Het was een lange tijd erg rustig op onze Zon maar daar kwam de afgelopen dagen erg veel verandering in met de komst van zonnevlekkengroep 1429. Dit actieve gebied kondigde zich al aan toen het nog niet zichtbaar was op de zonneschijf met een M klasse uitbarsting die net om het hoekje zichtbaar was. Toen de regio eergisteren zichtbaar werd op de zonneschijf werd het al meteen duidelijk dat dit een complex gebied was die mogelijks zwaar uit de hoek kon komen. Na een matige M2 klasse uitbarsting gisteren was de toon gezet om deze ochtend (5 maart) uit te pakken met een uitbarsting van klasse X1. Bij beide uitbarstingen werd een geladen wolk plasma (CME) de ruimte in gekegeld, deze wolk is ook deels naar de Aarde gericht en zal morgen (van de M2) en overmorgen (van de X1) aankomen op Aarde en poollicht veroorzaken in de Noordelijke gebieden.

Poollichtkansen zijn er vooralsnog niet, daarvoor is de positie van de zonnevlekkengroep nog ongunstig maar daar komt de komende dagen verandering in wanneer dit gebied centraler op de zonneschijf komt. Het blijft dus komende dagen uitkijken voor verdere uitbarstingen. Wie op de hoogte wil blijven kan alles volgen op onze Live website Poollicht.be en via de Twitter pagina van Poollicht.be.

Door de media-aandacht kan het zijn dat de websites even onbereikbaar zijn. De nieuwe server kan veel aan maar om meer aan te kunnen hebben we meer geheugen nodig op de server maar dit is helaas niet gratis. Steun Spacepage en Poollicht door een donatie. Alle donaties gaan integraal naar de betaling van de serverkosten.

Reeds enkele dagen was het een prachtig schouwspel op de Zon toen de zonnevlekkengebieden 1401 en 1402 tevoorschijn kwamen aan de rand van de Zon. Deze zonnevlekkengebieden veroorzaakten diverse C-klasse uitbarstingen en ook enkele zware M-klasse uitbarstingen. Omstreeks 16h Belgische tijd (19 januari) barstte de rustige zonnevlekkengroep 1402 tegen alle verwachtingen in zeer fel uit. De uitbarsting resulteerde in een zware uitbarsting die meer dan 1 uur duurde en piekte op de M3.2 klasse.

Er is de laatste week veel te doen op de zon met héél veel zonnevlekken maar geen enkele die tot grote uitbarstingen leidde. Tot eergisteren vertrekkende zonnevlekkengroep 1286 voor een echte opleving zorgde met enkele M-klasse zonnevlammen en heldere CME uitbarstingen. Echter bevond deze zonnevlekkengroep al op de rand zodat er niets naar de Aarde gericht was.

Alles veranderde snel want zonnevlekkengroep 1283, die ongeveer centraal op de zonneschijf zit, produceerde gisteren een eerste middelzware uitbarsting van M5.3 op de schaal van zonnevlammen. De zonnevlek werd magnetisch complexer met enkele delta structuren waardoor de activiteit van deze zonnevlek de hoogte in ging. Wie dacht dat het dan al voorbij zou zijn was mis, net iets na middernacht barstte de zonnevlekkengroep nogmaals uit met een zware X2.1 klasse zonnevlam.

Beide zonnevlammen gingen gepaard met een coronale massa uitstoot (CME) die onderweg zijn naar de Aarde. Verwacht wordt dat de eerste uitbarsting morgennamiddag zal aankomen en de tweede, zwaarste uitbarsting, in de nacht van vrijdag op zaterdag. Of er poollichtkansen zijn voor de lage landen is nog moeilijk in te schatten. Gezien het aurora seizoen volop begonnen is kan er wel een kansje in zitten. De Werkgroep poollicht van AEG vzw blijft alvast alles op de voet volgen. Alle updates vind je terug op het forum, Twitter en op Facebook. Alles live volgen kan natuurlijk op onze website www.poollicht.be

Onder de 320 zonnefysici die samen zijn gekomen op een conferentie in Las Cruces (Nieuw Mexico) doet het woord de ronde dat de 11-jarige zonnecyclus, waarvan vele wetenschappers dit héél hun leven al bestuderen, op het punt staat om drastisch te wijzigen.

Op deze bijeenkomst van de American Astronomical Society's Solar Physics Division hebben vier wetenschappers van de National Solar Observatory drie studies voorgesteld die aantonen dat de zonnecyclus vertraagd tot er van een cyclus bijna geen sprake meer is. In een persconferentie van 14 juni 2011 voorspelde men dat de 24ste zonnecyclus, die drie jaar geleden van start ging, slechts half zoveel zonnevlekkengroepen zal produceren dan de vorige cyclus en dat de 25ste zonnecyclus misschien helemaal niet zal plaatsvinden.
Het maximum van de 24ste zonnecyclus zou in 2013 plaatsvinden, de 25ste zonnecyclus normaal rond 2024.

Het was een lange tijd rustig op de zon met maar kleine uitbarstingen en veel kleinere zonnevlekken. Na de actieve periode in maart, waar we nog een X-klasse zonnevlam en minieme poollichtkans hadden, is het nu de beurt aan actieve zonnevlekkengroep 1226. Deze zonnevlekkengroep groeide de afgelopen 24h snel door waardoor ze al snel enkele kleine M-klasse zonnevlammen de ruimte in stuurde. Verdere uitbarstingen zijn dus niet onwaarschijnlijk, of ze even krachtig worden als in de periode maart zal nog af te wachten worden.

Gisteren zagen we ook de aankomst van een coronaal gat op Aarde samen met de resten van een filamentuitbarsting die plaatsvond op de zon op 25 mei 2011. De stroom geladen deeltjes deed de richting van het magnetisch veld matig zuidelijk slaan waardoor de globale Kp index de magische kaap van 7 overschreed. Dit resulteerde voor de Lage Landen in een korte poollichtkans maar helaas was het hier nog niet donker.

Volg het live op Poollicht.be

De Zon, cruciaal voor alle leven op Aarde, is ongetwijfeld het belangrijkste hemellichaam in ons zonnestelsel. De Zon werd millennia lang aanbeden als een godheid, totdat 17de eeuwse astronomen zoals Christiaan Huygens (1629-1695) en Johannes Hevelius (1611-1687) serieus filosoferen over de idee dat de Zon een ster is. Op het einde van de 19de eeuw is de Italiaanse priester & astronoom Angelo Secchi (1818-1878), een pionier in astronomische spectroscopie (licht analyse), de eerste om de sterren op te delen in vijf klassen naargelang hun kleur en spectroscopische vingerafdruk. Hij was de eerste wetenschapper om de Zon daadwerkelijk als een ster te bestempelen en zijn werk lag aan de basis van de Harvard spectraal klassen (O B A F G K M – L T) waarbij de sterren worden gecatalogiseerd volgens het spectrum van hun uitgestraalde licht. Omstreeks 1910, stelden de Deense astrofysicus Ejnar Hertzsprung (1873-1967) en de Amerikaanse astronoom Henry Russell (1877-1957) de relatie tussen lichtkracht en spectraal klasse vast en hun classificatie geeft inzicht in de evolutie van sterren. Onze Zon is momenteel een gele ster van spectraal klasse G2 en bevindt zich halverwege haar 10 miljard jaar lange levenscyclus in de hoofdreeks van het Hertzsprung-Russell diagram.

Voor het eerst sinds een jaar zijn er op de zon twee grote zonnevlekken te zien. Na een lange rustige periode lijkt de zon terug actief te komen.
Maandag 21 september verscheen aan de rand van de zon zonnevlek 1026 welke al een tijdje op de "farside" van de zon te volgen was. De tweede vlek ontstond gisteren en ontwikkelt zich snel. Het wordt alvast terug een actieve periode voor zonnewaarnemers!

Volg de activiteit live op SpaceWeatherLive.com!

Zonnefilters: algemeen

• Alle zonnefilters dienen de intensiteit van het zonlicht te reduceren alvorens deze het optische pad ingaat (bvb telescoop, binoculair...).
• Gebruik enkel goedgekeurde, gepaste zonnefilters.
• Controleer altijd de filter op schade alvorens deze gebruikt wordt.
• Dek altijd de zoeker af
• Bevestig de filter veilig op de telescoop of binoculair.

Een zonnecyclus heeft een periode van gemiddeld 11 jaar. Wanneer we de tijd terugdraaien en kijken naar het zonnevlekkennummers doorheen de geschiedenis vinden we een periode van ongeveer 70 jaar (van 1645 tot 1715) waar zonnevlekken een uitzondering waren. Gedurende deze periode werd de zonneactiviteit onderbroken. Deze periode is beter gekend als het Maunder minimum.

Wat is er zoal te zien op het zonneopervlak?