Reeds enkele dagen was het een prachtig schouwspel op de Zon toen de zonnevlekkengebieden 1401 en 1402 tevoorschijn kwamen aan de rand van de Zon. Deze zonnevlekkengebieden veroorzaakten diverse C-klasse uitbarstingen en ook enkele zware M-klasse uitbarstingen. Omstreeks 16h Belgische tijd (19 januari) barstte de rustige zonnevlekkengroep 1402 tegen alle verwachtingen in zeer fel uit. De uitbarsting resulteerde in een zware uitbarsting die meer dan 1 uur duurde en piekte op de M3.2 klasse.

Onder de 320 zonnefysici die samen zijn gekomen op een conferentie in Las Cruces (Nieuw Mexico) doet het woord de ronde dat de 11-jarige zonnecyclus, waarvan vele wetenschappers dit héél hun leven al bestuderen, op het punt staat om drastisch te wijzigen.

Op deze bijeenkomst van de American Astronomical Society's Solar Physics Division hebben vier wetenschappers van de National Solar Observatory drie studies voorgesteld die aantonen dat de zonnecyclus vertraagd tot er van een cyclus bijna geen sprake meer is. In een persconferentie van 14 juni 2011 voorspelde men dat de 24ste zonnecyclus, die drie jaar geleden van start ging, slechts half zoveel zonnevlekkengroepen zal produceren dan de vorige cyclus en dat de 25ste zonnecyclus misschien helemaal niet zal plaatsvinden.
Het maximum van de 24ste zonnecyclus zou in 2013 plaatsvinden, de 25ste zonnecyclus normaal rond 2024.

De zonsverduistering in België ging niet zo goed van start met een bewolkte zonsopkomst en een iets minder bewolkt maximum. Maar de opklaringen kwamen dan toch nog op tijd om nog een groot deel van de verduistering te kunnen zien.

Door Paul Van Welden

Eclips met zonnevlekkengroepen 1140 en 1142 - Door Vancanneyt Sander

Eclips met zonnevlekkengroepen 1140 en 1142 - Door Vancanneyt Sander

De zon komt eindelijk beter zichtbaar - Door Vancanneyt Sander

Na lang wachten breekt de zon eindelijk door - Vancanneyt Sander

Door Karel Dewaele

Door Karel Dewaele

Door Karel Dewaele

Op dinsdag 4 januari 2011 is er in België een gedeeltelijke zonsverduistering te zien (bij helder weer). Tijdens het maximum zal 77% van de diameter van de zon bedekt zijn. Het hoogtepunt van de eclips vindt 31 minuten na zonsopkomst plaats om 09u15 (Gent). Op dat moment staat de zon slechts 3 graden boven de horizon. Wanneer de zon opkomt, zal deze al voor 50% verduisterd zijn en staat onze ster in het ZO boven de horizon. Om 10u35 (Gent) is de eclips gedaan en staat de zon al 12 graden boven de horizon. De laatste gedeeltelijke zonsverduistering die in België te zien was, vond plaats op 1 augustus 2008. Tijdens een zonsverduistering staat de zon, de maan en de Aarde precies op één lijn. De schaduw van de maan vormt op de Aarde een cirkel in het brandpunt en een ellips daarbuiten. Een gedeeltelijke zonsverduistering is te zien wanneer de halfschaduw van de maan (de penumbra) gedeeltelijk het aardoppervlak raakt. Tijdens een dergelijk fenomeen is slechts een 'hap' uit de zon zichtbaar. Voor de eerstvolgende totale zonsverduistering in België is het nog wachten tot september 2090. Op verschillende plaatsen in Vlaanderen kan je samen met amateur-astronomen in volkssterrenwachten de eclips van 4 januari volgen.

OPGELET: Kijk nooit naar de zon zonder eclipsbrilletje!!!

Poollicht.be is de real-time pagina inzake alles wat met het ruimteweer te maken heeft. Naast de data en grafieken voor poollicht krijgt men ook een mooi overzicht van de recente zonneactiviteit en kan men alles live monitoren en dit op slechts één pagina. SpaceWeatherLive is de internationale variant van Poolkicht.be.

Wat heeft poollicht.be - SpaceWeatherLive te bieden:

• Real-time gegevens van:
  • Zonnewindsnelheid en dichtheid
  • Status van het interplanetair magnetisch veld
  • KP waardes
  • Proton flux monitor voor de detectie van protonenstormen
  • Kanswaardes van zonnevlammen
  • Huidige zonnevlamklasse en hoogste zonnevlamklasse afgelopen uren
  • De zonnevlekkengroepen op de zon
  • Voortgang van de zonnecyclus
  • Overzicht van de noemenswaardige gebeurtenissen op de zon
  • Waarschuwingen bij interessante gebeurtenissen op de zon of poollichtgebeuren
  • Links naar zeer handige grafieken van andere sites
  • ...

Ontdek het allemaal op de real-time poollicht pagina, alles wordt elke twee minuten van nieuwe data voorzien zodat je up to date bent met de gebeurtenissen rond het poolichtgebeuren en zonneactiviteit.

Het aantal zonnevlekken en magnetische polariteit van zonnevlekken varieert met een periode van ongeveer 11 jaar (22 jaar magnetische). Rond het zonneminimum zijn er weinig zonnevlekken zichtbaar en kan het gebeuren dat de zon enkele dagen volledig blanco is. Ongeveer 18 maanden voordat de oude cyclus eindigt, kunnen al enkele vlekken van de nieuwe cyclus op de zon verschijnen nabij 25 graden noorderbreedte of zuiderbreedte, met de overblijvende zonnevlekkengroepen die zich op beide zijden van de evenaar bevinden. Nadat de zonnevlekken uit de oude cyclus "gestorven" zijn, zullen de nieuwe vlekken groter worden en zullen er meer nieuwe vlekken gevormd worden. Met deze sprong in zonnevlekkenvorming verspreiden deze vlekken zich naar hogere breedtegraden tot 30 graden noordelijk of zuidelijk, die aangeven dat de nieuwe cyclus aan het opkomen is (enkele kortdurende zonnevlekken kunnen ontstaan tot 70 graden noordelijk of zuidelijk). De zonnevlekken vormen zich in verscheidene groepen, bestaande uit een grotere dominante zonnevlekleider of zonnevlekkenleider, vaak gevolgd aangezien de zon draait door wat kleinere staartvlekken. De activiteit verspreidt zich ook in locatie, met elke hemisfeer die een onregelmatige brede gordel vormt van zonnevlekkenactiviteit die langzaam naar de evenaar drijft wanneer de cyclus verdergaat.