Europa gaat naar Jupiter en zijn manen
De wetenschappelijke programmacommissie van het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft op woensdag 2 mei 2012 beslist dat Europa in 2022 een ruimtesonde zal lanceren die de planeet Jupiter en zijn drie belangrijkste manen van nabij zal bestuderen. De missie kreeg de naam 'JUpiter ICy moons Explorer' (JUICE) en moet wetenschappers meer leren over de inwendige structuur van de Jupitermanen Callisto, Europa en Ganymedes. Nadat het ruimtetuig in 2022 in de ruimte zal gebracht worden door een Europese Ariane raket moet JUICE acht jaar laten aankomen bij de grootste planeet uit ons zonnestelsel. Uiteindelijk moet JUICE één keer langs de Jupitermaan Callisto en tweemaal langs de ijsmaan Europa vliegen om zich vervolgens in 2032 in een baan om rond Ganymedes te begeven. Dit is de grootste maan uit ons zonnestelsel en is ook de enige met een eigen magnetisch veld. Wetenschappers zijn al vele jaren enorm geboeid door deze bijzondere Jupitermaan aangezien men vermoed dat er zich onder ijskorst van Europa een vloeibare oceaan bevindt waar leven mogelijk zou kunnen zijn. Ook de andere twee manen beschikken over een interne warmtebron waardoor dit voor wetenschappers zeer interessant is. JUICE moet uiteindelijk het eerste ruimtetuig worden dat zich in een vaste baan begeeft rond een Jupitermaan. De JUICE-missie maakt deel uit van ESA's Cosmic Vision 2015 - 2025 programma en werd gekozen uit een selectie van drie voorstellen. De twee niet-geselecteerde missies zijn de New Gravitational wave Observatory (NGO) en de Advanced Telescope for High-Energy Astrophysics (ATHENA). Oorspronkelijk zou de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA meegewerkt hebben aan deze missie in de vorm van een tweede ruimtetuig maar ESA maakte in 2011 een nieuw ontwerp voor deze missie nadat NASA zich had teruggetrokken omwille van budgettaire redenen. De JUICE-missie heeft een prijskaartje van 830 miljoen euro.
Dragon: 's werelds eerste commerciële ruimtecapsule
Toen het Amerikaanse Space Shuttle tijdperk in 2011 ten einde kwam, werd het al gauw duidelijk dat commerciële ruimtevaartbedrijven een steeds grotere rol zouden gaan spelen in de bemande ruimtevaart. Eén van de grote spelers op vlak van commerciële ruimtevaart is het Amerikaanse bedrijf Space Exploration Technologies Corporation (SpaceX) dat in 2002 opgericht werd door ondermeer Elon Musk die eerder ook al één van de mede-oprichters was van PayPal. In eerste instantie richtte SpaceX zich vooral op de ontwikkeling van een eigen draagraket maar in 2005 liet het jonge ruimtevaartbedrijf ook weten een eigen ruimtecapsule te ontwikkelen dat zowel vracht alsook mensen in de ruimte moet brengen. Het ontwerp van dit ruimtetuig werd door het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA positief onthaald met als gevolg dat SpaceX een contract ondertekende met NASA voor de bevoorrading van het internationaal ruimtestation ISS. Door dit contract mag SpaceX in opdracht van NASA twaalf onbemande ISS-bevoorradingsvluchten uitvoeren en werd het bedrijf officieel één van de twee commerciële partners in de bevoorrading van het internationaal ruimtestation. De kosten voor de demonstratievluchten worden door NASA in het kader van een ontwikkelstimulatieprogramma (Commercial Orbital Transportation Services - COTS) gefinancierd.
Mariner 10
Mariner 10 was een Amerikaanse onbemande ruimtemissie waarbij een ruimtetuig een bezoek bracht aan de planeten Venus en Mercurius. Dit was de laatste missie uit NASA’s Mariner programma en was de eerste missie waarbij een ruimtetuig een bezoek bracht aan de kleine planeet Mercurius. Met deze laatste Mariner missie wou men zoveel mogelijk leren over de planeet Mercurius die zich in ons zonnestelsel het dichtst bij de Zon bevindt. Daarnaast wou men met de Mariner 10 voor het eerst ook het principe achter de interplanetaire zwaartekrachtslinger uittesten door het ruimtetuig op zijn reis naar Mercurius langs de planeet Venus te laten vliegen. Hierdoor zou Mariner 10 een extra versnelling krijgen en zou zijn baan gewijzigd worden. Deze techniek zou later nog zeer vaak toegepast worden bij onbemande ruimtemissies waarbij ruimtetuigen bezoekjes brachten aan meer dan één planeet in ons zonnestelsel. Dankzij de Mariner 10 ruimtemissie kregen we ondermeer voor het eerst een blik te zien van het verlaten oppervlak van Mercurius en beschikten ingenieurs nu over een nieuwe techniek om ruimtetuigen het zonnestelsel te laten verkennen.
