De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft reden tot feest. Het is inmiddels al acht jaar geleden dat de Mars Exploration Rover Opportunity landde op het oppervlak van de planeet Mars. Nadat Opportunity op 28 juni 2003 gelanceerd werd, landde het 180 kilogram zware robotwagentje op 25 januari 2004 in de Eaglekrater op de Meridiani Planum vlakte van de 'rode planeet'. Tegelijk werd er nog een tweede Mars Exploration Rover, genaamd Spirit, naar Mars gestuurd die drie weken eerder dan de Opportunity landde op het Marsoppervlak. In tegenstelling tot de Spirit, waarvan de missie op 25 mei 2011 werd stopgezet, rijdt Opportunity nog steeds rond op het oppervlak van Mars. Zo had Opportunity in november 2011 al meer dan 34 kilometer afgelegd op Mars. Oorspronkelijk zouden de missies van beide Marswagentjes ongeveer 90-Marsdagen (ongeveer drie maanden) duren maar door hun vele ontdekkingen en grote wetenschappelijke waarde werden de missies vele malen verlengd. Nadat de Opportunity was geland in de Eaglekrater werd het wagentje naar de Endurancekrater en Erebuskrater gestuurd. Eind september 2006 bereikte Opportunity vervolgens de Victoriakrater waar het wagentje de rand van de inslagkrater verkende. Na twee jaar onderzoek van de Victoriakrater begaf Opportunity zich in augustus 2008 naar de veel grotere Endeavourkrater. Drie jaar later, in augustus 2011, kwam Opportunity uiteindelijk aan bij de 22 kilometer grote Endeavourkrater. Dankzij de missie van Opportunity konden wetenschappers vaststellen dat de Meridiani Planum vlakte ooit de bodem van een zee moet geweest zijn. Daarnaast onderzocht Opportunity ook de eerste meteoriet op een andere planeet en kon men voor het eerst een temperatuursprofiel opmaken van de Marsatmosfeer. Spacepage en zijn medewerkers wensen Opportunity dan ook een héél gelukkige verjaardag!

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA heeft beslist geen verdere pogingen te ondernemen om het Marswagentje Spirit vrij te krijgen uit zijn benarde situatie. Deze drastische beslissing kwam er aangezien op de planeet Mars het winterseizoen nadert. Hierdoor zal de zon steeds lager aan de hemel staan waardoor Spirit nog nauwelijks energie zal kunnen putten uit zijn zonnepanelen. Op 1 mei 2009 begonnen de problemen voor Spirit toen bleek dat de wielen van het wagentje vastzaten in het losse zand van het Marsoppervlak. Ingenieurs en onderzoekers van NASA's Jet Propulsion Laboratory simuleerden de situatie van Spirit op Aarde in een reusachtige zandbak maar geen enkele reddingspoging bleek iets op te leveren. Uiteindelijk bleek dat Spirit zijn laatste rustplaats had bereikt toen er eind 2009 maar vier van de zes wielen van het wagentje nog functioneerden. Met de overige manoeuvreerbaarheid gaat men proberen Spirit een beter positie te geven waardoor de zonnepanelen toch nog genoeg zonlicht kunnen opvangen. Met de resterende energie zal men Spirit gebruiken als vast meetstation om ondermeer schommelingen te meten in de rotatie van Mars. Spirit landde op 4 januari 2004 op de planeet Mars en stuurde al meer dan 250 000 foto's terug naar de Aarde.

Bij een test van het rechtervoorwiel van de Marsrover (MER) Spirit op 12 december keek men verbaast op toen het wiel een klein beetje draaide. Dit wiel, één van de zes van het wagentje, is al sinds maart 2006 buiten werking en zorgde ervoor dat de Spirit alleen nog maar achteruit kon rijden. NASA heeft alleen vlak na de storing toen nog geprobeerd of het wiel nog werkte maar daarna niet meer. In de test van afgelopen zaterdag bleek dat de motor van het wiel een normale weerstand had terwijl verondersteld werd dat het elektrische circuit verbroken was. Sinds twee weken werkt ook het rechterachterwiel niet meer en reageerde tijdens de test ook niet. Dat betekende dat de Spirit voorgoed zou vastzitten in de kuil los zand waarin het al sinds april 2009 vast zit. Maar er is nu weer hoop voor de Marsrover, die samen met zijn tweelingbroertje Opportunity al sinds 2004 op Mars onderzoek verricht.

De toekomst van het Marswagentje Spirit ziet er somber uit. Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA vermoed dat een tweede wiel van het wagentje defect is waardoor het nu heel moeilijk wordt om te ontsnappen uit het losse zand. Spirit zit al sinds april 2009 vast in los zand op het oppervlak van de planeet Mars doordat zijn drie linkerwielen vrijwel helemaal bedolven zijn onder het zand. Sinds 2006 werkt ook het rechtervoorwiel van het wagentje niet meer. NASA vreest nu dat ook dat het rechterachterwiel van Spirit onbruikbaar is geworden nadat dit sinds eind november blokkeerde tijdens pogingen om het wagentje uit het zand te krijgen. Vluchtleiders voerden op 3 en 4 december een reeks van tests uit met het rechterachterwiel zonder resultaat. Indien dit wiel defect is betekent dit dat Spirit voorgoed zal vastzitten in het zand. Op de plaats waar Spirit vastzit, wordt het binnen zes maanden winter. Tijdens de vorige winters op Mars kon het wagentje zich op een helling zetten met zijn zonnepanelen naar de zon gericht zodat het tuig toch nog genoeg energie kon opwekken die ondermeer de systemen aan boord warm houden. Nu de zonnepanelen niet helemaal gericht staan naar de zon is de kans groot dat de elektronica aan boord van Spirit zal bevriezen. Spirit bevindt zich samen met het wagentje Opportunity sinds januari 2004 op Mars.

Voor NASA vluchtleiders van het Amerikaanse Marswagentje Spirit en de Mars Reconnaissance Orbiter ruimtesonde zijn het al enkele weken stresserende tijden. Terwijl de Mars Exploration Rover (MER) Spirit nog steeds vast zit in de Martiaanse grond daalt de hoeveelheid elektriciteit dat het wagentje kan opwekken zienderogen. Boosdoener is een regionale stofstorm die een deel van het zonlicht blokkeerd. Op 24 augustus 2009 genereerde de zonnepanelen van de Spirit 392 wattuur aan elektriciteit terwijl dat niet veel eerder nog 744 wattuur bedroeg. Recente waarnemingen vanuit een baan om Mars tonen echter wel aan dat de storm langzaam afneemt. Ondertussen blijven ingenieurs van het Jet Propulsion Laboratory (JPL) verder werken aan een manier om de Marsrover uit het mulle zand te krijgen. Zo werd in het Jet Propulsion Laboratory (JPL) in Californië een replica van de Spirit in dezelfde situatie geplaatst als de ongelukkige Marsrover zodat men op die manier kan zoeken naar een oplossing. Ook de vluchtleiders van de 720 miljoen dollar dure Mars Reconnaissance Orbiter ruimtesonde hebben grote zorgen aan hun hoofd. Voor de vierde keer dit jaar zette de Marsverkenner zichzelf in een veilige modus. NASA ingenieurs weten niet waarom het ruimtetuig dit doet. De vorige keren kon men de Mars Reconnaissance Orbiter telkens opnieuw zonder problemen opstarten. In 2005 werd de Mars Reconnaissance Orbiter gelanceerd en in 2008 werd zijn missie een eerste maal verlengd met twee jaar.

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA zit opnieuw met een mysterie opgezadeld. De Marsjeep Spirit heeft in het afgelopen weekend, om een nog overklaarbare reden, zijn boordcomputer twee maal heropgestart. De NASA onderzoekt momenteel de doorgestuurde gegevens om te zien wat er aan de hand is, maar uit eerste analyses bleek dat er met de batterijen, de zonnepanelen en de temperaturen aan boord van het tuig niets mis is. Spirit communiceerde tussen vrijdag en zondag met het vluchtleidingscentrum in Californië maar sommige van deze communicatiesessies bleken onregelmatig te verlopen. Volgens NASA ingenieurs zou het heropstarten wel eens kunnen te maken hebben met het feit dat de twee Marsjeeps steeds ouder worden en hun apparatuur leidt aan ouderdomskwaaltjes. Vijf jaar geleden landde de twee Amerikaanse Marsjeeps Spirit en Opportunity op het oppervlak van de rode planeet. Sindsdien legde Opportunity al meer dan 22 kilometer af op het oppervlak van Mars en hebben beide wagentjes een zeer grote bijdrage geleverd aan het wetenschappelijk onderzoek van Mars. Oorspronkelijk zou de missie van de Mars Exploration Rovers maar enkele maanden duren.

Een greep uit de foto's van de marsrobot Spirit:

Het Amerikaanse Mars Exploration Rover ruimteprogramma is ongetwijfeld tot op heden één van de meest complexe en succesvolle ruimtemissies voor de studie van de planeet Mars. Het ruimteprogramma bestond uit twee vrijwel identieke robotwagentjes die in 2004 een zachte landing maakten op het oppervlak van Mars en vandaag de dag nog steeds rondrijden op de rode planeet. Beide wagentjes werden uitgerust met instrumenten waarmee men vooral aan meteorologisch en geologisch onderzoek kan verrichten. Het waren dan ook deze instrumenten die voor historische ontdekkingen zorgden waardoor beide missies al vijf maal verlengd werden. Ondanks het enorme prijskaartje van dit ruimteproject blijkt de wetenschappelijke waarde van de twee wagentjs van onschatbare waarde te zijn.