donderdag, 24 april 2014 00:00

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in mei 2014? Hot!

Geschreven door
Beoordeel dit item
(3 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in mei 2014? Foto: IAU

De vijfde maand van het nieuwe jaar wordt in de volksmond ook wel de 'bloeimaand' of 'Mariamaand' genoemd. Voor amateur-astronomen is mei 2014 een interessante maand doordat de planeet Saturnus in oppositie is met de Zon en we kunnen genieten van de eta Aquariden meteorenzwerm. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van wat er zoal aan de sterrenhemel te zien is in mei 2014.

De Maan en de planeten

De kleinste planeet uit ons zonnestelsel, tevens ook de planeet die het dichtst bij de Zon staat, bereikt op 25 mei 2014 zijn grootste oostelijke elongatie. Doordat Mercurius op dat moment ten oosten van de Zon staat, is deze 's avonds in het westen zichtbaar. Hierdoor krijgt Mercurius dan ook de bijnaam 'avondster'. De helderheid van Mercurius bedraagt op 25 mei ongeveer +0,7 (magnitude) en de binnenplaneet is voor 36% verlicht. Mercurius kan je op dat moment het best waarnemen met een binoculair een half uurtje voor zonsondergang. De tweede planeet uit ons zonnestelsel, gezien vanaf de Zon, is Venus. Deze planeet is in mei 2014 nog steeds een zogeheten 'ochtendster'. Zo kan u deze heldere planeet in de vroege ochtend waarnemen boven de oostelijke horizon doordat Venus ongeveer 75 minuten voor de Zon opkomt. De 'oranje' of 'rode' planeet Mars verwijdert zich in mei 2014 steeds verder van de Aarde maar blijft 's avonds en tot na middernacht zichtbaar. Ondanks dat de helderheid van Mars afneemt, blijft deze planeet nog helderder dan de heldere ster Spica in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, is 's avonds in het westen zichtbaar in de buurt van de sterren Pollux en Castor in het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini). De zichtbaarheid van Jupiter neemt ook in mei 2014 steeds verder af. Het hoogtepunt voor veel amateur-astronomen en astrofotografen is de oppositie van de planeet Saturnus. Zo is deze prachtige planeet met zijn herkenbare ringenstelsel op 10 mei 2014 in oppositie met de Zon wat wil zeggen dat deze planeet voor een waarnemer op Aarde dan recht tegenover de Zon aan de hemel staat. Saturnus kunnen we op dat moment terugvinden in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra) en heeft een helderheid van magnitude +0,3. Doordat Saturnus zich op dat moment een hele nacht boven de horizon bevindt en deze zich relatief dicht bij de Aarde bevindt, is dit het perfecte moment om de prachtige planeet waar te nemen met een binoculair of telescoop. De planeet Uranus bevindt zich in mei 2014 in het sterrenbeeld Vissen (Pisces) en heeft een helderheid van magnitude +6,3 waardoor deze enkel goed zichtbaar is met een binoculair of telescoop. Op woensdag 14 april 2014 is het Volle Maan. In de avond van 4 mei 2014 kunnen we de prachtige Maansikkel in de buurt van de planeet Jupiter terugvinden.

Metis in oppositie

Op donderdag 15 mei 2014 is de planetoïde 9 Metis in oppositie met de Zon. Dit hemellichaam heeft op dat moment een schijnbare helderheid van magnitude +9,6 waardoor deze enkel met telescopen kan worden waargenomen. Metis kunnen we op 15 mei 2014 terugvinden in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra) en bereikt omstreeks 01u40 een maximale hoogte boven de horizon van ongeveer 21°. Metis is één van de grotere planetoïden uit de planetoïdengordel dat zich tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter bevindt. Deze kosmische rotsblok heeft een diameter die varieert tussen 220 en 130 kilometer en behoort tot de S-type planetoïden. Deze planetoïde beschrijft een elliptische baan om de Zon en bevindt zich gemiddeld ongeveer op 2,4 astronomische eenheden (AE) van onze ster. De Ierse astronoom Andrew Graham ontdekte dit hemellichaam op 25 april 1848 waarna dit werd genoemd naar Griekse godin Metis, één van de vrouwen van oppergoed Zeus en de moeder van Pallas Athena.

Deep-sky objecten

De maand mei is het ideale moment om de prachtige bolhoop Messier 5 (M5) waar te nemen. Deze bolvormige sterrenhoop vinden we terug in het sterrenbeeld Slang (Serpens) en heeft een helderheid van magnitude +5,8. M5 heeft een diameter van 165 lichtjaar en is hierdoor één van de grotere gekende bolhopen. Met een geschatte leeftijd van 13 miljard jaar is M5 ook één van de oudste gekende bolhopen die rondom ons sterrenstelsel cirkelt. Astronomen vermoeden dat er zich ongeveer 500 000 sterren in deze bolhoop bevinden. Dit prachtige deep-sky object is al mooi te bewonderen met een binoculair maar met een kleine telescoop kan men al meer details zien. Een andere bekende bolhoop die in de maand mei goed waarneembaar is, is Messier 80 (M80). Deze bolvormige bolhoop heeft een helderheid van magnitude +7,2 en kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Schorpioen (Scorpius). De schijnbare afmeting van dit deep-sky object bedraagt 8,9'. M80 meet 95 lichtjaar in diameter en bevindt zich op ongeveer 32 600 lichtjaar van ons zonnestelsel. Het spreekt voor zich dat men het best deep-sky objecten zoals bolhopen waarneemt in de periode rond Nieuwe Maan (woensdag 28 mei 2014) aangezien men dan geen hinder heeft van storend Maanlicht.

Eta Aquariden meteorenzwerm

Van 21 april tot en met 20 mei kunnen we elk jaar aan de sterrenhemel meteoren zien afkomstig van de eta Aquariden meteorenzwerm. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 100 kilometer verdampen. Op woensdag 7 mei 2014 bereikt de eta Aquariden meteorenzwerm zijn maximum. Onder ideale omstandigheden kunnen we van deze meteorenzwerm dan een twintigtal meteoren per uur verwachten. Het radiant van deze zwerm bevindt zich tijdens zijn hoogste punt op 7 mei op ongeveer 37° in het sterrenbeeld Waterman (Aquarius). De Maan is op dat moment voor 50% verlicht en gaat omstreeks 02u45 onder. Wanneer men zich op dat moment aan de evenaar of op het zuidelijk halfrond bevindt, kan je tot zeventig eta Aquariden meteoren per uur zien. Om meteoren waar te nemen, heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

De sterrenbeelden op 15 mei 2014 (23u00)

Sterrenkaart 15 mei 2014

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 2008

Het gebeurde toen

Astronomen ontdekken voor het eerst koolstofdioxide in de atmosfeer van een exoplaneet (HD 189733 b). Deze exoplaneet heeft een massa die gelijk is aan (1,13 keer de massa van Jupiter en draait in ongeveer 2,2 dagen om zijn moederster met een omloopsnelheid van 152,5 km/s. Deze zogeheten 'hete Jupiter' heeft waarschijnlijk een blauwe kleur als gevolg van de Rayleighverstrooiing. Foto: NASA/ESA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 85

Messier 85
M85 is het meest noordelijke lid uit de bekende Virgocluster van sterrenstelsels. Dit object is een lenticulair sterrenstelsel van het type S0 en lijkt hard op M84. Opvallend is dat…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken