Sterren

Sterren

Sterren, wat zijn ze?

Iedereen kent wel sterren. Sterren zijn grote bollen waterstof en helium in gasvorm. De zwaartekracht trekt het materiaal van een ster naar binnen en de druk van het hete gas ervan naar buiten. Hierdoor ontstaat er een evenwicht. In de kern van een ster ligt de energiebron. Daar worden miljoenen tonnen waterstof in helium omgezet.

Stervorming

Stervorming is het proces waarbij dichte delen van moleculaire wolken inklappen in een bal van plasma om een ster te vormen. Stervorming omvat de studie van het interstellair medium en grote moleculaire wolken als voorlopers van het stervormingsproces en de studie van vroege stersoorten en planeetvorming als direct product.

Einde van een ster

Iedereen hoorde wel al eens van zwarte gaten of rode reuzen of neutronensterren of… Dit zijn allemaal mogelijke eindstadia van sterren. Het eindstadium van een ster hangt bijna volledig af van zijn massa. Zo zullen zware sterren heel andere gedaantes aannemen dan lichte sterren. Een ster bereikt zijn eindstadium wanneer de brandstof in de ster opgebruikt is. In het begin is die brandstof waterstof, dan helium, en nog later de zwaardere elementen. Dit proces duurt tot de ster niet genoeg hitte meer produceert om voor kernreacties te zorgen. Dat is het moment waarop een ster 'sterft'.

Rode dwergen

De dichtste ster bij de Zon, Proxima Centauri, is een rode dwergster

In de sterrenkunde noemen we een ster pas een 'rode dwerg' als deze een massa heeft tussen de 0,08 en 0,5 maal die van onze eigen ster, de Zon. Alle sterren verbranden waterstof tot helium maar als hun massa zeer weinig is, zal deze verbranding zeer lang blijven duren waardoor rode dwergen een leeftijd kunnen hebben tot 100 miljard jaar. Dit cijfer klinkt ongeloofwaardig omdat ons heelal slechts 13,7 miljard jaar is. Dit is dan ook de reden waarom astronomen zeer weinig kennis hebben over de verdere evolutie van rode dwergen. Men vermoedt dat deze sterren aan het einde van hun leven nooit zullen eindigen als rode reus zoals de Zon aangezien hun massa te licht is. Vermoedelijk zullen deze sterren langzaam afkoelen tot een 'zwarte dwerg'.

Witte dwergen

Artistieke impressie van de witte dwergster Sirius A en haar begeleider Sirius B

Een witte dwerg is een astronomische term voor een ster die aan het einde is van zijn levenscyclus en waar dus geen kernreacties meer in plaatsvinden. Door hun geringe helderheid heeft men deze kleine objecten niet altijd kunnen waarnemen. Dankzij de moderne astronomie en de komst van de ruimtetelescopen is onze kennis echter veel groter geworden over deze objecten. Toch geven ze nog veel van hun geheimen niet prijs en blijven ze mysterieuze hemelobjecten.

Superreuzen

De term "superreus" wordt in de sterrenkunde gegeven aan de helderste stabiele sterren die zeer zeldzaam zijn maar over een enorme massa beschikken. Deze sterren zijn vaak 300 000 maal meer lichtsterk  dan onze eigen zon en de aller-helderste superreuzen worden ook wel "hyperreuzen" genoemd. Vijf van de twintig helderste sterren, waaronder de bekende sterren Antares, Deneb, Betelgeuze en Rigel, zijn superreuzen. Door hun grote lichtsterkte zijn deze nog op grote afstanden waar te nemen.

Wolf-Rayetsterren

In 1867 ontdekten twee Franse astronomen, Charles Wolf en Georges Rayet, in het observatorium van Parijs een ster die zijn massa uitzonderlijk snel verloor door middel van een zeer krachtige zonnewind. Deze bijzondere sterren hebben tevens een massa die 20 maal hoger ligt dan de massa van onze eigen zon. Door hun krachtige zonnewind verliezen ze jaarlijks tussen de 5 en 10 zonmassa's. De temperatuur van deze sterren ligt zeer hoog en varieert tussen de 25 000 en 50 000 Kelvin. Door deze bijzondere eigenschappen zijn deze Wolf-Rayetsterren erg zeldzaam. In de Grote Magelaanse Wolk werden er een 100-tal van deze sterren ontdekt.

Dubbelsterren

De meesten onder ons weten wellicht al dat sterren ontstaan uit samentrekkende gaswolken. Veel van deze gaswolken zijn zo groot en uitgestrekt dat er tientallen sterren kunnen in gevormd worden. Indien de condensatiekernen van deze toekomstige sterren dicht bij elkaar liggen, zullen hieruit sterren ontstaan (ook wel "componenten" genoemd) die rond elkaar draaien en spreken we van "dubbelsterren" of "meervoudige" sterren. Met het blote oog zijn ongeveer 5 000 sterren te zien en van deze grote groep zijn ongeveer 2 000 sterren dubbel- of meervoudige sterren. Astronomen vermoeden dat ongeveer 60% van alle sterren in het universum dubbel of meervoudig zijn. Zelfs de dichtste ster die bij onze Zon staat, Proxima Centauri, maakt deel uit van een meervoudige sterrengroep waarin zich drie sterren bevinden.

Eta Carinea: een dubbelster

Eta Carinae,een fascinerende en mysterieuze ster die te vinden is in de carinanevel vanaf het zuidelijk halfrond op 7500lichtjaar. Met ongeveer een honderd zonnemassa’s is deze veranderlijke hyperreus de zwaarst bekende en produceert 5 miljoen keer meer energie per seconde dan onze zon. Tussen de jaren 1838 en 1858 vlamde de ster op en heeft tijdens een mysterieuze explosie zijn gasomhulsels weggeblazen waardoor dit één van de helderste sterren werd aan de zuidelijke hemel. In die tijd wedijverde Eta Carinae zelfs met Sirius om de helderste ster te zijn. Momenteel ligt deze ster verborgen in zijn eigen nevel, de Homunculusnevel, en is vanaf de aarde nog net met het blote oog zichtbaar met zijn magnitude 6.2.

Pagina 1 van 2

Dit gebeurde vandaag in 1965

Het gebeurde toen

In een baan om de Aarde koppelen het Sojoez 19 ruimtevaartuig en een Apollo ruimtecapsule succesvol aan elkaar in het kader van het Apollo-Sojoez-testproject. Drie Amerikaanse astronauten en twee Russische kosmonauten schudden in de ruimte voor het eerst elkaars hand. De opdracht van dit unieke project was niet alleen succesvol als ruimtevaartproject, maar ook voor het wederzijdse vertrouwen tussen de twee grootmachten.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

StarNights 2019
30 augustus 2019 tot 01 september 2019
Meer Evenementen

Messier 40

Messier 40
M40, ook wel Winnecke 4 genoemd, is een dubbelster in het sterrenbeeld Ursa Major (Grote Beer) van magnitude 9. Dit systeem is een optisch dubbelsysteem waarvan de componenten 51" uit…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken