Op vrijdag 17 december heeft de Russische Sojoez TMA-20 ruimtecapsule zich probleemloos vastgehecht aan het internationaal ruimtestation ISS. De koppeling tussen beide ruimtetuigen vond plaats om 21u11 Belgische tijd op een hoogte van 350 kilometer boven het aardoppervlak. Zoals gepland hechte de 7,2 ton zware Sojoez ruimtecapsule zich vast aan de Russische Rassvet koppelingsmodule. Het toegangsluik van de Sojoez ruimtecapsule werd drie uur later geopend waarna de Russische kosmonaut Dimitri Kondratyev, de Amerikaanse astronaute Catherine Coleman en de Europese ruimtevaarder Paolo Nespoli van harte ontvangen werden door de huidige ISS-bewoners die zich sinds 9 oktober aan boord van het ruimtestation bevinden. De Sojoez-TMA 20 ruimtecapsule werd op woensdag 15 december gelanceerd vanop de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan. De volgende zes maanden gaan de drie nieuwe ISS-bewoners deel uitmaken van de Expedition 26 en 27 crews waarna ze in mei 2011 moeten terugkeren naar de Aarde. Paolo Nespoli is na de Duitser Thomas Reiter en de Belg Frank De Winne de derde Europeaan die gedurende lange tijd aan boord van het internationaal ruimtestation ISS zal verblijven.

De Amerikaanse Marsverkenner Mars Odyssey heeft op donderdag 16 oktober een nieuw record gevestigd in de ruimtevaart. Zo werd de Mars Odyssey het langst werkende ruimtetuig in een baan om de planeet Mars. Het meer dan 700 kilogram zware ruimtetuig beëindigde om 02u55 Belgische tijd zijn 3 240ste omwenteling om Mars. Het vorige record stond op naam een andere Amerikaanse Marsverkenner (Mars Global Surveyor) die van 11 september 1997 tot 2 november 2006 functioneerde in een baan om Mars. NASA's Mars Odyssey werd op 7 april 2001 in de ruimte gebracht en kwam op 24 oktober 2001 aan bij de planeet Mars. De belangrijkste ontdekking die Mars Odyssey tot op heden op zijn naam heeft staan, is de ondekking in 2002 van grote hoeveelheden bevroren water dicht onder het Marsoppervlak nabij het zuidpoolgebied. Naast zijn wetenschappelijke missie heeft de Mars Odyssey ook de belangrijke taak als communicatiesatelliet aangezien het een essentiële schakel is geworden in het radioverkeer tussen de twee Mars Exploration Rovers en de Aarde. Indien het ruimtetuig goed blijft functioneren, zal het ook de data doorsturen naar de Aarde van NASA's toekomstige Marsrover Curiosity. De naam van deze Marsverkenner is een hommage aan de schrijver Arthur C. Clarke die het bekende boek '2001: A Space Odyssey' schreef dat later verfilmd werd door Stanley Kubrick.

Het Amerikaanse ruimtetuig Deep Impact (nu bekend als de EPOXI missie) heeft op donderdag 4 november een spectaculaire scheervlucht gemaakt langs de komeet Hartley 2. Omstreeks 15 uur Belgische tijd vloog de onbemande ruimtesonde met een snelheid van 44 256 kilometer per uur op een afstand van ongeveer 700 kilometer langs het hemelobject. Tijdens deze bijzondere passage stuurde Deep Impact unieke beelden naar de Aarde van de kern van de komeet die eruit ziet als een pinda. Het is de vijfde maal in de geschiedenis van de ruimtevaart dat een ruimtetuig een bezoek brengt aan een komeet. Wetenschappers hopen door dergelijke missies meer te leren over de samenstelling en karakteristieken van kometen aangezien deze ons meer kunnen vertellen over de vorming van het zonnestelsel. Deep Impact stuurde vijf jaar geleden ook al foto's van een komeet naar de Aarde toen het tuig een bezoek bracht aan de komeet Tempel 1 en er een klein projectiel op liet neerstorten. De komeet Hartley 2 werd in 1986 ontdekt en stond op 20 oktober 2010 met een afstand van 17,5 miljoen kilometer het dichtst bij de Aarde. (Foto: NASA / JPL)

Vanop de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is op woensdag 27 oktober een onbemande Progress vrachtmodule vertrokken richting internationaal ruimtestation ISS. De Russische Progress M-08M bevoorradingsmodule vertrok om 17u11 Belgische tijd aan boord van een Sojoez draagraket en werd negen minuten later uitgezet in een lage baan om de Aarde. De volgende dagen zal de Progress op geregelde tijdstippen zijn raketmotoren tot ontbranding brengen zodat het 7,5 ton zware ruimtetuig zich kan vastmaken aan het ISS. Indien alles verloopt volgens schema moet de Progress zich op zaterdag 30 oktober om 18u39 Belgische tijd automatisch vasthechten aan de Pirs module van het Russische gedeelte van het ISS. Indien een automatische koppeling niet zou lukken, kunnen de ISS-bewoners de controle over het ruimtetuig overnemen. Aan boord van de Russische module bevindt zich 2,5 ton aan vracht waaronder hardware voor experimenten, voedsel, 225 kilogram water, 500 kilogram zuurstof, kledij en 870 kilogram brandstof voor het ruimtestation. Eenmaal gekoppeld aan het ruimtestation zal de Expedition 25 bemanning de Russische bevoorradingsmodule leegmaken zodat deze opnieuw kan vol geladen worden met afval. Nadat de Progress M-08M zich zal vastgemaakt hebben aan het ISS zal de Expedition 25 bemanning zich voorbereiden op de komst van het ruimteveer Discovery dat normaal op 1 november gelanceerd wordt.

Op woensdag 20 oktober scheert de komeet 103P/Hartley 2 op een afstand van 18 miljoen kilometer (0,12 AE) langs de Aarde. Wanneer men beschikt over goede omstandigheden (heldere nacht + donkere omgeving) moet het mogelijk zijn deze komeet te zien met het blote oog of met een verrekijker. In tegenstelling tot andere kometen heeft Hartley 2 geen spectaculaire stofstaart aangezien we de komeet vanop Aarde langs 'voor' zien. Hartley 2 is aan de nachtelijke hemel te zien als een groene wazige vlek (zie foto). Op het moment dat de afstand tussen de komeet en de Aarde het kleinst is, zal het hemelobject een helderheid hebben die varieert tussen magnitude +4 en +5. Op woensdag 20 oktober bevindt de komeet zich in het sterrenbeeld Voerman (Auriga) in de buurt van de ster Capella nabij enkele open clusters. Komeet Hartley 2 werd 24 jaar geleden ontdekt door de Australische astronoom Malcolm Hartley en is een periodieke komeet die éénmaal om de 6,4 jaar om onze ster draait. De volgende dagen en weken zal komeet Hartley 2 nog vaker in de media vermeld worden aangezien de Amerikaanse ruimtesonde Deep Impact op 4 november 2010 een scheervlucht zal maken langs de komeet. (Foto: Yvan Van Geluwe)

Vanop de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is in de nacht van donderdag 7 op vrijdag 8 oktober een Sojoez ruimtecapsule gelanceerd met aan boord drie ruimtevaarders. De Sojoez draagraket met bijhorende ruimtecapsule vertrok om 01u10 Belgische tijd vanop hetzelfde lanceercomplex als van waar op 4 oktober 1957 's werelds eerste ruimtevaarder gelanceerd werd. Negen minuten na het ontsteken van de raketmotoren werd zoals voorzien de Sojoez TMA-01M ruimtecapsule losgemaakt van de draagraket waarna het ruimtetuig begon aan zijn reis naar het internationaal ruimtestation ISS. Aan boord van de Sojoez TMA-01M ruimtecapsule bevinden zich de twee Russische kosmonauten Alexander Kaleri en Oleg Skripochka en de Amerikaanse astronaut Scott Kelly. Dit is de eerste maal dat een Sojoez TMA-01M ruimtecapsule gelanceerd wordt. Deze gemoderniseerde versie van de Sojoez TMA ruimtecapsule beschikt over nieuwe computer hard- en software, controle- en navigatiesystemen en weegt 70 kilogram minder dan zijn voorgangers. Indien alles verloopt zoals gepland, moet de Sojoez ruimtecapsule zich in de nacht van zaterdag 9 op zondag 10 oktober vastmaken aan de Poisk module van het ISS.

Op 16 oktober organiseren de Bond Beter Leefmilieu, vzw Preventie Lichthinder en de Vereniging Voor Sterrenkunde de Nacht van de Duisternis. Tijdens dit jaarlijks terugkerend evenement willen deze organisaties aan zoveel mogelijk gemeenten en steden vragen om hun lichten te doven en bijhorende activiteiten te organiseren zoals nachtelijke wandelingen doorheen natuurgebieden. Met de Nacht van de Duisternis wil men gemeenten en steden ook aanmoedigen om in de toekomst meer maatregelen te nemen om zoveel mogelijk energie te besparen en lichthinder te beperken. Tijdens deze 15de editie van de Nacht van de Duisternis staat biodiversiteit in de kijker. Aangezien 2010 het jaar van de biodiversiteit is, wil men met de Nacht van de Duisternis ook meer aandacht vragen voor de nadelige affecten van lichthinder en vervuiling op de mens en de natuur. Om de problematiek van lichthinder extra in de verf te zetten, organiseren verschillende lokale afdelingen van de Vereniging Voor Sterrenkunde en andere astronomische verenigingen zoals de Astro Event Group uit Oostende tijdens de Nacht van de Duisternis een sterrenkijkavond.

Website Nacht van de Duisternis

Wetenschappers van de universiteit van Hawaii hebben met behulp van de eerste telescoop van het Panoramic Survey Telescope & Rapid Response System (Pan-STARRS) een planetoïde ontdekt die half oktober langs de Aarde zal vliegen. De planetoïde '2010 ST3' zal de Aarde op een afstand van 6,5 miljoen kilometer passeren en werd ontdekt toen deze zich meer dan 30 miljoen kilometer van onze planeet bevond. De ruimterots heeft een doorsnede van 45 meter. Volgens de wetenschappers bestaat de kans dat het hemellichaam in 2098 de Aarde zal raken. Met deze eerste ontdekking wordt het nut van het Pan-STARRS project voldoende bewezen aangezien deze surveytelescoop vandaag de dag het meest gevoelige instrument is voor het opsporen van planetoïden die zich in de buurt van de Aarde begeven. Wetenschappers zijn er van overtuigd dat niet alle planetoïden in kaart gebracht zijn. Dankzij het Pan-STARRS project hoopt men nu jaarlijks duizenden nieuwe planetoïden te kunnen ontdekken zodat men zoveel mogelijk potentieel gevaarlijke exemplaren kan in de gaten houden. Het volledige Pan-STARSS project zal bestaan uit vier 1,8 telescopen waarvan de eerste sinds kort operationeel is.

Pan-STARRS Website