maandag, 26 mei 2014 03:00

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in juni 2014? Hot!

Geschreven door
Beoordeel dit item
(5 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in juni 2014? Foto: IAU

Op 1 juni start de weerkundige zomer. Twintig dagen later begint officieel de astronomische zomer dat sterrenkundigen ook wel het 'solsticium' heten. De maand juni werd genoemd naar de Romeinse godin, Juno, de vrouw van Jupiter. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van wat er aan de sterrenhemel te zien is in juni 2014.

De Maan, planeten en planetoïden

De kleinste planeet uit ons zonnestelsel, Mercurius, verdwijnt de eerste dagen van de maand juni 's avonds in het noordwesten in de zonnegloed. Venus, de tweede planeet gezien vanaf de Zon, is in juni 2014 een zogheten 'morgenster'. Hiermee bedoelt men dat Venus dan enkel 's morgens te zien is en deze zich dicht bij de Zon bevindt. Eind juni 2014 komt Venus bijna twee uur voor de Zon op. De planeet Mars is in juni 2014 's avonds te bewonderen in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). Jupiter, de grootste planeet uit ons zonnestelsel, verdwijnt rond 20 juni 2014 's avonds in het westen in de zonnegloed. Op dinsdag 10 juni 2014 kunnen we de Jupitermaan Europa, Europa's schaduw en de maan Ganymedes gelijktijdig op de planeetschijf van Jupiter zien. Helaas staat op dat moment Juputer slechts 9° boven de horizon waardoor goed zicht op de horizon nodig is om dit waar te nemen. Op maandag 16 juni 2014 kunnen we omstreeks 23u00 de vier grootste manen van Jupiter, Io, Galileo, Ganymedes en Callisto, ten oosten van de planeetschijf van Jupiter waarnemen. De planeet met zijn prachtig ringenstelsel, Saturnus, is in juni 2014 's avonds en tot laat in de nacht zichtbaar in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra). Uranus en Neptunis bevinden zich in juni 2014 in de sterrenbeelden Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius) en hebben een helderheid van magnitude 6,2 en 7,7. Op vrijdag 13 juni 2014 is het Volle Maan. Wie een prachtige maansikkel wil zien, moet op zondag 29 juni 2014 kort na zonsondergang, boven de horizon, in het westnoordwesten kijken. De planetoïde 39 Laetitia, die op 8 februari 1856 werd ontdekt door de Franse astronoom Jean Chacornac, is op maandag 30 juni 2014 in oppositie. Deze planetoïde bevindt zich op dat moment in het sterrenbeeld Schild (Scutum) en heeft een helderheid van magnitude 9,8 waardoor deze alleen zichtbaar is met een middelgrote of grote telescoop. Dit hemelobject heeft een onregelmatige vorm met afmetingen van 219 bij 142 kilometer en draait in 4,4 jaar in een ellipsvormige baan om de Zon.

Deep-sky

Ondanks het feit dat eind mei de zogheten 'grijze nachten' beginnen, heeft de maand juni toch ook leuke uitdagingen te bieden op vlak van deep-sky objecten. Zo is de maand juni het ideale moment om ondermeer enkele prachtige bolvormige sterrenhopen waar te nemen zoals de bekende Herculescluster, M13. Deze bolvormige sterrenhoop bevindt zich in het sterrenbeeld Herculus en heeft een helderheid van magnitude 5,9. Hierdoor is M13 één van de helderste bolhopen van het noordelijk halfrond. Ook om M10 en M12, die zich beiden in het sterrenbeeld Slangendrager bevinden, waar te nemen is deze tijd van het jaar zeer geschikt. Beide sterrenhopen hebben een helderheid van magnitude 6,6 en zijn met een kleine telescoop, bij ideale omstandigheden, al goed zichtbaar. Een andere prachtig deep-sky object dat in deze periode van het jaar goed kan worden waargenomen, is de nevel M20. Dit object, ook gekend onder de naam ‘Trifidnevel’, staat in het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius) en heeft magnitude 6,3. Om deze nevel te kunnen waarnemen, heb je een plaats nodig met ongehinderde blik op de zuidelijke horizon en een vrij grote telescoop. Deze nevel zal te zien zijn als een ster met een nevelachtige omgeving. Ook de Lagunenevel, M8, is een prachtige nevel die je in juni kan waarnemen. Deze emissienevel bevindt zich eveneens in het sterrenbeeld Boogschutter en heeft een helderheid van magnitude 5,8. Dit object komt op 22 juni 2013 omstreeks 22u00 uur op en staat om 01u47 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 14° boven de horizon. Een donkere waarneemplaats met ongehinderde blik op de zuidelijke horizon is een vereiste om M8 waar te nemen. Als de hemel donker genoeg is, is de Lagunenevel met een grote verrekijker (7x50 of 10x50) of een kleine telescoop goed te zien als een vage vlek. Om deep-sky objecten goed waar te nemen met een verrekijker of een telescoop moet er zo weinig mogelijk storend licht zijn dat afkomstig is van de Maan, straten en steden. Op vrijdag 27 juni 2014 is het Nieuwe Maan waardoor dit het meest ideale moment is voor deep-sky waarnemingen.

Meteorenzwermen

Op zaterdag 7 juni 2014 bereikt de meteorenzwerm Arietiden zijn maximum. De radiant van deze zwerm, het punt aan de hemel waaruit de meteoren uit een meteorenzwerm lijken te komen, staat omstreeks 11u30 op 61° boven de horizon in het sterrenbeeld Ram. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 100 kilometer verdampen. Onder ideale omstandigheden, wanneer er geen storend licht is van de Maan of van stadsverlichting, zijn er met het blote oog dan ongeveer vijftig meteoren per uur te zien. Vanwaar deze meteoren afkomstig zijn, is nog onduidelijk. Astronomen hebben een sterk vermoeden dat de planetoïde 1566 Icarus of de komeet 96P/Machholz aan de basis liggen van deze meteorenzwerm. Om meteoren waar te nemen, heb je geen speciale apparatuur nodig. Enkel een ligzetel, een heldere sterrenhemel en wat geduld zijn genoeg.

De sterrenbeelden op 15 juni 2014 (23u00)

Sterrenkaart 15 juni 2014

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1968

Het gebeurde toen

Een Amerikaanse Atlas-Centaur raket brengt vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida het twee ton zware het Orbiting Astronomical Observatory 2 in de ruimte. Deze ruimtetelescoop, die de bijnaam 'Stargazer' kreeg, is tot begin 1973 operationeel en ontdekt ondermeer waterstofhalo's rond kernen van kometen. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 29

Messier 29
M29, ook gekend als NGC 6913, is een open sterrenhoop gelegen in het sterrenbeeld Cygnus (Zwaan). Indien deze sterrenhoop niet in ons sterrenstelsel zou liggen, zou hij een stuk spectaculairder…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken