zondag, 07 april 2013 05:01

Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2013?

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(9 stemmen)
Wat valt er aan de sterrenhemel te zien in april 2013?

Deze maand staat de planeet Saturnus in oppositie met de zon. Bijgevolg is de planeet vanaf het begin tot het einde van de nacht aan de hemel zichtbaar en is ze gezien vanaf de Aarde het helderst. Naast Saturnus is ook Jupiter deze maand van de partij, hoewel de planeet steeds vroeger ondergaat. De aprilmaand wordt ook gekenmerkt door een traditionele meteorenzwerm: de Lyriden. Het belangrijkste hemelverschijnsel van deze maand is echter een gedeeltelijke maansdverduistering die op 25 april zal plaatsvinden.

Planeten

De planeten Mars, Venus en Mercurius zijn deze maand niet aan de hemel te bemerken met het blote oog aangezien hun elongatie te klein is. Ook de planeet Jupiter begint te verdwijnen aan het hemeltafereel, maar zal nog aan de hemel zichtbaar blijven tot eind mei. Jupiter is deze maand nog altijd in het wintersterrenbeeld Taurus (Stier) te vinden, en is zichtbaar in het westen aan het begin van de avond. Op 14 april staat de planeet ongeveer 3° ten noorden van de maan. Met een verrekijker worden de vier helderste maantjes van de reuzenplaneet zichtbaar, met een telescoop daarentegen kan men wolkenbandenstructuren op de planeet ontdekken, alsook de afplatting van de planeetschijf.

De planeet bij uitstek om deze maand waar te nemen is Saturnus, de planeet met de ringen. Deze staat namelijk op 28 april 2013 in oppositie met de zon is daardoor de hele nacht zichtbaar in april en mei. Op het moment van oppositie is de planeet het helderst gezien vanaf de aarde en staat hij ongeveer het dichtst bij de aarde. Dit houdt in dat deze maand uiterst geschikt is voor astrofotograven om de planeet op de gevoelige plaat vast te leggen. Met een gewone telescoop zouden normaal gezien de ringen en een aantal maantjes van de planeet moeten zichtbaar worden. Deze maand kan hij teruggevonden worden in het uiterst vage sterrenbeeld Libra (Weegschaal).

DeepSky-objecten

Deze maand is het dierenriemsterrenbeeld Leo (Leeuw) zeer goed waar te nemen en bijgevolg ook de mooie sterrenstelsels die het sterrenbeeld herbergt. Onder het lentetrapezium (asterisme gevormd door de vier helderste sterrenbeelden van Leo) bevinden zich een groot aantal Messierobjecten: het gaat om M65, M66, M95, M96 en M105. Al deze objecten zijn sterrenstelsels. M65 en M66 liggen zeer dicht aan de hemel, en in de ruimte zijn beide sterrenstelsels gravitationeel met elkaar verbonden. Deze spiraalsterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 35 miljoen lichtjaar van ons en schijnen met respectievelijke magnitudes van 9,3 en 8,9, wat een middelgrote amateurtelescoop vereist om visueel zichtbaar te worden. Ook het groepje M95, M96 en M105 bevinden zich dicht bij elkaar aan de hemel, wat het gemakkelijk maakt voor de amateurastronoom drie Messierobjecten waar te nemen. M95 is een balkspiraalstelsel, M96 een gewoon spiraalstelsel en M105 een elliptisch stelsel. De drie sterrenstelsels bevinden zich op een afstand van 38 miljoen lichtjaar en hebben een magnitude van 9,7 (M95), 9,3 (M96) en nog maal 9,3 (M105).

Maansverduistering

Op 25 april 2013 is in volledig Europa een gedeeltelijke maansverduistering zichtbaar. Hierbij zal op het moment van het maximum (22u10 Belgische tijd) slechts 1% van de maanschijf zich bevinden in de kernschaduw. De eclips start rond 21u en na een tijdje zal men kunnen bemerken dat een bepaald deel van de maan helderder is dan het andere. De maan bevindt zich dan in de bijschaduw. De start van de eclips vindt plaats rond 20u en eindigt kort na middernacht (na middernacht is het 26 april). Het maximum van de eclips vindt plaats rond 22u waarbij de maan 9° boven de horizon staat. Interessant om te weten is dat de planeet Saturnus tijdens de eclips 5° van de maan verwijderd staat.

Lyriden

Van ongeveer 19 april tot 25 april 2013 kan men aan de hemel de Lyriden waarnemen. Dit is een meteorenzwerm met een radiant gelegen in het sterrenbeeld Lyra (Lier). Het maximum van de meteorenzwerm valt dit jaar op 22 april, en hierbij kunnen onder perfecte lucht- en weersomstandigheden zeker 10 meteoren (in de volksmond 'vallende sterren' genoemd) per uur geteld worden. Op de dag van het maximum is de maanschijf voor ongeveer 85% verlicht, wat inhoudt dat de maan een mogelijke stoorbron zou kunnen zijn bij het waarnemen. De maan gaat echter onder rond 4.40uur en vanaf dan kan men tot het ochtendkrieken de meteorenzwerm observeren. De meteorenzwerm wordt gekenmerkt door snelle en heldere meteoren.

Joeri De Ro

Medewerker van Spacepage en Poollicht.be.
Redacteur sterrenkunde, hemelverschijnselen en ruimteweer

Website: www.sky-observing.blogspot.be

Dit gebeurde vandaag in 1980

Het gebeurde toen

De Amerikaanse ruimtesonde Voyager 1 vliegt op een afstand van 124 000 langs de planeet Saturnus. Tijdens deze scheervlucht werd de complexe structuur van het ringenstelsel van Saturnus in beeld gebracht en werd de atmosfeer van Saturnus alsook van de maan Titan onderzocht. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 30

Messier 30
M30, ook gekend als NGC 7099, is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Capricornus. De cluster telt opvallend weinig variabele sterren. Zo onderzochten astronoom een 500tal leden en vond slechts…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken