vrijdag, 21 februari 2014 22:33

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in maart 2014?

Geschreven door
Beoordeel dit item
(4 stemmen)
Waarnemen met een telescoop en binoculair Waarnemen met een telescoop en binoculair Foto: IAU

De derde maand van het nieuwe jaar wordt in de volksmond ook wel 'lentemaand', 'buienmaand' of 'guldenmaand' genoemd en werd genoemd naar de Romeinse god Mars, de god van de oorlog. In dit uitgebreid artikel wordt een overzicht gegeven van wat er zoal aan de sterrenhemel te zien is in maart 2014.

De Maan en de planeten 

De kleinste planeet uit ons zonnestelsel, tevens ook de planeet dat het dichtst bij de Zon staat, is Mercurius. Deze planeet bereikt op 14 maart 2014 zijn grootste westelijke elongatie. Mercurius is deze maand vrijwel niet waarneembaar met het blote oog doordat de ecliptica, het schijnbare pad van de Zon aan de hemel, 's morgens een kleine hoek maakt met de horizon. De planeet Venus schittert in maart 2014 's morgens aan de hemel in het zuidoosten. Deze planeet bereikt op 22 maart 2014 haar grootste westelijke elongatie en is op dat moment voor 49% verlicht. Venus wordt dan ook wel een 'ochtendster' genoemd en heeft een helderheid van magnitude -4.0. Omstreeks 06u05 kunnen we op 22 maart Venus 8° boven de zuidoostelijke horizon terugvinden. Mars komt in maart 2014 dag na dag steeds vroeger op en is een groot deel van de nacht terug te vinden in het sterrenbeeld Maagd (Virgo) met een helderheid van magnitude -0,5. Op 31 maart 2014 bevindt de 'rode planeet' zich 5° ten noorden van de heldere ster Spica. Deze planeet is op 1 maart 2014 ook stationair in de ecliptische lengte. Dit wil zeggen dat Mars vanaf dan zijn bewegingsrichting keert en tegen de gangbare richting gaat bewegen. Dit moment kondigt ook het begin aan van de oppositie van Mars. De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, is in maart 2014 als een helder object (magnitude -2,2) waar te nemen hoog in het zuiden. De gasreus blijft dan ook tot lang na middernacht zichtbaar. Op 23 maart 2014 kunnen we omstreeks 20u00 alle grote Jupitermanen waarnemen ten oosten van de planeetschijf. Van binnen naar buiten zijn dit Ganymedes, Io, Europa en Callisto. Saturnus, de prachtige planeet met het ringenstelsel, is het tweede deel van de nacht zichtbaar in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra). De twee verste planeten uit ons zonnestelsel, Uranus en Neptunus, zijn heel het jaar terug te vinden in het sterrenbeeld Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius) en hebben een helderheid van magnitude 6 (Uranus) en 7,7 (Neptunus). Op 16 maart 2014 is het Volle Maan.

Deep-sky objecten

In de maand maart breekt in het noordelijk halfrond de lente aan en we zien dus aan het begin van de avond de lentesterrenbeelden opkomen. Eén van de bekende lentesterrenbeelden is het sterrenbeeld Hoofdhaar (Coma Berenices). Dit sterrenbeeld bevat een mooie bolvormige sterrenhoop en een groot aantal sterrenstelsels. De bolvormige sterrenhoop, M53, schijnt met een visuele magnitude van 8,3 en is bijgevolg zichtbaar met een goede verrekijker als een wazige vlek nabij de ster Alfa Comae Berenices. Om details te kunnen waarnemen en afzonderlijke sterren te onderscheiden, is toch al een matig grote amateurtelescoop vereist. Deze periode is ook het geschikte moment om het prachtige sterrenstelsel M99 waar te nemen. Dit spiraalvormig sterrenstelsel wordt ook wel de 'Pin-wheel-nevel' genoemd en heeft een helderheid van magnitude 9,8 waardoor dit deep-sky object al met middelgrote telescopen goed zichtbaar is. M99 kunnen we eveneens terugvinden in het sterrenbeeld Hoofdhaar. Dit sterrenstelsel is eenvoudig terug te vinden wanneer men vertrekt van de ster 6 Comae. Ten zuidwesten van deze ster vindt men uiteindelijk het sterrenstelsel M99 terug In de lente, aan het begin van de avond, bereikt het heldere en gemakkelijk herkenbare sterrenbeeld Grote Beer (Ursa Major) een zenitale stand aan de hemelbol. Daarom is de lente uitermate geschikt voor het waarnemen van de sterrenstelsels die het sterrenbeeld Grote Beer herbergt. De helderste sterrenstelsels van dit sterrenbeeld zijn de bekende Messierobjecten M81 en M82. Deze sterrenstelsels bevinden zich erg dicht bij elkaar aan de hemel wat een voordeel is voor elke amateur-astronoom. Met een goede verrekijker kan men vanaf een donkere locatie al het spiraalvormig sterrenstelsel M81 waarnemen. M81 is van de twee sterrenstelsels de helderste en schijnt met een visuele magnitude van 6,9. Het spiraalvormig sterrenstelsel staat op ruwweg twaalf miljoen lichtjaar van de Aarde verwijderd en staat ook bekend als het 'Bodestelsel'. Het spiraalstelsel M82, ook wel bekend als het 'Sigaarstelsel', schijnt met een magnitude van 8,2 en bevindt op vrijwel dezelfde afstand van de Aarde als M81. Beide sterrenstelsels werden in de 18de eeuw ontdekt door de Duitse astronoom Johann Elert Bode. Het spreekt voor zich dat men het best deep-sky objecten waarneemt in de periode rond Nieuwe Maan (1 maart 2014) aangezien men dan geen hinder heeft van storend Maanlicht.

De sterrenbeelden op 15 maart 2014 (23u00)

Sterrenbeelden

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1962

Het gebeurde toen

De Verenigde Staten brengen de Ranger 3 ruimtesonde in de ruimte. Het doel van deze missie was om informatie over mogelijke landingsplaatsen te verzamelen ten behoeve van bemande maanlandingen in het kader van het aankomende Apolloprogramma. Enkele dagen na de lancering passeerde Ranger 3 omwille van een technisch probleem de Maan op een afstand van 36 808 km en kwam vervolgens in een heliocentrische baan terecht. Door een storing in het geleidingssysteem van de Agena-raket kreeg Ranger 3 een dusdanig hoge snelheid dat NASA een ontmoeting met de Maan kon vergeten. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

NGC 6445

NGC 6445
De planetaire nevel NGC 6445, ook gekend onder de naam 'Box Nebula', is terug te vinden in het sterrenbeeld Sagittarius (Boogschutter) en heeft magnitude 11.2. Zijn vorm is uiterst grillig …
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

1%

Sociale netwerken