donderdag, 20 maart 2014 00:00

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2014? Hot!

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(11 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2014?

De vierde maand van het nieuwe jaar wordt in de volksmond ook wel 'grasmaand', 'pasmaand' of 'eiermaand' genoemd. Voor amateur-astronomen is april 2014 een zeer interessante maand doordat de planeet Mars in oppositie is met de Zon en we kunnen genieten van de Lyriden meteorenzwerm. In dit uitgebreid artikel wordt een overzicht gegeven van wat er zoal aan de sterrenhemel te zien is in april 2014.

De Maan en de planeten

De kleinste planeet uit ons zonnestelsel, Mercurius, staat in april 2014 dicht bij de Zon aan de hemel en is hierdoor niet waarneembaar met het blote oog. Op 26 april 2014 is Mercurius in bovenjonjunctie en beweegt dit kleine hemellichaam achter de Zon langs. Op het moment van de bovenconjunctie staan Mercurius, de Zon en de Aarde op één lijn. De planeet Venus is in april 2014 nog steeds een zogeheten 'morgenster' en komt 88 tot 70 minuten voor de Zon op. Mars, ook gekend als de 'rode planeet', is op 8 april 2014 in oppositie met de Zon. Dit is een gebeurtenis waar tal van amateur-astronomen en astrofotografen al een tijdje naar uitkijken. Doordat Mars relatief dicht bij de Aarde staat, is deze planeet helder en goed zichtbaar waardoor dit de beste omstandigheden zijn om Mars waar te nemen met een binoculair of telescoop. Met het blote oog is Mars in de periode rond de oppositie makkelijk zichtbaar als een heldere en roodachtige 'ster' in het sterrenbeeld Maagd (Virgo) met een helderheid van magnitude -1,3 (helderder dan de ster Spica). De schijnbare diameter van Mars bedraagt 15,1" en met telescopen met een flinke vergroting kan je mooi de donkere gebieden zien op het Marsoppervlak alsook de witte poolkappen. De grootste planeet uit ons zonnestelsel, Jupiter, is in april 2014 nog steeds 's avonds aan de hemel te zien in het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) maar zijn helderheid neemt af. Op dinsdag 1 april 2014 kunnen we alle vier de grootste manen van Jupiter, de zogheten 'Galileïsche manen', ten westen van de planeetschijf waarnemen. Van links naar rechts bevinden zich dan Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Enkele dagen later, op 6 april 2014 bevinden de vier Galileïsche manen zich ten oosten van de planeetschijf. Saturnus, de prachtige planeet met de ringen, kan men in april 2014 vanaf de late avond terugvinden in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra) en komt dag na dag vroeger op. Deze prachtige planeet is op 10 mei 2014 in oppositie met de Zon. Op dinsdag 15 april 2014 is het Volle Maan.

Vesta in oppositie

Op zondag 13 april 2014 is de planetoïde 4 Vesta in oppositie met de Zon. Dit hemellichaam heeft op dat moment een visuele helderheid van magnitude 5,7 en kan met een binoculair of kleine telescoop worden waargenomen. Vesta kunnen we op 13 april 2014 terugvinden in het sterrenbeeld Maagd (Virgo) en bereikt omstreeks 02u00 een maximale hoogte boven de horizon van ongeveer 41°. Om deze planetoïde het best waar te nemen, wacht men beter nog enkele dagen tot het Maanlicht minder stoort. Vesta is de op twee na grootste planetoïde die zich tussen de planeten Mars en Jupiter bevindt en heeft een diameter van ongeveer 515 kilometer. Door haar grootte en ongewoon heldere oppervlak is Vesta de helderste planetoïde.

Deep-sky objecten

Deze maand is het dierenriemsterrenbeeld Leo (Leeuw) zeer goed waar te nemen en bijgevolg ook de mooie sterrenstelsels die het sterrenbeeld herbergt. Onder het zogheten 'lentetrapezium' (asterisme gevormd door de vier helderste sterrenbeelden van Leo) bevinden zich een groot aantal Messierobjecten: het gaat om M65, M66, M95, M96 en M105. Al deze objecten zijn sterrenstelsels. M65 en M66 liggen zeer dicht bij elkaar aan de hemel, en in de ruimte zijn beide sterrenstelsels gravitationeel met elkaar verbonden. Deze spiraalsterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 35 miljoen lichtjaar van ons en schijnen met respectievelijke magnitudes van 9,3 en 8,9, wat een middelgrote amateurtelescoop vereist om visueel zichtbaar te worden. Ook de stelsels uit het groepje M95, M96 en M105 bevinden zich dicht bij elkaar aan de hemel, wat het gemakkelijk maakt voor de amateur-astronoom drie Messierobjecten waar te nemen. M95 is een balkspiraalstelsel. M96 is een gewoon spiraalstelsel en M105 een elliptisch stelsel. De drie sterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 38 miljoen lichtjaar en hebben een magnitude van 9,7 (M95), 9,3 (M96) en nog maal 9,3 (M105). April is ook het geschikte moment om de bolvormige sterrenhoop M53 op te zoeken. Deze bolhoop kunnen we terugvinden in het sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma Berenices) en heeft een helderheid van magnitude 7,7. Het spreekt voor zich dat men het best deep-sky objecten waarneemt in de periode rond Nieuwe Maan (dinsdag 29 april 2014) aangezien men dan geen hinder heeft van storend Maanlicht.

Lyriden meteorenzwerm

Van ongeveer 19 april tot 25 april 2013 kan men aan de sterrenhemel de Lyriden meteoren waarnemen. Dit is een meteorenzwerm met een radiant gelegen in het sterrenbeeld Lyra (Lier). Het maximum van de meteorenzwerm valt dit jaar op 22 april 2014 en het radiant bevindt zich op dat moment op ongeveer 71° hoogte. Tijdens het maximum van deze meteorenzwerm kunnen onder perfecte lucht- en weersomstandigheden ongeveer vijftien meteoren per uur worden geteld. Meteoren worden in de volksmond ook wel ‘vallende sterren’ genoemd maar in werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van ongeveer 100 kilometer verdampen. Op de dag van het maximum is de maanschijf voor ongeveer 45% verlicht, wat inhoudt dat de Maan eventueel een stoorbron zou kunnen zijn bij het waarnemen. De Maan komt op 22 april omstreeks 03u35 op. Deze meteorenzwerm wordt gekenmerkt door snelle en heldere meteoren.

De sterrenbeelden op 15 april 2014 (23u00)

Sterrenbeelden

Interessante en nuttige links:

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1975

Het gebeurde toen

De Russische ruimtesonde Venera 9 stuurt vanop het oppervlak van de planeet Venus televisiebeelden terug naar de Aarde. Ondanks een dicht wolkendek en dichte atmosfeer bleek het op Venus even helder als op een bewolkte dag op Aarde. Venera 9 werd op 8 juni 1975 in de ruimte gebracht. De lander bleef gedurende 53 minuten functioneren en verzamelde gegevens betreffende temperatuur, luchtdruk, windsnelheden en bodemgesteldheid. Daarna begaf het tuig onder de helse condities op Venus. Foto: Roscosmos

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 97

Messier 97
M97 is een relatief grote planetaire nevel in het sterrenbeeld Ursa Major (Grote Beer). Dit deep-sky object wordt vooral gewaardeerd door meer ervaren waarnemers. Het object dankt zijn bijnaam, 'Uilnevel',…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken