Onze planeet krijgt op donderdag 8 maart wellicht te maken met één van de grootste zonnestormen in jaren. De zonnestorm is afkomstig van een uitbarsting op de Zon afgelopen dinsdag waarbij elektrisch geladen deeltjes de ruimte ingeslingerd werden onder de vorm van een zogenaamde 'coronale massa-ejectie' (CME). Het zou om de zwaarste zonnestorm gaan in vijf jaar tijd. Volgens experts zullen deze deeltjes vandaag rond 13u00 de Aarde bereiken en kan de storm nog tot en met vrijdag duren. De wolk met deeltjes zal de Aarde raken met een snelheid van 6.400.000 kilometer per uur. Doordat in de poolstreken van de Aarde het magnetisch veld onze planeet het minst beschermd, zal het effect van de zonnestorm dan ook aan de polen het sterkst zichtbaar zijn onder de vorm van het prachtige poollicht. Dergelijke zware zonnestormen zijn niet zonder risico aangezien de elektrisch geladen deeltjes gevoelige apparatuur aan boord van communicatiesatellieten, navigatiesystemen of zendapparatuur schade kunnen toebrengen of deze ernstig kunnen verstoren. Eind januari 2012 veroorzaakte onze ster ook al een grote zonnestorm en werden enkele vliegtuigen uit voorzorg omgeleid. Het is dan ook niet uitgesloten dat het vliegverkeer vandaag en morgen hinder kan ondervinden en apparatuur in de war kan geraken. Toch blijft het zeer moeilijk om de gevolgen van een dergelijke storm te voorspellen. Wil je je meer leren over uitbarstingen op de Zon, zonnevlekken of poollicht? Bezoek dan onze dochterpagina Poollicht.be waar je in real-time de activiteit van onze ster op de voet kan volgen! www.poollicht.be

Het was een lange tijd erg rustig op onze Zon maar daar kwam de afgelopen dagen erg veel verandering in met de komst van zonnevlekkengroep 1429. Dit actieve gebied kondigde zich al aan toen het nog niet zichtbaar was op de zonneschijf met een M klasse uitbarsting die net om het hoekje zichtbaar was. Toen de regio eergisteren zichtbaar werd op de zonneschijf werd het al meteen duidelijk dat dit een complex gebied was die mogelijks zwaar uit de hoek kon komen. Na een matige M2 klasse uitbarsting gisteren was de toon gezet om deze ochtend (5 maart) uit te pakken met een uitbarsting van klasse X1. Bij beide uitbarstingen werd een geladen wolk plasma (CME) de ruimte in gekegeld, deze wolk is ook deels naar de Aarde gericht en zal morgen (van de M2) en overmorgen (van de X1) aankomen op Aarde en poollicht veroorzaken in de Noordelijke gebieden.

Poollichtkansen zijn er vooralsnog niet, daarvoor is de positie van de zonnevlekkengroep nog ongunstig maar daar komt de komende dagen verandering in wanneer dit gebied centraler op de zonneschijf komt. Het blijft dus komende dagen uitkijken voor verdere uitbarstingen. Wie op de hoogte wil blijven kan alles volgen op onze Live website Poollicht.be en via de Twitter pagina van Poollicht.be.

Door de media-aandacht kan het zijn dat de websites even onbereikbaar zijn. De nieuwe server kan veel aan maar om meer aan te kunnen hebben we meer geheugen nodig op de server maar dit is helaas niet gratis. Steun Spacepage en Poollicht door een donatie. Alle donaties gaan integraal naar de betaling van de serverkosten.

Eén van de meeste vragen die mensen zich stellen wanneer ze aan poollicht denken is wanneer dit prachtig fenomeen te zien is. In landen die zich bevinden tussen hoge breedtegraden is dit in de winter heel vaak te zien maar in België en Nederland is zichtbaar poollicht eerder iets uitzonderlijks maar niet onbestaand. Om poollicht te kunnen zien in onze streken moeten we zeer veel parameters en tabellen in de gaten houden. Alles start uiteindelijk bij een uitbarsting op de Zon die naar de Aarde moet gericht zijn. Om een duidelijk antwoord te kunnen bieden aan iedereen die zich afvraagt wanneer we poollicht nu kunnen zien, werd dit artikel geschreven. Ben je echt gefascineerd door poollicht en ruimteweer? Breng dan zeker een bezoek aan onze speciale poollicht-website www.poollicht.be!

Deze nacht was er een zeer krachtige M8.73 klasse zonnevlam uitgebarsten vanuit zonnevlekkengroep 1402, bij deze uitbarsting werd een coronale massa uitstoot (CME) de ruimte in geslingerd. Meteen na deze uitbarsting kwam een zware S3 klasse protonenstorm op gang, dit gebeurt slechts een tiental maal in een zonnecyclus. De beelden die de ruimtesondes naar de Aarde zenden raken door deze protonenstorm verstoord en tonen ruis in hun beelden.

De CME die bij de uitbarsting vrijkwam is voor een groot deel ook naar de Aarde gericht, deze wolk van geladen deeltjes zal de Aarde in de loop van morgenmiddag/avond reeds bereiken en mogelijks voor ernstige geomagnetische storm zorgen. De kans op poollicht in België en Nederland is dan ook groot.

Volg alles live

Reeds enkele dagen was het een prachtig schouwspel op de Zon toen de zonnevlekkengebieden 1401 en 1402 tevoorschijn kwamen aan de rand van de Zon. Deze zonnevlekkengebieden veroorzaakten diverse C-klasse uitbarstingen en ook enkele zware M-klasse uitbarstingen. Omstreeks 16h Belgische tijd (19 januari) barstte de rustige zonnevlekkengroep 1402 tegen alle verwachtingen in zeer fel uit. De uitbarsting resulteerde in een zware uitbarsting die meer dan 1 uur duurde en piekte op de M3.2 klasse.

Afgelopen week domineerde zonnevlekkengroep 1302 onze Zon; met meer dan 10 zware uitbarstingen was deze zonnevlekkengroep de actiefste van de huidige 24ste zonnevlekkencyclus en alsook de grootste. Op 24 september barstte de zonnevlekkengroep zwaar uit met een X1.9 klasse zonnevlam en enkele uren later door een M7 klasse zonnevlam. De zwaarste uitbarsting was helaas te kort van duur maar de M7 uitbarsting duurde veel langer met een atypische gedeeltelijke halo CME die deels richting Aarde werd afgevuurd. Meteen was dan ook duidelijk dat er een kleine poollichtkans zou zijn voor de Lage Landen.

Kort na de middag, omstreeks 13h arriveerde het schokfront van de M7 klasse zonnevlam. De initiële impact was hard en drukte het interplanetair magnetisch veld (IMF) diep in, echter was de richting van het IMF aanvankelijk Noordelijk. Pas toen het donker werd sloeg de richting van het IMF eindelijk sterk zuidelijk en kon er gehoopt worden op een echte poollichtkans. Die kwam er omstreeks 23h15 toen de Kiruna magnetometer gunstige waarden bereikte. Hoewel velen keken op een gesloten wolkendek waren er toch succesvolle waarnemingen uit Zeist (NL), Adegem (BE), Rotterdam (NL), Oostkapelle (NL), ... .

Mail ook uw foto's naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Op dinsdag 9 augustus 2011 vond op het oppervlak van de zon een uitzonderlijk krachtige zonnevlam plaats. De X6.9-klasse zonnevlam vond zijn oorsprong in zonnevlek 1263 aan de westelijke zonnerand. De ultraviolette flits die ontstond als gevolg van de explosie op het oppervlak van de zon werd in beeld gebracht door het SOHO-observatorium dat zich in de ruimte bevindt. Het grootste gedeelte van de zonnevlam was niet naar de Aarde gericht waardoor er niet meteen gevreesd wordt voor eventuele schade of storingen op Aarde. Tot op heden is deze X6.9 zonnevlam de krachtigste sinds de huidige zonnecyclus in 2008 van start ging. Deze zonnevlam was zelfs driemaal zo krachtig als de laatste grote zonnevlam die te zien was op 15 februari 2011. De zonnecyclus is een elfjarige cyclus van zonneactiviteit. In 2013 zal het maximum plaatsvinden van de huidige cyclus. Volg live de activiteit op de zon en de eventuele kans op poollicht op Poollicht.be!

Onder de 320 zonnefysici die samen zijn gekomen op een conferentie in Las Cruces (Nieuw Mexico) doet het woord de ronde dat de 11-jarige zonnecyclus, waarvan vele wetenschappers dit héél hun leven al bestuderen, op het punt staat om drastisch te wijzigen.

Op deze bijeenkomst van de American Astronomical Society's Solar Physics Division hebben vier wetenschappers van de National Solar Observatory drie studies voorgesteld die aantonen dat de zonnecyclus vertraagd tot er van een cyclus bijna geen sprake meer is. In een persconferentie van 14 juni 2011 voorspelde men dat de 24ste zonnecyclus, die drie jaar geleden van start ging, slechts half zoveel zonnevlekkengroepen zal produceren dan de vorige cyclus en dat de 25ste zonnecyclus misschien helemaal niet zal plaatsvinden.
Het maximum van de 24ste zonnecyclus zou in 2013 plaatsvinden, de 25ste zonnecyclus normaal rond 2024.

Het was een lange tijd rustig op de zon met maar kleine uitbarstingen en veel kleinere zonnevlekken. Na de actieve periode in maart, waar we nog een X-klasse zonnevlam en minieme poollichtkans hadden, is het nu de beurt aan actieve zonnevlekkengroep 1226. Deze zonnevlekkengroep groeide de afgelopen 24h snel door waardoor ze al snel enkele kleine M-klasse zonnevlammen de ruimte in stuurde. Verdere uitbarstingen zijn dus niet onwaarschijnlijk, of ze even krachtig worden als in de periode maart zal nog af te wachten worden.

Gisteren zagen we ook de aankomst van een coronaal gat op Aarde samen met de resten van een filamentuitbarsting die plaatsvond op de zon op 25 mei 2011. De stroom geladen deeltjes deed de richting van het magnetisch veld matig zuidelijk slaan waardoor de globale Kp index de magische kaap van 7 overschreed. Dit resulteerde voor de Lage Landen in een korte poollichtkans maar helaas was het hier nog niet donker.

Volg het live op Poollicht.be

Een week geleden was de zon nog bijna blanco maar op zeer korte tijd ontstond zonnevlekkengroep 1158 die meteen voor de hoogste zonneactiviteit sinds de start van de nieuwe cyclus zorgt. Op iets minder dan 48h groeide uit het kleine vlekje een heuse zonnevlekkengroep van meer dan 100.000km breed en dat resulteerde meteen in een zware uitbarsting van M6.6 die een pak CME richting Aarde stuurde. Ook na de zware uitbarsting bleef de vlek zich onrustig gedragen en in de ochtend van 15 februari resulteerde dit in de zwaarste uitbarsting sinds jaren: X2.2 Dankzij de centrale ligging van de vlek op de zon is elke uitbarsting naar de Aarde gericht en stijgen de kansen op poollicht voor de Lage landen, hou onze poollichtpagina goed in het oog!

Volg live!