Happy birthday Opportunity!
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft reden tot feest. Het is inmiddels al acht jaar geleden dat de Mars Exploration Rover Opportunity landde op het oppervlak van de planeet Mars. Nadat Opportunity op 28 juni 2003 gelanceerd werd, landde het 180 kilogram zware robotwagentje op 25 januari 2004 in de Eaglekrater op de Meridiani Planum vlakte van de 'rode planeet'. Tegelijk werd er nog een tweede Mars Exploration Rover, genaamd Spirit, naar Mars gestuurd die drie weken eerder dan de Opportunity landde op het Marsoppervlak. In tegenstelling tot de Spirit, waarvan de missie op 25 mei 2011 werd stopgezet, rijdt Opportunity nog steeds rond op het oppervlak van Mars. Zo had Opportunity in november 2011 al meer dan 34 kilometer afgelegd op Mars. Oorspronkelijk zouden de missies van beide Marswagentjes ongeveer 90-Marsdagen (ongeveer drie maanden) duren maar door hun vele ontdekkingen en grote wetenschappelijke waarde werden de missies vele malen verlengd. Nadat de Opportunity was geland in de Eaglekrater werd het wagentje naar de Endurancekrater en Erebuskrater gestuurd. Eind september 2006 bereikte Opportunity vervolgens de Victoriakrater waar het wagentje de rand van de inslagkrater verkende. Na twee jaar onderzoek van de Victoriakrater begaf Opportunity zich in augustus 2008 naar de veel grotere Endeavourkrater. Drie jaar later, in augustus 2011, kwam Opportunity uiteindelijk aan bij de 22 kilometer grote Endeavourkrater. Dankzij de missie van Opportunity konden wetenschappers vaststellen dat de Meridiani Planum vlakte ooit de bodem van een zee moet geweest zijn. Daarnaast onderzocht Opportunity ook de eerste meteoriet op een andere planeet en kon men voor het eerst een temperatuursprofiel opmaken van de Marsatmosfeer. Spacepage en zijn medewerkers wensen Opportunity dan ook een héél gelukkige verjaardag!
SpaceX annuleert geplande Dragon-lancering
Het Amerikaanse commerciële ruimtevaartbedrijf SpaceX heeft op maandag 16 januari 2012 laten weten dat de geplande lancering van volgende maand van het commerciële Dragon ruimtetuig naar het internationaal ruimtestation ISS niet doorgaat. SpaceX had eerder laten weten dat het van plan was zijn ruimtetuig op 7 februari aanstaande te lanceren in het kader van een eerste commerciële ISS-bevoorradingsmissie. Volgens een officiële mededeling heeft het bedrijf meer tijd nodig om de missie voor te bereiden en om het ruimtetuig verder te testen. Wanneer het Dragon ruimtetuig nu wel zal gelanceerd worden, werd door SpaceX nog niet bekend gemaakt. Het bijna drie meter lange Dragon ruimtetuig zal in de ruimte gebracht worden door een, door SpaceX ontwikkelde, Falcon 9 draagraket. Eenmaal in de ruimte moet het ruimtetuig zich tot bij het ISS begeven waarna ruimtevaarders aan boord van het ruimtestation het tuig middel van een robotarm 'vastgrijpen'. Met behulp van de robotarm moet men de Dragon uiteindelijk vasthechten aan het ISS waarna het ruimtetuig kan uitgeladen worden. De Dragon kan ongeveer zes ton aan vracht naar het ISS brengen en kan vervolgens drie ton terug naar de Aarde brengen. In december 2010 werd het Dragon ruimtetuig een eerste keer in de ruimte gebracht tijdens een eerste testvlucht. SpaceX ontwikkelde de Dragon in het kader van NASA's Commercial Orbital Transportation Services (COTS) programma waarbij het Amerikaanse ruimtevaartagentschap private bedrijven wil gebruiken voor het bevoorraden van het ISS.
Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers op weg naar ISS
Vanop de Russische Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is op woensdag 21 december 2011 een bemande Sojoez ruimtecapsule gelanceerd richting internationaal ruimtestation ISS. De Sojoez TMA-03M ruimtecapsule vertrok om 14u16 Belgische tijd vanop hetzelfde lanceerplatform vanwaar 's werelds eerste ruimtereiziger, Joeri Gagarin, vijftig jaar geleden eveneens gelanceerd werd. Zoals gewoonlijk werden de vier boosterraketten twee minuten na de lancering afgestoten waarna de onderste rakettrap drie minuten later werd afgestoten. De tweede rakettrap bracht de ruimtecapsule uiteindelijk in de ruimte. Negen minuten na de start van de lancering werd de 7,1 ton zware bemande ruimtecapsule losgemaakt van de tweede rakettrap en uitgezet in een lage baan om de Aarde. Indien alles verloopt zoals gepland, moet het ruimtetuig zich op vrijdag 23 december vasthechten aan het Russische gedeelte van het ISS. Aan boord van de Sojoez TMA-3M bevinden zich de Russische kosmonaut Oleg Kononenko, de Amerikaanse astronaut Donald Pettit en de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers. Eenmaal de drie zich aan boord van het ruimtestation bevinden, zullen zij deel uitmaken van de Expedition 30 en 31 crews. Donald Pettit verbleef in 2002 en 2003 al eens zes maanden aan boord van het ISS en maakte toen deel uit van de Expedition 6 crew. Pettit maakte in 2008 ook deel uit van de Amerikaanse STS-126 ruimtemissie en verbleef hierdoor al in totaal meer dan 176 dagen in de ruimte. De Russische kosmonaut en ingenieur Oleg Kononenko verbleef in 2008 ook al eens zes maanden aan boord van het ISS en leefde al 199 dagen in de ruimte. Voor André Kuipers is dit zijn tweede ruimtevlucht en zijn eerste langdurige ruimtemissie. Kuipers is na Lodewijk van den Berg en Wubbo Ockels de derde in Nederland geboren ruimtevaarder.
André Kuipers is er klaar voor
De Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers is klaar voor zijn volgende ruimtemissie. Indien alles verloopt volgens schema wordt André Kuipers samen met de Amerikaanse astronaut Donald Pettit en de Russische kosmonaut Oleg Kononenko op 21 december 2011 gelanceerd vanop de Russische Bajkonoer lanceerbasis. De drie ruimtevaarders moeten enkele dagen later met hun Sojoez TMA-03M ruimtecapsule aankomen bij het internationaal ruimtestation ISS waar ze deel gaan uitmaken van de Expedition 30 crew. Het Europese ruimtevaartagentschap ESA liet weten dat Kuipers en zijn twee crewleden geslaagd zijn voor hun laatste examen ter voorbereiding op hun missie. Elke crew bestemd voor het ISS moet, alvorens ze groen licht krijgen voor de start van de missie, een twee dagen durend examen afleggen in simulatoren in Sterrenstad. Tijdens dit examen wordt de crew een laatste maal getest op allerlei problemen. Ondertussen werden de drie al naar de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan overgevlogen. Voor André Kuipers is dit zijn tweede bezoek aan het ISS. De in 1958 Amsterdam geboren ruimtevaarder verbleef in april 2004 al eens tien dagen in de ruimte en bracht hierbij ook een bezoek aan het ISS. In 2009 was André Kuipers ook reserve-ruimtevaarder voor Frank De Winne. Ditmaal zal André Kuipers ongeveer zes maanden aan boord van het ruimtestation verblijven. Zijn missie kreeg de naam 'PromISSe' wat staat voor 'Programme for Research in Orbit Maximising the Inspiration from the Space Station for Europe'. De ruimtemissie van André Kuipers kan op de voet gevolgd worden dankzij het 'André Kuipers Logboek' of via Twitter (http://twitter.com/astro_andre).
China voert met succes tweede 'docking' uit
Elf dagen nadat China zijn eerste koppeling in de ruimte uitvoerde, heeft de onbemande Shenzhou-8 ruimtecapsule zich op 14 november 2011 een tweede maal met succes vastgehecht aan het Chinese Tiangong-1 ruimtelabo. De onbemande Shenzhou-8 ruimtecapsule werd op 1 november 2011 in de ruimte gebracht en koppelde zich twee dagen later voor de eerste maal aan het ruimtelabo. Dit was de eerste maal in de geschiedenis dat twee Chinese ruimtetuigen in de ruimte aan elkaar koppelden. Om de systemen opnieuw te testen en te demonstreren besloot China een tweede automatische koppeling uit te voeren die een half uur na het ontkoppelen plaatsvond. Tijdens deze tweede koppeling bevond de Shenzhou-8 zich op een bepaald moment 140 meter van het Tiangong-1 ruimtelabo. De tweede koppeling vond in moeilijkere omstandigheden plaats om alle systemen en ontwerpen zo goed mogelijk te testen. Nu de eerste twee Chinese 'dockings' met succes uitgevoerd werden, kan China zich zich voorbereiden op de terugkeer van de Shenzhou-8 ruimtecapsule. Deze terugkeer is voorzien voor 17 november 2011. Tijdens de volgende twee Shenzhou-missies in 2012 zal China voor het eerst landgenoten naar het Tiangong-1 ruimtelabo brengen. China is nu het derde land in de wereld, na de Verenigde Staten en Rusland, dat op eigen kracht bemande ruimtetuigen in de ruimte kan aan elkaar koppelen.
Mars500 deelnemers zijn terug op 'Aarde'
In Moskou zijn de zes deelnemers van het bijzondere Mars500 experiment sinds 4 november 2011 terug in vrijheid. Na een verblijf van 520 dagen in een nagebouwd ruimteschip stapten de drie Russen, een Fransman, een Italiaan en een Chinees in hun blauwe overalls omstreeks 11u00 uit hun verblijf dat zich in het Russische Instituut voor Biomedische Problemen (IMBP) bevindt. De zes werden hartelijk ontvangen door wetenschappers alsook door hun naaste familieleden. De volgende drie dagen gaat de Mars500 crew in quarantaine voor nader onderzoek waarna ze hun normale leven opnieuw kunnen opnemen. De deelnemers van het Mars500 experiment simuleerden sinds 3 juni 2010 een meer dan 50 miljoen kilometer lange ruimtevlucht naar de planeet Mars en terug. Na hun 'lancering' begonnen de zes aan een 250 dagen durende reis naar Mars waar enkelen onder hen uiteindelijk ook op afdaalden. In een speciale ruimte simuleerde men in ruimtepakken ruimtewandelingen op het oppervlak van Mars om er ondermeer stenen te verzamelen voor onderzoek. Om de simulatie zo realistisch mogelijk te maken, zat er tussen de conversaties met vluchtleiding op Aarde en het nagebouwde ruimteschip soms een tijdsverschil van ongeveer twintig minuten. Daarnaast werd de Mars500 crew ook geconfronteerd met technische en onvoorziene problemen waardoor hun stressbestendigheid regelmatig op de proef gesteld werd. Het doel van dit experiment was vooral om te onderzoeken hoe het lichaam en de geest van de deelnemers zouden reageren op een lange periode van isolatie en eenzaamheid in een kleine ruimte. Tijdens hun missie werden de zes deelnemers onderworpen aan tal van medische en psychologische proeven zodat onderzoekers hen op de voet konden volgen en analyseren. Dit was het langste isolatie-experiment uit de geschiedenis van de ruimtevaart.
Shuttle-Mir
Het Shuttle-Mir programma was een bemand ruimtevaartprogramma dat werd uitgevoerd door de Verenigde Staten en Rusland. Het programma bestond uit enkele Space Shuttle missies waarbij men een bezoek bracht aan het Russische Mir ruimtestation. Het doel van dit programma was om beide ruimtevaartnaties nauwer te laten samenwerken in de ruimte met het oog op een toekomstig internationaal ruimtestation. Tijdens het Shuttle-Mir programma werden ondermeer Russische kosmonauten met behulp van Amerikaanse Space Shuttles naar Mir gebracht en verbleven Amerikaanse astronauten gedurende lange perioden aan boord van Mir. Het Shuttle-Mir programma, ook gekend onder de naam 'Phase One', duurde uiteindelijk vier jaar en zorgde voor enkele opmerkelijke mijlpalen in de ruimtevaart. Zo werd tijdens dit programma voor het eerst een Amerikaan met een Russische Sojoez-raket in de ruimte gebracht en werd op dat moment het grootste ruimtetuig ooit geassembleerd. Ondanks de vele successen kende het Shuttle-Mir programma ook enkele ernstige incidenten die mee aan de basis lagen van het stopzetten van het Russische Mir programma.