woensdag, 30 maart 2016 11:09

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2016? Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(2 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2016?

De vierde maand van het nieuwe jaar wordt in de volksmond ook wel 'grasmaand', 'pasmaand' of 'eiermaand' genoemd. Voor amateur-astronomen is april 2016 een zeer interessante maand doordat we de planeten Mercurius, Mars, Jupiter en Saturnus kunnen waarnemen, een komeet kunnen zien en we kunnen genieten van de Lyriden meteorenzwerm. In dit uitgebreid artikel wordt een overzicht gegeven van wat er zoal aan de sterrenhemel te zien is in april 2016.

OPGELET:

Kijk nooit naar objecten die zich dicht bij de Zon bevinden zonder voldoende bescherming. Kijk nooit door een telescoop, verrekijker of andere optische apparatuur richting de Zon. Dit kan het netvlies onherstelbaar beschadigen met blindheid tot gevolg!

De Maan en de planeten

De planeet die zich het dichtst bij de Zon bevindt, Mercurius, bereikt op 18 april 2016 zijn grootste oostelijke elongatie en is 's avonds tussen 5 en 25 april boven de westelijke horizon zichtbaar. Mercurius heeft op dat moment een schijnbare helderheid van magnitude -0,3. De tweede planeet gezien vanaf de Zon, Venus, komt kort voor de Zon op en is hierdoor in april 2016 niet zichtbaar met het blote oog. Mars, ook wel de 'rode' of 'oranje' planeet genoemd omwille van zijn kleur, kunnen we in april 2016 terugvinden in de buurt van de ster Antares in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) en komt in de late avond al op. Deze planeet heeft in april 2016 een schijnbare helderheid van magnitude -0,5 maar wordt wel steeds helderder. Mars nadert nog steeds de Aarde en is op 17 april 2016 stationair in rechte klimming. Dit wil zeggen dat de bewegingsrichting van de planeet tussen de sterren nu westelijk wordt. Jupiter, de grootste planeet in ons zonnestelsel, blijft ook in april 2016 een helder object aan de nachtelijke hemel. Zo heeft Jupiter een schijnbare helderheid van magnitude -1,9 en prijkt deze 's avonds hoog in het zuiden, in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). Op zaterdag 9 april 2016 kunnen we vier grootste manen van Jupiter, de zogeheten 'Galileïsche manen', ten wasten van de planeetschijf terugvinden. Van binnen naar buiten zijn dit Europa, Io, Ganymedes en Callisto. Op maandag 18 april vinden we de vier Galileïsche manen dan weer ten oosten van de planeet Jupiter terug. Saturnus, de planeet met zijn prachtig ringenstelsel, is in april 2016 de tweede helft van de nacht zichtbaar en bevindt zich 9° tot 7° ten oosten van de planeet Mars. Deze prachtige planeet heeft in april 2016 een schijnbare helderheid van magnitude +0,5 en bevindt zich in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). De twee verste gasplaneten in ons zonnestelsel, Uranus en Neptunus, kunnen we in 2016 terugvinden in de sterrenbeelden Vissen (Pisces) en Waterman (Aquarius). Terwijl Uranus in 2016 een schijnbare helderheid heeft van magnitude +6,2 heeft Neptunus een schijnbare helderheid van magnitude +7,8. Hierdoor zijn beide gasplaneten enkel met middelgrote en grote telescopen waarneembaar. Op vrijdag 22 april 2016 is het Volle Maan.

Komeet C/2013 X1 5PANSTARRS)

Tussen 14 april en 11 juni 2016 kunnen we aan onze ochtendhemel de komeet C-2013 X1 (PANSTARRS) waarnemen. Deze komeet bevindt zich op woensdag 20 april 2016 in het perihelium en net vóór de periheliumpassage beweegt de komeet zich onder andere door de sterrenbeelden Pegasus en Vissen. Na het perihelium vinden we komeet C/2013 X1 terug in de sterrenbeelden Waterman en Zuidervis. Deze niet-periodieke komeet werd in december 2013 ontdekt door het Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System (PANSTARTS) dat bestaat uit een reeks van telescopen en camera's waarmee men op zoek gaat naar bewegen objecten aan de sterrenhemel. Op het moment van het perihelium bevindt deze komeet zich op een afstand van ongeveer 1,31 AE (Astronomische Eenheden) van de Zon en 1,96 AE van de Aarde. Op dat moment bedraagt de schijnbare helderheid van deze komeet ongeveer magnitude +5,7. De beste periode om de komeet C/2013 X1 waar te nemen, is rond 11 juni 2016 aangezien dit object dan een helderheid zal bereiken van magnitude +4,7. Hierdoor moet deze komeet ook al met kleine telescopen waar te nemen zijn.

Komeet C/2013 X1De komeet C/2013 X1 (PANSTARRS) waargenomen in januari 2016 vanop het Mount Lemmon
SkyCenter - Foto: Travis Deyoe/Mount Lemmon SkyCenter/University of Arizona

Lyriden meteorenzwerm

Van ongeveer 19 april tot 25 april 2016 kan men aan de sterrenhemel de Lyriden meteoren waarnemen. Dit is een meteorenzwerm met een radiant gelegen in het sterrenbeeld Lyra (Lier). Het radiant van een meteorenzwerm is het punt aan de sterrenhemel waaruit meteoren lijken te komen. Het maximum van de meteorenzwerm valt dit jaar op vrijdag 22 april 2016 en het radiant van deze zwerm bevindt zich op dat moment op ongeveer 71° hoogte. Tijdens het maximum van deze meteorenzwerm kunnen onder perfecte lucht- en weersomstandigheden ongeveer vijftien meteoren per uur worden geteld. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 100 kilometer verdampen. Op de dag van het maximum is de Maan voor ongeveer 100% verlicht (Volle Maan) waardoor dit een enorme stoorzender is en er dit jaar minder Lyriden meteoren zullen zichtbaar zijn. Deze meteorenzwerm wordt gekenmerkt door snelle en heldere meteoren.

Bedekkingen

  • Zondag 10 april 2016: de Maan bedekt de ster θ 1 Tauri
  • Maandag 11 april 2016: de Maan bedekt de ster 111 Tauri
  • Maandag 11 april 2016: de Maan bedekt de ster 117 Tauri
  • Donderdag 21 april 2016: de Maan bedekt de ster Apami-Atsa

Deep-sky

Deze maand is het sterrenbeeld uit de Dierenriem Leo (Leeuw) zeer goed waar te nemen en bijgevolg ook de mooie sterrenstelsels die het sterrenbeeld herbergt. Onder het zogheten 'lentetrapezium' (asterisme gevormd door de vier helderste sterrenbeelden van Leo) bevinden zich een groot aantal Messierobjecten: het gaat om M65, M66, M95, M96 en M105. Al deze objecten zijn sterrenstelsels. M65 en M66 liggen zeer dicht bij elkaar aan de hemel, en in de ruimte zijn beide sterrenstelsels gravitationeel met elkaar verbonden. Deze spiraalsterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 35 miljoen lichtjaar van ons en schijnen met respectievelijke magnituden van 9,3 en 8,9, wat een middelgrote amateurtelescoop vereist om visueel zichtbaar te worden. Ook de stelsels uit het groepje M95, M96 en M105 bevinden zich dicht bij elkaar aan de hemel, wat het gemakkelijk maakt voor de amateur-astronoom drie Messierobjecten waar te nemen. M95 is een balkspiraalstelsel. M96 is een gewoon spiraalstelsel en M105 een elliptisch stelsel. De drie sterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 38 miljoen lichtjaar en hebben een magnitude van 9,7 (M95), 9,3 (M96) en nog maal 9,3 (M105). April is ook het geschikte moment om de bolvormige sterrenhoop M53 op te zoeken. Deze bolhoop kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma Berenices) en heeft een helderheid van magnitude 7,7. Het spreekt voor zich dat men het best deep-sky objecten waarneemt in de periode rond Nieuwe Maan (donderdag 7 april 2016) aangezien men dan geen hinder heeft van storend maanlicht.

De sterrenbeelden op 15 april 2016 (23u30)

Sterrenkaart 15 april 2016 (23u30)

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1990

Het gebeurde toen

Vanop het Xichang Satellite Launch Centre in China wordt voor het eerst een Chang Zheng 2E (CZ-2E) draagraket gelanceerd. Tijdens deze eerste missie wordt de eerste Pakistaanse communicatiesatelliet, Badr-1, in de ruimte gebracht.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019
Meer Evenementen

Messier 93

Messier 93
M93, ook gekend als NGC 2447, is een kleine maar heldere open sterrenhoop in het sterrenbeeld Puppis (Achtersteven). De helderste sterren zijn blauwe reuzen van het spectraaltype B9. De tachtig…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken