te zien is aan de sterrenhemel in oktober 2013.

Planeten

De kleinste planeet uit het zonnestelsel, Mercurius, is in oktober in onze streken niet zichtbaar met het blote oog. Venus is daarentegen 's avonds boven de zuidwestelijke horizon wel zichtbaar en haar zichtbaarheid neemt dan ook langzaam toe. In het sterrenbeeld Leeuw is in oktober 's morgens de planeet Mars te zien. De 'rode planeet' passeert op 15 oktober 2013 de ster Regulus. De kortste afstand tussen Mars en de ster bedraagt op 15 oktober omstreeks 11u00 dan 56'. De grootste planeet uit het zonnestelsel, Jupiter, schittert in oktober in het sterrenbeeld Tweelingen. Deze reusachtige gasplaneet komt in de late avond op en is zichtbaar tot het aanbreken van de dag. Net als Venus neemt de zichtbaarheid van Jupiter in oktober ook nog toe. Saturnus, de planeet met het prachtige ringenstelsel, is in oktober 2013 niet waarneembaar aangezien deze planeet kort na de Zon ondergaat. Oktober 2013 is voor amateur-astronomen ongetwijfeld een belangrijke maand om de planeet Uranus waar te nemen. Doordat deze gasplaneet op 3 oktober 2013 in oppositie is met de Zon is deze dan ook de hele nacht zichtbaar. Uranus staat ook relatief dicht bij de Aarde waardoor deze waar te nemen is met een binoculair (magnitude 6,1) en kleine telescoop. Onder zeer goede omstandigheden is Uranus op 3 oktober 2013 zelfs zichtbaar met het blote oog. Uranus heeft dan een schijnbare diameter van 3,7". De planeet kan worden teruggevonden in het sterrenbeeld Vissen.

Planetoïden

Liefhebbers van planetoïden komen in oktober 2013 eveneens aan hun trekken. Zo is op 22 oktober 2013 de kleine planetoïde 42 Isis in oppositie. Dit kleine hemellichaam kan worden teruggevonden in het sterrenbeeld Walvis en heeft een helderheid van magnitude 9,9. Hierdoor is deze planetoïde enkel met een middelgrote of grote telescoop zichtbaar. Ook de planetoïden 10 Hygiena en 44 Nysa zijn op 31 en 3 oktober 2013 in oppositie. Beiden hebben een helderheid van magnitude 10,3 en 10,4 en bevinden zich in het sterrenbeeld Ram en Walvis.

Meteorenzwermen

Op 22 oktober 2013 bereikt de meteorenzwerm Orioniden omstreeks 03u00 zijn maximum. Deze meteorenzwerm wordt veroorzaakt door stofdeeltjes afkomstig van de komeet Halley. De radiant van deze zwerm bevindt zich rond 06u00 in het sterrenbeeld Orion op 54° boven de horizon. Bij goede omstandigheden moet het mogelijk zijn om tot 25 meteoren, ook wel 'vallende sterren' genoemd in de volksmond, per uur waar te nemen. Orioniden zijn snel en hebben nalichtende sporen. Doordat de Maan op 22 oktober 2013 voor 90% is verlicht, kan deze flink storen waardoor de zwakste meteoren van deze zwerm in 2013 niet zichtbaar zullen zijn. Toch loont het de moeite om op zoek te gaan naar deze meteoren aangezien deze ook al zichtbaar zijn in de dagen voor of na het maximum. Om meteoren waar te nemen heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

Deep-sky objecten waarnemen in oktober

Oktober is de perfecte maand om enkele prachtige bekende sterrenstelsels waar te nemen. Zo kan men in oktober makkelijk het indrukwekkende sterrenstelsel Messier 31 (Andromedanevel) waarnemen in het sterrenbeeld Andromeda. Dit sterrenstelsel heeft een helderheid van magnitude 3,5 en heeft een schijnbare afmeting van 178'. Met een binoculair of kleine telescoop is dit sterrenstelsel al zichtbaar. Een ander prachtig sterrenstelsel dat in oktober goed waar te nemen is, is NGC 253 (Sculptorstelsel). Dit sterrenstelsel vinden we terug in het sterrenbeeld Beeldhouwer en heeft een helderheid van magnitude 7,1. De schijnbare afmeting van dit deep-sky object bedraagt 25,1'. Oktober is ook de ideale maand om het sterrenstelsel Messier 33 (Driehoeknevel) op te zoeken met een telescoop. Messier 33 kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Driehoek en heeft een helderheid van magnitude 5,7. De schijnbare afmering van dit sterrenstelsel bedraagt 62,0'. Rond de periode van Nieuwe Maan (5 oktober 2013) en bij goede omstandigheden zijn deze sterrenstelsels dan ook het best waar te nemen.

Handige links

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1959

Het gebeurde toen

Vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida wordt de Amerikaanse satelliet Vanguard 3 in de ruimte gebracht. Vanguard 3 was uitgerust met een magnetometer, röntgendetectors en detectors voor het opsporen van micrometeorieten, het bestuderen van het magnetisch veld van de Aarde en het meten van effect van röntgenstraling van de zon op de dampkring. Na 83 dagen te hebben gefunctioneerd, ontving men van Vanguard 3 geen signalen meer. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 20

Messier 20
M20 is een bekende emissienevel in het sterrenbeeld Sagittarius (Schutter) en staat ook bekend als de 'Trifidnevel'. Het object dankt zijn naam aan de stofbanden die de nevel doorkruisen. De…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken