zaterdag, 25 oktober 2014 00:00

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in november 2014? Hot!

Geschreven door
Beoordeel dit item
(9 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in november 2014?

November wordt ook wel de ‘nevelmaand’ of ‘slachtmaand’ genoemd en is de elfde maand van het jaar in de gregoriaanse kalender. In dit artikel bespreken we wat er zoal te zien is aan de sterrenhemel in november 2013.

OPGELET:

Kijk nooit naar objecten die zich dicht bij de Zon bevinden zonder voldoende bescherming. Kijk nooit door een telescoop, verrekijker of andere optische apparatuur richting de Zon. Dit kan het netvlies onherstelbaar beschadigen met blindheid tot gevolg!

De Maan en de planeten

De planeet die zich het dichtst tot de Zon bevindt, Mercurius, kunnen we in de eerste helft van november 2014 's morgens terugvinden laag in het oostzuidoosten. Mercurius bereikt op 1 november 2014 zijn grootste westelijke elongatie en is op dat moment een zogeheten 'ochtendster'. De helderheid van deze kleine planeet bedraagt op dat moment magnitude -0,3 en het hemellichaam is voor 56% verlicht. Op 3 november 2014 is er ook een mooie samenstand te zien tussen Mercurius en de heldere ster Spica, de hoofdster uit het sterrenbeeld Maagd (Virgo). Beiden zijn in die periode 's morgens zichtbaar boven de oostelijke horizon en de kleine planeet is op dat moment helderder dan de ster. De tweede planeet uit ons zonnestelsel, gezien vanaf de Zon is Venus. Deze planeet is in november 2014 niet zichtbaar doordat deze op minder dan 10° van de Zon staat en kort na zonsondergang eveneens ondergaat. Mars zal in november 2014 de enige planeet uit ons zonnestelsel zijn die we aan de avondhemel kunnen waarnemen. Zo kunnen we Mars laag in het zuidwesten terugvinden in het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius). De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, kunnen we in november 2014 voor middernacht in het oosten aanschouwen in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). Tegen de ochtend bevindt Jupiter zich hoog in het zuiden. Op dinsdag 25 november 2014 staan tussen 05u00 en 07u40 alle Galileïsche manen ten westen van Jupiter. Vanaf Jupiter gezien zijn dit op dat moment Io, Europa, Ganymedes en Callisto. De planeet met het prachtige ringenstelsel, Saturnus, kunnen we in november 2014 niet zien. De overige gasplaneten uit ons Zonnestelsel, Uranus en Neptunus, kunnen we in november 2014 terugvinden in de sterrenbeelden Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius). Terwijl Uranus van de zesde grootte is, heeft Neptunus een helderheid van magnitude +7,7. Op donderdag 6 november 2014 is het Volle Maan. Op zaterdag 15 november 2014 bevindt de Maan zich ook het verst van de Aarde (apogeum) en bedraagt de afstand van onze trouwe buur tot onze planeet 404 366 kilometer.

Planetoïde 6 Hebe in oppositie

De planetoïde 6 Hebe, die in juli 1847 werd ontdekt door de Duitse amateur-sterrenkundige Karl Ludwig Hencke, is op zaterdag 15 november 2014 in oppositie met de Zon. Deze ruimterots heeft op dat moment een visuele helderheid van magnitude +8,0 en kan met een telescoop teruggevonden worden in het sterrenbeeld Eridanus. De planetoïde 6 Hebe heeft een onregelmatige vorm met een gemiddelde diameter van 186 kilometer en is vanaf de Aarde gezien het op vier na helderste object in de planetoïdengordel.

Leoniden meteorenzwerm

De belangrijkste meteorenzwerm die we in november te zien krijgen, is ongetwijfeld de Leoniden meteorenzwerm. Deze zwerm bereikt op maandag 17 november 2014 haar maximum wat wil zeggen dat we onder goede omstandigheden ongeveer 20 meteoren, ook wel ‘vallende sterren’ genoemd, per uur kunnen waarnemen. In werkelijkheid gaat het hier niet om ‘vallende sterren’ maar wel om zeer kleine stukjes steen en gruis die die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnenkomen en op grote hoogte verdampen. De steentjes en het gruis die deze meteorenzwerm veroorzaakt, zijn afkomstig van de komeet Tempel-Tuttle. Het radiant van de Leoniden (het punt aan de hemel waaruit de meteoren lijken te komen) staat op 17 november omstreeks 07u00 ongeveer 60° boven de horizon in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). De Leoniden meteorenzwerm is onder amateur-sterrenkundigen heel bekend omwille van zijn indrukwekkende sterrenregens in 1799, 1833, 1866, 1966 en 1999. Doordat op 17 november 2014 de Maan voor slechts 20% is verlicht en pas na 03u00 opkomt, stoort deze dan ook niet heel erg. Het beste moment om deze meteoren waar te nemen is rond 05u45. Om meteoren waar te nemen heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

Deep-sky

De maand november is de perfecte maand om de prachtige nevel NGC 1554 waar te nemen. Deze interessante nevel is ook gekend onder de naam ‘Struve's Lost Nebula’ en bevindt zich in het sterrenbeeld Stier (Taurus) vlakbij de ster T Tauri. De Deens-Ierse astronoom John Louis Emil Dreyer omschreef dit object als een "schitterend, variabel, klein en rond object". Op 29 november 2014 bevindt NGC 1554 zich in het hoogste punt aan de hemel, op 57° boven de horizon. Doordat dit een zwak en contrastarm object is, heb je wel een behoorlijke telescoop nodig om details te zien. De centrale ster van deze nevel heeft een helderheid van magnitude +11. Zoals bij alle deep-sky objecten het geval is, is de periode rond Nieuwe Maan de meest geschikte periode om deep-sky objecten waar te nemen met een binoculair of telescoop. Op zaterdag 22 november 2014 is het Nieuwe Maan. Liefhebbers van sterrenhopen kunnen de maand november gebruiken om de open sterrenhopen Messier 36 (M36), Messier 37 (M37) en Messier 38 (M38) waar te nemen. Deze open sterrenhopen bevinden zich in het sterrenbeeld Voerman (Auriga) en kunnen bij goede omstandigheden al worden waargenomen met een binoculair of een kleine telescoop.

NGC 1554Het prachtige deep-sky object NGC 1554 - Foto: Privatsternwarte Radek Chromik

De sterrenbeelden op 15 november 2014 (23u30)

Sterrenkaart 15 november 2014 (23u30)

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1969

Het gebeurde toen

Een Amerikaanse Delta raket brengt vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida de eerste Britse militaire Skynet communicatiesatelliet in de ruimte. De satelliet bleef echter maar een jaar operationeel. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 6

Messier 6
M6 is een grote en heldere open sterrenhoop in het sterrenbeeld Scorpius (Schorpioen) op een afstand van 1 588 lichtjaar tot de Aarde. De schijnbare diameter van 25' komt overeen…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken