Apus is een zwak sterrenbeeld op het zuidelijk halfrond, niet zichtbaar door de oude Grieken. Het sterrenbeeld was één van de twaalf sterrenbeelden die door Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick Houtman bedacht werden en verscheen voor het eerste in Johann Bayer's Uranometria in 1603. Letterlijk betekent Apus in het Grieks "voetloos", de naam werd afgeleid van de Indiase naam voor paradijsvogels, apus Indica.
Waterman is een oeroud sterrenbeeld en op afbeeldingen zien we een man die water uitgiet uit een kruik in de bek van de naburige Zuidervis. Deze afbeelding is niet echt gebonden aan één legende of mythe maar kan in verband gebracht worden met verschillende personages en verhalen. Eén van de meest gebruikte verhalen is de mythe van Ganymedes waarbij de oogverblindende knappe zoon van de koning van Troje, Tros, op een dag ontvoerd werd door een adelaar toen deze bij de schapen van zijn vader was. Deze adelaar werd door Zeus gestuurd om Ganymedes te gaan ophalen omdat deze moest werken als wijnschenker voor de goden op de Olyumpus.
Dit sterrenbeeld kent verschillende mythes en legendes, maar in één van deze verhalen werd Ganymedes naar de Olympus gebracht door een arend om daar te kunnen werken als schenker voor de goden. In een ander mythologisch verhaal zou Aphrodite zichzelf veranderd hebben in een arend om Zeus te kunnen helpen. Zeus was inmiddels verliefd geworden op Nemesis en wilde haar overtuigen van zijn liefde doordat hij zichzelf had verandert in een zwaan. Zeus vroeg aan Aphrodite of zij hem wilde opwachten in de gedaante van een arend, waarna Nemesis de zwaan redde uit de klauwen van deze arend. Op deze manier liep Nemesis in de val van Zeus.
In de Griekse mythologie is de Ram een gevleugeld dier met en gouden vacht. De koningin van Boëtia was verlaten door haar man Athamus en zij stuurde de Ram naar de aarde om haar twee kinderen, Phrixus en Helle, te redden van haar man die deze wilde offeren omdat zijn nieuwe geliefde Ino deze kinderen haatte en dood wilde hebben. De twee kinderen kropen op de rug van de Ram en vlogen naar Colchis maar tijdens hun lange vliegtocht viel Helle in de zee-engte die Klein-Azië en Europa van elkaar scheidt. Helle overleefde dit niet en de Grieken gaven deze plaats later de naam Hellespont. Toen de Ram samen met Phrixus aankwam in Colchis offerde deze de Ram en schonk zijn gouden vacht aan Aeëtes die de koning was van Colchis. Later trouwde Phrixus met Aeëtes dochter, Chalkiope, en na zijn dood keerde Phrixus terug naar zijn vaderland als geest om zijn neef Pelias te kwellen die de koning van Thessalië van zijn troon had gestoten. Normaal zou Jason aanspraak op deze troon gemaakt hebben maar Pelias beloofde hem toch de troon te geven indien Jason hem de gouden vacht (het gulden vlies) zou brengen. Jason aanvaarde deze uitdaging en ging er met zijn argonauten op uit nar Colchis om deze gouden vacht te gaan halen. Aeëtes wou deze vacht niet afstaan en daarom besloot Jason deze te stelen maar deze vacht werd dag en ancht bewaakt door een slang die nooit sliep. Dankzij de hulp van Aeëtes dochter Medea kon Jason het gulden vlies toch in handen krijgen en later besloot deze ook te trouwen met Medea.
Dit oude sterrenbeeld wordt vaak afgebeeld als een voerman of wagenmenner en dit komt doordat deze constellatie vaak door de Grieken geassocieerd werd met Erichtonius die de uitvinder was van de vierspan en de zoon was van Vulcanus en Minerva. Op afbeeldingen heeft Auriga in zijn ene hand vaak een zweep vast die verwijst naar zijn werk als paardenmenner en in zijn andere hand een geitje die luistert naar de naam Amalthea met nog eens twee kleine geitjes daar onder. Het geitje Amalthea wordt in het sterrenbeeld voorgesteld door de heldere ster Capella en was het geitje die de oppergod Zeus zoogde.
Inclusief de zwakkere sterren lijkt Boötes op een groot menselijk figuur, kijkend naar Ursa Major. Wie Boötes exact voorstelt is niet echt duidelijk. Volgens een versie was het een ossenhoeder die de ossen in het sterrenbeeld Ursa Major hoedde met zijn twee honden Chara en Asterion (van het sterrenbeeld Canes venatici). De ossen werden vastgebonden aan de poolas en zo bleef Boötes een aan de hemel in constante rotatie. Boötes zou ook de uitvinder zijn van de ploeg. Hij zou Ceres, de godin van de landbouw hiermee een plezier hebben gedaan en aan Jupiter gevraagd om hem te vereeuwigen aan de hemel.
Caelum is een klein sterrenbeeld dat zichtbaar is op het zuidelijk halfrond en werd door Nicolas Louis de Lacaille geïntroduceert.
Camelopardalis is de naam van een groot maar zwak sterrenbeeld van het noordelijk halfrond en werd voor het eerst geïntroduceert door Jakob Bartsch in 1624 maar wellicht eerder gemaakt door Petrus Plancius.
De Kreeft wordt in het Latijn Cancer genoemd en betekent “krab” of “kreeft” die kan geassocieerd worden met de krab die een belangrijke rol speelde tijdens één van de legendarische verhalen van Hercules. Toen de Griekse held Hercules in het moeras van Lerna een zwaar gevecht leverde met de veelkoppige en verschrikkelijke waterslang Hydra dook plots uit het moeras een krab op die Hercules beet in de voet en gestuud werd door Hera. Hercules was zo geërgerd door het dier dat het dit meteen doodde maar Hera, die de vrouw van de oppergod Zeus was, verhief dit kleine dier tot sterrenbeeld om Hercules te pesten. Meteen na het doodden van de krab kon Hercules het onsterfelijke hoofd van Hydra afhakken waarna het verschrikkelijke monster stierf.
Dit kleine en minder bekende sterrenbeeld werd in de 17de eeuw geïntroduceerd door Johannes Hevelius die hiermee de leegte tussen de constellaties Grote Hond en Boötes wou opvullen en op afbeeldingen wordt vaak twee jachthonden weergegeven die de Grote Beer achterna zitten. Ondanks dat dit sterrenbeeld zeer laat werd geïntroduceerd in de astronomie hebben de twee helderste sterren, Chara (Alfa) en Asterion (Beta), uit Jachthonden een mythologische afkomst omdat dit de namen waren van twee honden uit de Griekse mythologie en heeft Hevelius zich wellicht hierdoor laten inspireren.
Spacepage wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door Spacepage en Guidestar te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van nieuws, artikelen en ons digitaal magazine.
Twitter
Facebook
YouTube
RSS