Met behulp van de APEX-telescoop hebben astronomen een sterk verband gevonden tussen de krachtigste uitbarstingen van stervorming in het vroege heelal en de zwaarste sterrenstelsels van nu. De hevige stervorming in de sterrenstelsels werd abrupt afgebroken, waardoor ze eindigden als de huidige zware – maar passieve – stelsels van ouder wordende sterren. De astronomen hebben ook de waarschijnlijke oorzaak voor het plotselinge einde van de ‘starbursts’ gevonden: de opkomst van superzware zwarte gaten. Astronomen hebben waarnemingen van de LABOCA-camera van de door ESO beheerde 12-meter Atacama Pathfinder Experiment-telescoop (APEX) (1) gecombineerd met metingen die verricht zijn met onder meer ESO’s Very Large Telescope en NASA’s Spitzer Space Telescope. Het doel was om te onderzoeken in hoeverre heldere, verre sterrenstelsels zich in groepen of clusters hebben verzameld.

De VLT Survey Telescope (VST) heeft de schoonheid van het nabije spiraalstelsel NGC 253 vastgelegd. Het nieuwe portret is waarschijnlijk de meest detailrijke groothoekopname van dit object en zijn omgeving die ooit is gemaakt. Het toont aan dat de VST, de nieuwste telescoop van de ESO-sterrenwacht op Paranal, een groot beeldveld kan combineren met een indrukwekkende beeldscherpte. NGC 253 bevindt zich op een afstand van ongeveer 11,5 miljoen lichtjaar in het zuidelijke sterrenbeeld Sculptor (Beeldhouwer). Vaak wordt hij simpelweg het Sculptorstelsel genoemd, maar hij heeft ook diverse bijnamen, waaronder ‘Zilveren Dollarstelsel’. NGC 253 is al met een verrekijker goed te zien, want net als het grote buurstelsel van onze Melkweg, het Andromedastelsel, behoort hij tot de helderste sterrenstelsels aan de hemel.

Op donderdag 6 mei maakte het Europese ruimtevaartagentschap ESA in het Nederlandse Noordwijk de eerste wetenschappelijke resultaten bekend van de Europese ruimtetelescoop Herschel. Op de getoonde infraroodopnamen zijn nooit eerder waargenomen details te zien van het ontstaan van sterren. Zo werd een ster-in-wording ontdekt in het stervormingsgebied RCW 120 die binnen enkele honderdduizenden jaren zal evolueren tot wellicht één van de grootste en helderste sterren uit ons Melkwegstelsel. De ster is momenteel al acht tot tien maal zo zwaar als onze zon en slokt nog steeds materie op uit een omringende wolk die nog genoeg gas en stof heeft ter waarde van 2 000 zonnen. Dergelijke zware sterren zijn heel zeldzaam en over hun ontstaansproces was tot op heden nog niet veel geweten. Volgens de huidige sterrenkundige kennis die wetenschappers hebben, kan een dergelijke zware ster zich niet eens vormen. RCW 120 bevindt zich op een afstand van 4 300 lichtjaar van ons. Herschel werd op 14 mei 2009 in de ruimte gebracht en begon een maand later met waarnemen.

NGC206, een gigantische open cluster in het sterrenstelsel M31. Het is tevens een van de grootste gebieden van stervorming die gekend is in onze lokale groep van sterrenstelsels. NGC206 is een jonge cluster, dit is te zien aan het hoge aantal blauwe sterren die zich in de cluster bevinden. De afstand bedraagt 2.900.000 lichtjaar en de grootte aan de hemelboog bedraagt 4.2 boogminuten. NGC206 is te vinden in het zuidwestelijke deel van M31.

Stervorming is het proces waarbij dichte delen van moleculaire wolken inklappen in een bal van plasma om een ster te vormen. Stervorming omvat de studie van het interstellair medium en grote moleculaire wolken als voorlopers van het stervormingsproces en de studie van vroege stersoorten en planeetvorming als direct product.