De precessie van de aardas

Geschreven door
Beoordeel dit item
(12 stemmen)
Illustratie van de precessie van de aardas Illustratie van de precessie van de aardas Foto: Christopher Crockett

Een roterend object, of het nu een alledaags voorwerp is of een object in de ruimte, heeft een draaias. Wanneer een uitwendige kracht inwerkt op deze draaias, kan deze een schommelbeweging maken. Deze schommelbeweging noemt men de precessie. Het simpelste voorbeeld van een precederend voorwerp dat men zou kunnen aanhalen is zonder twijfel de tol.

Ook de Aarde kan men benaderen als een draaiende tol, die niet rechtop staat, maar waarbij de hemelecliptica (= schijnbare weg van de Zon aan de hemelbol) een hoek maakt van circa 23,5° met de aardas (= de draaias van het systeem). Op de aardas oefenen zon en maan kracht uit, omdat de aarde afgeplat is. Het uiteindelijke doel van deze kracht is zorgen dat de equator (= evenaar) zou samenvallen met het eclipticavlak, of met andere woorden: zodat de aardas loodrecht op het eclipticavlak komt te staan. Maar aangezien de Aarde ondertussen draait, leren de wetten van de hemelmechanica ons dat het gevolg is dat de aardas hierdoor langzaam maar zeker zal bewegen doorheen de ruimte en een kegelsnede zal beschrijven. Dit is de precessie. De lijn waarrond de aardas een omloop maakt noemt men de precessieas: dit is de lijn die de aardas snijdt loodrecht op het eclipticavlak.

Precessie aardasDe noordpool draait in een cyclus van 26.000 jaar rond, net als een tol. - Foto: Kennislink.nl

Het duurt 25 800 jaar voor de aardas om één omloop te maken rondom de precessieas, wat overeenkomt met een verplaatsing van 50 boogseconden (”) aan de hemel. Hierdoor was in het verleden alfa Draconis (ook wel eens Thuban genoemd) de Poolster, en zullen we in de (relatief t.o.v. een mensenleven) verre toekomst een andere 'poolster' hebben. Ook het lentepunt en het herfstpunt, vanwaar de declinatie en rechte klimming (hemelcoördinaten) van hemelobjecten worden bepaald, zal hierdoor veranderen, wat inhoudt dat hemelatlassen regelmatig moeten vernieuwd worden, omdat ze niet meer precies zijn.

Joeri De Ro

Medewerker van Spacepage en Poollicht.be.
Redacteur sterrenkunde, hemelverschijnselen en ruimteweer

www.sky-observing.blogspot.be
Meer in deze categorie: « Wat zijn de getijden?

Dit gebeurde vandaag in 1990

Het gebeurde toen

De Europese ruimtesonde Giotto vliegt een tweede maal langs de Aarde en wordt opnieuw geactiveerd. Hierna begeeft deze onbemande ruimtesonde zich naar de komeet Grigg-Skjellerup waar het ruimtetuig op 10 juli 1992 bij aankomt. Giotto maakte in 1986 deel uit van een reeks ruimtetuigen die in eerste instantie de komeet Halley onderzochten. Foto: ESA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

Messier 29

Messier 29
M29, ook gekend als NGC 6913, is een open sterrenhoop gelegen in het sterrenbeeld Cygnus (Zwaan). Indien deze sterrenhoop niet in ons sterrenstelsel zou liggen, zou hij een stuk spectaculairder…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

64%

Sociale netwerken