zondag, 26 april 2015 05:37

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in mei 2015? Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(3 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in mei 2015? Foto: Getty

De vijfde maand van het nieuwe jaar wordt in de volksmond ook wel de 'bloeimaand' of 'Mariamaand' genoemd. Voor amateur-astronomen is mei 2015 een interessante maand doordat de planeet Saturnus in oppositie is met de Zon, Venus schittert aan de avondhemel en we kunnen genieten van de eta Aquariden meteorenzwerm. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van wat er zoal aan de sterrenhemel te zien is in mei 2015.

OPGELET:

Kijk nooit naar objecten die zich dicht bij de Zon bevinden zonder voldoende bescherming. Kijk nooit door een telescoop, verrekijker of andere optische apparatuur richting de Zon. Dit kan het netvlies onherstelbaar beschadigen met blindheid tot gevolg!

De Maan en de planeten

De kleinste planeet uit ons zonnestelsel, Mercurius, is tot ongeveer 6 mei 2015 's avonds zichtbaar in het noordwesten. Helaas neemt de helderheid van deze kleine planeet snel af. Venus, de tweede planeet gezien vanaf de Zon, is net als vorige maand 's avonds zeer goed waarneembaar tussen het westen en het noordwesten. Venus heeft een schijnbare helderheid van magnitude -3,7 en kunnen we deze maand terugvinden in de sterrenbeelden Stier (Taurus) en Tweelingen (Gemini). Mars, de planeet die men ook wel de 'rode' of 'oranje' planeet noemt omwille van zijn kleur, gaat in mei 2015 kort na de Zon onder en is daarom niet waarneembaar. De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, schittert in mei 2015 als een heldere 'ster' aan de avondhemel. Zo is deze reusachtige gasplaneet al kort na zonsondergang goed zichtbaar hoog in het zuidwesten in het sterrenbeeld Kreeft (Cancer). Jupiter heeft in mei 2015 een schijnbare helderheid van magnitude -1,6. Op vrijdag 8 mei 2015 kunnen we de vier Galileïsche manen ten westen van Jupiter terugvinden. Vanaf Jupiter gezien zijn dat dan Europa, Io, Ganymedes en Callisto. Op 22 mei 2015 kunnen we tussen 22u20 en 02u00 de vier Galileïsche manen dan weer ten westen van Jupiter terugvinden. Saturnus, de prachtige planeet met haar ringenstelsel, is op 23 mei 2015 in oppositie en is daardoor vrijwel de hele nacht zichtbaar in de buurt van de grens van de sterrenbeelden Schorpioen (Scorpio) en Weegschaal (Libra). Doordat de Aarde zich 24° boven het ringvlak van Saturnus (gezien vanaf Saturnus) bevindt, zien we het ringenstelsel iets meer open dan tijdens de oppositie van vorig jaar. De twee verste planeten in ons zonnestelsel, Uranus en Neptunus, vinden we in 2015 terug in de sterrenbeelden Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius). Deze gasplaneten hebben een helderheid van magnitude +6,2 (Uranus) en +7,8 (Neptunus) waardoor deze enkel zichtbaar zijn met een telescoop. Op maandag 4 mei 2015 is het nieuwe Maan.

Samenstanden

Astrofotografen zijn vaak dol op samenstanden van verschillende hemelobjecten. Elke maand kunnen we aan de sterrenhemel dan ook enkele leuke samenstanden terugvinden tussen de Maan met heldere sterren en/of planeten. Zo kunnen we op dinsdag 5 mei 2015 de Maan op 3,4° van de planeet Saturnus zien in het sterrenbeeld Schorpioen (Scorpio). De Maan is op dat moment voor 97% verlicht en kunnen we omstreeks 23u15 samen met Saturnus op ongeveer 5° boven de horizon terugvinden. In de nacht van zondag 24 op maandag 25 mei 2015 kunnen we omstreeks 22u15 de planeet Jupiter op ongeveer 6° van de Maan terugvinden in het sterrenbeeld Kreeft (Cancer). Op donderdag 21 mei 2015 kunnen de Maan dan weer omstreeks 22u30 op ongeveer 8,7° van de heldere planeet venus terugvinden. Op dat moment staan beide objecten 19° boven de horizon in het westen en is de Maan voor 16% verlicht. Op vrijdag 29 mei staat de Maan dan weer omstreeks 22u40 op 2,6° ten noorden van de ster Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (Virgo). Op dat moment staan beide objecten 27° boven de zuidwestelijke horizon en is de maan voor 86% verlicht.

Planetoïden in oppositie

Op maandag 18 mei 2015 is de planetoïde 532 Herculina in oppositie. Deze rotsblok kunnen we op dat moment terugvinden in het sterrenbeeld Slang (Serpens) en heeft een schijnbare helderheid van magnitude +9,1. Hierdoor is deze planetoïde enkel met grotere telescopen zichtbaar. Omstreeks 01u50 kunnen we de planetoïde Herculina ongeveer 40° boven de horizon terugvinden. De planetoïde Herculia werd in 1904 ontdekt door de Duitse astronoom Max Wolf in Heidelberg. Het hemelobject heeft een diameter van ongeveer 225 kilometer en behoort tot de grootste planetoïden die zich in tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter bevinden.

Eta Aquariden meteorenzwerm

Van 21 april tot en met 20 mei kunnen we elk jaar aan de sterrenhemel meteoren zien afkomstig van de eta Aquariden meteorenzwerm. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 100 kilometer verdampen. Op donderdag 7 mei 2015 bereikt de eta Aquariden meteorenzwerm zijn maximum. Onder ideale omstandigheden kunnen we van deze meteorenzwerm dan een twintigtal meteoren per uur verwachten. Het radiant van deze zwerm bevindt zich tijdens zijn hoogste punt op 7 mei op ongeveer 37° in het sterrenbeeld Waterman (Aquarius). De Maan is op dat moment voor 85% verlicht en kan dus storend werken. Wanneer men zich op dat moment aan de evenaar of op het zuidelijk halfrond bevindt, kan je tot zeventig eta Aquariden meteoren per uur zien. Om meteoren waar te nemen, heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

Deep-sky

De maand mei is het ideale moment om de prachtige bolhoop Messier 5 (M5) waar te nemen. Deze bolvormige sterrenhoop vinden we terug in het sterrenbeeld Slang (Serpens) en heeft een helderheid van magnitude +5,8. M5 heeft een diameter van 165 lichtjaar en is hierdoor één van de grotere gekende bolhopen. Met een geschatte leeftijd van 13 miljard jaar is M5 ook één van de oudste gekende bolhopen die rondom ons sterrenstelsel cirkelt. Astronomen vermoeden dat er zich ongeveer 500 000 sterren in deze bolhoop bevinden. Dit prachtige deep-sky object is al mooi te bewonderen met een binoculair maar met een kleine telescoop kan men al meer details zien. Een andere bekende bolhoop die in de maand mei goed waarneembaar is, is Messier 80 (M80). Deze bolvormige bolhoop heeft een helderheid van magnitude +7,2 en kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Schorpioen (Scorpius). De schijnbare afmeting van dit deep-sky object bedraagt 8,9'. M80 meet 95 lichtjaar in diameter en bevindt zich op ongeveer 32 600 lichtjaar van ons zonnestelsel. Het spreekt voor zich dat men het best deep-sky objecten zoals bolhopen waarneemt in de periode rond Nieuwe Maan (maandag 18 mei 2015) aangezien men dan geen hinder heeft van storend Maanlicht.

M5Messier 5 - Foto: Siggi Kohlert

De sterrenbeelden op 15 mei 2015 (23u30)

Sterrenkaart 15 mei 2015 (23u30)

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1959

Het gebeurde toen

Vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida wordt de Amerikaanse satelliet Vanguard 3 in de ruimte gebracht. Vanguard 3 was uitgerust met een magnetometer, röntgendetectors en detectors voor het opsporen van micrometeorieten, het bestuderen van het magnetisch veld van de Aarde en het meten van effect van röntgenstraling van de zon op de dampkring. Na 83 dagen te hebben gefunctioneerd, ontving men van Vanguard 3 geen signalen meer. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 68

Messier 68
M68, ook gekend als NGC 4590, is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Hydra (Waterslang) dat zich op een afstand van ongeveer 33 000 lichtjaar bevindt. Deze cluster heeft een…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken