donderdag, 24 juli 2014 00:00

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in augustus 2014? Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(2 stemmen)
Waarnemen Waarnemen Foto: IAU

De achtste maand van het jaar in de gregoriaanse kalender werd genoemd naar de princeps Gaius Iulius Caesar Octavianus (Augustus) en behoort onder amateur-astronomen nog steeds tot de zogeheten 'grijze nachten' (doordat de Zon niet volledig ondergaat, wordt het niet volledig donker). Toch zijn er in augustus 2014 enkele leuke nachtelijke hemelverschijnselen te zien. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van wat er aan de sterrenhemel te zien is in augustus 2014.

De Maan en de planeten

In augustus 2014 is de kleinste planeet uit ons zonnestelsel, Mercurius, niet zichtbaar aangezien deze te dicht bij de Zon staat. De tweede planeet gezien vanaf onze ster, Venus, kunnen we in augustus 2014 nog steeds aan de oostelijke ochtendhemel bewonderen. Eind augustus 2014 zal Venus nog slechts een anderhalf uur voor de Zon opkomen. Mars, ook wel de 'rode' of 'oranje' planeet genoemd omwille van zijn uiterlijk, is 's avonds zichtbaar in het zuidwesten. De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, verschijnt omstreeks 10 augustus terug aan de oostelijke ochtendhemel en zal vanaf 23 augustus 2014 meer dan twee uur voor de Zon opkomen. Op vrijdag 29 augustus 2014 staan de vier Galileïsche manen ten westen van Jupiter. Deze mooie samenstand is bij goede omstandigheden al zichtbaar met een goede verrekijker. De prachtige planeet Saturnus met zijn ringenstelsel is in augustus 2014 net als Mars 's avonds zichtbaar in het zuidwesten. Uranus, één van de verre gasreuzen uit ons zonnestelsel, is in augustus 2014 zichtbaar in het sterrenbeeld Vissen (Pisces). De planeet heeft een helderheid van magnitude +6,1 en kan je in de vroege ochtend het best waarnemen met een middelgrote telescoop. Op vrijdag 29 augustus 2014 is de planeet Neptunus ook in oppositie. Met een kleine telescoop kan je bij goede omstandigheden deze planeet al waarnemen in de buurt van de ster sigma in het sterrenbeeld Waterman (Aquarius). Doordat Neptunus in oppositie is, is deze de hele nacht zichtbaar waardoor dit het ideale moment is om deze gasreus waar te nemen. De planeet heeft op dat moment een helderheid van magnitude +7,6. Op zondag 10 augustus is het Volle Maan.  

Planetoïden in oppositie

In augustus 2014 is ondermeer de planetoïde 80 Sappho in oppositie. Deze interplanetaire rotsblok is rond 4 augustus 2014 zichtbaar in het sterrenbeeld Adelaar (Aquila) en heeft op dat moment een visuele helderheid van magnitude +9,9. Hierdoor is een telescoop met een redelijke opening nodig om deze planetoïde waar te nemen. Op 11 augustus 2014 bevindt de planetoide 80 Sappho, die een diameter heeft van ongeveer 83 kilometer, zich het dichtst bij de Aarde op een afstand van 141 miljoen kilometer. Deze planetoïde werd op 2 mei 1864 ontdekt door de Britse astronoom Norman Robert Pogson en werd genoemd naar een Griekse poëet. Op 16 augustus 2014 is ook de planetoïde 16 Psyche in oppositie. Deze planetoïde heeft op dat moment een helderheid van magnitude +9,3 en bevindt zich in het sterrenbeeld steenbok (Capricornus). Met een diameter van meer dan 200 kilometer is de planetoïde 16 Psyche één van de grootste uit de planetoïdengordel tussen de planeten Mars en Jupiter. De rotsblok werd in maart 1892 ontdekt door Italiaanse astronoom Annibale de Gasparis en werd genoemd naar een firguur uit de Griekse mythologie.

Perseïden meteorenzwerm

Augustus 2014 is om meerdere redenen een drukke maand voor amateur-astronomen. De belangrijkste reden hiervan is ongetwijfeld de jaarlijkse verschijning van waarschijnlijk de bekendste en één van de fraaiste meteorenzwermen: de Perseïden. Deze meteorenzwerm bereikt ieder jaar een maximum in de nacht van 12 op 13 augustus waarbij wel 80 meteoren (in de volksmond ook wel 'vallende sterren' genoemd) in slechts één uur kunnen verschijnen onder goede weers- en luchtomstandigheden. Meteoren zijn stofdeeltjes die opbranden in de atmosfeer op ongeveer 100 km boven het Aardoppervlak waar ze een nalichtend spoor achterlaten. De meteoren van de Perseïdenzwerm verschijnen vanuit het sterrenbeeld Perseus, dicht bij de ster η Persei die zich nabij bij de grens van het sterrenbeeld Cassiopeia (de bekende W-vorm aan de sterrenhemel) bevindt. Dit wordt ook wel de 'radiant' genoemd. Rond 23u00 in de nacht van 12 op 13 augustus bevindt het sterrenbeeld zich laag boven de noordoostelijke horizon waarbij het sterrenbeeld doorheen de loop van uren steeds hoger aan de hemel klimt. De Maan is dit jaar op dat moment voor 90% verlicht waardoor deze een ernstige stoorzender is. Hierdoor zullen we dit jaar wellicht enkel de helderste meteoren zien. Het beste moment om de Perseïden waar te nemen is in de nacht van 12 op 13 augustus omstreeks 04u30 aangezien de radiant zich dan op 64° boven de horizon bevindt. Perseïden zijn snelle en heldere meteoren afkomstig van de komeet Swift-Tuttle die ontdekt werd in 1862 door zowel Lewis Swift als Horace Parnell Tuttle.

Deep-sky

Ondanks de korte en 'grijze' nachten kunnen we in de maand augustus toch genieten van enkele mooie deep-sky objecten. Zo is augustus een goede maand om de zogeheten 'Sluiernevel' (NGC 6992) waar te nemen. Deze prachtige nevel bevindt zich in het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus) en bereikt op maandag 4 augustus 2014 zijn grootste hoogte (70° boven de horizon). Doordat deze nevel een zwak en contrastarm object is, heb je voor het waarnemen ervan een behoorlijke telescoop nodig. Ook de zogenaamde 'Saturnusnevel' (NGC 7009) kan je in augustus goed waarnemen. Deze prachtige planetaire nevel kan je terugvinden in het sterrenbeeld Waterman (Aquarius) en heeft een helderheid van magnitude +8. Op woensdag 6 augustus 2014 komt dit object om 20u45 op en staat het om 01u50 het hoogst aan de nachtelijke hemel (27° boven de horizon). Bij een heldere nacht en goede omstandigheden kan je de Saturnusnevel al waarnemen met een goede verrekijker maar om details te zien heb je echter een telescoop nodig. Augustus is ook de ideale maand om de prachtige bolhopen M2 en M15 waar te nemen met een goede verrekijker of telescoop. Deze bolvormige sterrenhopen kan je terugvinden in het sterrenbeeld Waterman (Aquarius) en Pegasus (Pegasus) en hebben een helderheid van magnitude +6,5 en +6,4. Een derde bolvormige sterrenhoop, M30 in het sterrenbeeld Steenbok, kan je eveneens in augustus goed waarnemen. Om deep-sky objecten goed waar te nemen met een verrekijker of een telescoop moet er zo weinig mogelijk storend licht zijn dat afkomstig is van de Maan, straten en steden. Op maandag 25 augustus 2014 is het Nieuwe Maan waardoor dit het meest geschikte moment is voor deep-sky waarnemingen.

De sterrenbeelden op 15 augustus 2014 (23u30)

Sterrenkaart 15 augustus 2014

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1789

Het gebeurde toen

De Britse astronoom William Herschel ontdekt de Saturnusmaan Mimas die werd genoemd naar een zoon van Gaia uit de Griekse mythologie. Deze maan heeft een diameter van 397 kilometer en wordt gekenmerkt door een grote inslagkrater met een doorsnede van 130 kilometer die genoemd werd naar de ontdekker van deze maan. Mimas' lage dichtheid is een aanwijzing dat de maan voor een groot deel uit bevroren water bestaat, met maar een kleine hoeveelheid gesteenten. Op 1 September 1979 vloog de Amerikaanse ruimtesonde Pioneer 11 op een afstand van 104.263 kilometer langs het oppervlak van Mimas. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 80

Messier 80
M80, ook gekend als NGC 6093, is een kleine bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Scorpius (Schorpioen). De bolhoop meet slechts 5' in diameter, hoewel hij in werkelijkheid ongeveer even groot…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken