woensdag, 18 september 2013 13:52

Jonge sterren aan de kook in de Garnaalnevel

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(0 stemmen)
De Garnaalnevel De Garnaalnevel Foto: ESO

De gloeiende wirwar van gaswolken op deze nieuwefoto maken een deel uit van een enorme stellaire kraamkamer die de bijnaam Garnaalnevel heeft gekregen. De opname, gemaakt met de VLT Survey Telescope van de ESO-sterrenwacht op Paranal in Chili, zou wel eens de scherpste kunnen zijn die ooit van dit object gemaakt. Hij toont grote aantallen hete pasgeboren sterren die in de nevel zijn ingebed.

De nevel, die formeel bekend staat als IC 4628, bevindt zich op een afstand van ongeveer 6 000 lichtjaar van de aarde in sterrenbeeld Schorpioen. Hij bestrijkt een enorm gebied dat rijk is aan gas en opeenhopingen van donker stof. Zulke gaswolken zijn stervormingsgebieden, die heldere hete jonge sterren produceren. In zichtbaar licht vertonen deze sterren een blauw-witte kleur, maar ze zenden ook intense straling uit in andere delen van het spectrum – met name in het ultraviolet [1].

Het is dit ultraviolette sterlicht dat de gaswolken aan het gloeien brengt. Deze straling maakt elektronen los van waterstofatomen, die zich later weer combineren en energie afgeven in de vorm van licht. Bij dit proces zend elk chemisch element licht met een karakteristieke kleur uit, en bij waterstof is dat voornamelijk rood licht. IC 4628 is een voorbeeld van een HII-gebied [2].

De Garnaalnevel heeft een middellijn van ongeveer 250 lichtjaar en lijkt vanaf de aarde een oppervlak te beslaan dat vier keer zo groot is als de volle maan. Ondanks deze enorme omvang wordt hij door waarnemers vaak over het hoofd gezien, omdat het weinige licht dat hij uitstraalt wordt uitgezonden op golflengten waarvoor het menselijk oog niet gevoelig is. De nevel staat ook bekend als Gum 56, naar de Australische astronoom Colin Gum, die in 1955 een catalogus van HII-gebieden heeft gepubliceerd.

In de afgelopen paar miljoen jaar heeft dit hemelgebied vele sterren geproduceerd, zowel individueel als in groepen. Verspreid over een groot deel van deze foto is de grote sterrenhoop Collinder 316 te zien. Deze losse samenscholing van sterren maakt deel uit van een veel grotere verzameling van zeer hete en heldere sterren. Ook te zien zijn vele donkere structuren of holten, waar interstellaire materie is weggeblazen door de krachtige winden van de naburige hete sterren.

Deze foto is gemaakt door de VLT Survey Telescope (VST) van de ESO-sterrenwacht op Paranal in Chili. De VST is de grootste telescoop ter wereld die ontworpen is voor hemelsurveys in zichtbaar licht. Het is een geavanceerde 2,6-meter telescoop, gebouwd rond de camera OmegaCAM, die 32 ccd-detectoren waarmee 268-megapixel opnamen kunnen worden gemaakt. Deze nieuwe 24.000 pixels brede foto is een mozaïek van twee van dergelijke opnamen en een van de grootste foto’s van één object die ESO tot dusver heeft uitgebracht.

De foto maakt deel uit van een gedetailleerde survey van een groot deel van de Melkweg, VPHAS+ geheten, die gebruik maakt van de kracht van de VST om nieuwe objecten te ontdekken zoals jonge sterren en planetaire nevels. De survey zal ook de beste opnamen opleveren die tot nu toe van veel grote gloeiende stervormingsgebieden zijn gemaakt.

De zeer scherpe VST-opnamen zijn bewerkt door Martin Pugh, een zeer ervaren amateur-astronoom uit Australië die waarnemingen doet met een 32-centimeter en een 13-centimeter telescoop [3].

Dit persbericht is een mijlpaal – het is het duizendste persbericht van ESO. Het eerste verscheen eind 1985 en bevatte een foto van de komeet Halley. Alle berichten zijn online beschikbaar.

Kris Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Dit gebeurde vandaag in 1800

Het gebeurde toen

In de Engelse stad York wordt William Parsons geboren. Deze Ierse edelman en amateur-astronoom is ook bekend als Lord Rosse. Hij had een eigen sterrenwacht op zijn landgoed Birr Castle waar hij over de grootste spiegeltelescopen van zijn tijd beschikte. Lord Rosse ontdekte ondermeer de spiraalstrucuur in melkwegstelsels en was degene die de term "spiraalnevel" introduceerde.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019
Meer Evenementen

Messier 36

Messier 36
M36 is een open sterrenhoop in het sterrenbeeld Auriga (Voerman). De afstand tot het object werd bepaald op 4 100 lichtjaar en de leeftijd van M36 wordt geschat op 25…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

92%

Sociale netwerken