De prachtige oplichtende nachwolken of NLC's tijdens de avondschemering
Foto: Jan Erik Paulsen

Iedereen kan NLC's of 'oplichtende nachtwolken' observeren. Er is geen telescoop of andere dure apparatuur voor nodig. Het enige wat je nodig hebt, is een mooi open zicht in de richting van de zonsondergang. Maar hoe rapporteer je nu een waarneming van een NLC? Wat moet er in staan? We zochten het even voor u uit en geven in dit artikel een voorbeeldwaarneming.

Laten we beginnen met de hoogte van de NLC's en de richting of azimuth van de NLC's. De azimuth wordt geteld vanaf het Noorden zo draaiend naar de andere windstreken zodat men 360° heeft, zo is Noord 0°, Oost 90°, Zuid 180° en West 270°. Daarna kijken we naar de maximale hoogte van de NLC's, dit kan bvb op 20° boven de horizon zijn.

Na de twee eenvoudig te meten parameters gaan we over naar de helderheid van de NLC's, deze heeft 5 verschillende schalen:

  1. Zeer zwakke NLC's, deze zijn moeilijk te zien tegen de achtergrond van de schemering
  2. NLC duidelijk detecteerbaar, maar hebben lage helderheid
  3. NLC duidelijk zichtbaar, men ziet ze duidelijk tegen de achtergrond van de schemering
  4. NLC enorm duidelijk zichtbaar, deze trekken de aandacht van de mensen die iets "raars" zien
  5. NLC extreem zichtbaar, deze verlichten zeer duidelijk en zijn enorm helder

Naast de helderheid is ook de structuur van belang, deze doen zich voor in 4 verschillende makkelijk te herkennen types:

  1. Type 1: De sluier
    Een eenvoudig structuurloos model, soms op de achtergrond van andere types
  2. Type 2: De banden
    Lijnen of stroken, dit parallel of onder verschillende hoeken
    1. Type 2a: Banden met diffuse benevelde randen
    2. Type 2b: Banden met duidelijk afgelijnde randen
  3. Type 3: Golven
    Fijne benenstructuur zoals zandsporen aan het strand bij laag tij. Erg karakteristiek aan NLC's
    1. Type 3a: Korte rechte en golvende stukken
    2. Type 3b: Gegolfde structuur met veel golvingen
  4. Type 4: Wervelingen
    Groot geschaalde cirkelvormige of getwiste structuren; ringen met een donker centrum.
    Gesloten ringen zijn enorm zeldzaam
    1. Type 4a: wervelingen met kleine diameter (0,1° tot 0,5°)
    2. Type 4b: Eenvoudige curve met diameter van 3° tot 5°
    3. Type 4c: Grootgeschaalde wervelingen
  5. Complexe structuren
    1. Type O: Een vorm die niet past binnen de andere vier types
    2. Type S: NLC's met heldere knotsen
    3. Type P: Golven die een band kruisen
    4. Type V: Een netachtige structuur


De 4 structuurtypes.

Héél uitzonderlijk kan het zijn dat er zich op het moment bij NLC's een aurora of poollicht voordoet. Dit dient uitdrukkelijk vermeld te worden in de waarneming indien dit het geval is!

Je kan dit fenomeen ook op de gevoelige plaat vastleggen, een SLR camera is hiervoor het best geschikt (zie astrofotografie) aangezien deze camera lang kan belichten. De camera plaats je best op een stevige ondergrond of op een statief. De belichting varieert van 2 tot 10 seconden met een 200 ASA filmpje met een camera f-waarde van 1.8. De standaardlens van 50 mm heeft het beste resultaat. De foto's kunt u bij de waarneming plaatsen of gebruiken bij het opstellen van de waarneming om hoogteschattingen beter te bepalen.

Voorbeeldwaarneming:

Waarneming NLC's op 14 juli 2006 waarnemingstijd: 23h00-0h00 Azimith: 300° (NW) Max. hoogte: 45° Helderheid: 4, NLC was zeer goed zichtbaar tegen de achtergrond, er waren visueel zeer veel details te zien.

  • Structuur: Types 1,2a,3b,4c
  • Gebruikte camera: Camera Canon EOS-350
  • ISO: 800
  • Onderstaande foto genomen vanop een paal in een weide (0,8 seconden belicht).

nlc_waarneming.jpg

Sander

Vancanneyt Sander

Oprichter & beheerder van Spacepage & Poollicht.beSterrenkunde en ruimteweer redacteur.

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

2%

Dit gebeurde vandaag in 1958

Het gebeurde toen

Lancering vanop Cape Canaveral van de 14 kilogram zware Explorer 1 satelliet. Dit is de eerste satelliet dat door de Verenigde Staten succesvol in een baan om de Aarde wordt gebracht. Aan boord van deze satelliet bevond zich onder andere een geigerteller dat ontwikkeld werd door James Van Allen van de State University of Iowa waarmee gordels van geladen deeltjes rond de aarde werden ontdekt. Deze gordels kregen later de naam 'Van Allen-gordels'. Op 31 maart 1970 brandde de Explorer 1 satelliet terug op in de atmosfeer van de Aarde. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Sociale netwerken