De Amerikaanse Voyager ruimtesondes blijven voor verrassingen zorgen. Zo wijzen computermodellen gebaseerd op metingen, afkomstig van deze ruimtesondes, erop dat de rand van het zonnestelsel bestaat uit een kolkende zee van magnetische bellen. Deze 'bellen' hebben afmetingen van ongeveer 160 miljoen kilometer en worden veroorzaakt doordat de zon, die magnetische stralingen uitzendt, om haar as draait. Door de draaiing van de zon raken de magnetische veldlijnen met elkaar verstrengeld en verkreukeld. Op een afstand van 15 miljard kilometer, waar de twee Voyagers zich momenteel bevinden, is deze verkreukeling het sterkst. Op de plaatsen waar de magnetische veldlijnen elkaar kruisen, treden zogenaamde 'reconnecties' op. Dit zijn explosieve herschikkingen waarbij zich delen van het magentisch veld losmaken van de rest. Een dergelijk verschijnsel zien we ook bij het onstaan van zonnevlammen. Wetenschappers gingen er altijd van uit dat het aan de rand van het zonnestelsel betrekkelijk rustig was. De Voyagers shebben nu aangetoond dat dit gebied zeer onrustig is. NASA's Voyagers ruimtetuigen werden in 1977 in de ruimte gebracht en hebben ondertussen het hele zonnestelsel doorkruist. NASA-wetenschappers vermoeden dat binnen een jaar of vijf de twee Voyagers het zonnestelsel definitief gaan verlaten. De twee ruimtetuigen hebben genoeg energie aan boord om hier melding van te maken. Doordat de twee ruimtetuigen zich te ver van de zon bevinden om energie op te wekken via zonnepanelen werden de Voyagers uitgerust met elk een radio-isotoop thermo-elektrische generator (RTG) die hen nog tot 2020 moet voorzien van energie. 

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA is momenteel bezig aan de realisatie van een bijzondere ruimtemissie waarbij men een onbemand ruimtetuig de atmosfeer van onze zon wil laten induiken. De ruimtesonde kreeg de naam 'Solar Probe Plus' en moet in de zomer van 2018 gelanceerd worden. Tijdens zijn reis zal Solar Probe Plus zeven scheervluchten maken langs de planeet Venus voor zogenaamde 'gravity assists' waarna de sonde zich op een afstand van 5,9 miljoen kilometer zal begeven van de zon. De Helios 2 kunstmaan is vandaag de dag recordhouder aangezien deze in april 1996 de zon onderzocht vanop een afstand van ongeveer 44 miljoen kilometer. Solar Probe Plus moet de eerste ruimtesonde worden die ons close-up beelden kan geven van onze ster zodat wetenschappers belangrijke vragen over de relatie Aarde-zon na vele jaren kunnen beantwoorden. Het ruimtetuig zal moeten bestand zijn tegen extreme hitte en zal diverse experimenten uitvoeren zoals het tellen van de deeltjes in de zonnewind. Om de hitte te weerstaan zal Solar Probe Plus voorzien worden van een elf centimeter dik hitteschild vervaardigd uit koolstof. Daarnaast zal de Solar Probe Plus driedimensionale beelden maken van de atmosfeer van de zon en zal het elektrisch en magnetisch veld van de zon uitvoerig onderzocht worden. De bouw van het 620 kilogram zware ruimtetuig is in handen van het Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory. Deze amibitieuze missie maakt deel uit van NASA's Living with a Star programma waar ook het op 11 februari 2010 gelanceerde Solar Dynamics Observatory deel van uitmaakt.

Meer informatie

De Amerikaans/Europese ruimtesonde Ulysses zal op 30 juni 2009 zijn laatste commando ontvangen van zijn vluchtleiders. Hiermee wordt een punt gezet achter een bijna 19 jaar lange succesvolle ruimtemissie. Ulysses werd op 6 oktober 1990 uitgezet in de ruimte door het ruimteveer Discovery waarna het ruimtetuig door middel van een rakettrap op weg gebracht werd naar de planeet Jupiter. De ruimtesonde had een gewicht van 367 kilogram en werd uitgerust met een tiental wetenschappelijke instrumenten voor het bestuderen van de zon die samen een gewicht hadden van 55 kilogram. Op 8 februari 1992 kwam Ulysses aan bij de planeet Jupiter en maakte de ruimtesonde gebruik van de zwaartekracht van de gasreus om zijn baan te wijzigen. Vanaf dit moment vloog Ulysses, loodrecht op het vlak van de aardbaan, richting onze ster waar het tussen 1994 en 1995 over de poolgebieden van de zon vloog. Dit was de eerste maal dat een ruimtetuig zich ver boven en onder het vlak van de planeten begaf. Dankzij deze unieke baan om de zon zijn wetenschappers er ondermeer achtergekomen dat het complexe magnetisch veld van de zon er niet voor zorgt dat geladen deeltjes min of meer in rechte lijnen het zonnestelsel invliegen. Dit leverde ook unieke beelden op aangezien wetenschappers op Aarde de zon alleen aan de zijkant kunnen bestuderen.

Iedereen kent wellicht wel de planeten uit ons zonnestelsel of kan vertellen wat ons zonnestelsel is maar tot waar bevind ons zonnestelsel zich en wat bevind er zich net voorbij ons zonnestelsel? De “heliosfeer” is het gebied rondom en in het zonnestelsel waarin de zonnewind en het interplanetair magnetisch veld regeren maar wanneer de afstand tot de zon te ver wordt en we ons ver van de buitenste planeten zouden begeven zouden we merken dat deze zonnewind snel in kracht en snelheid zal afnemen en hier ons zonnestelsel en zijn invloed eindigt.

Het interplanetair magnetisch veld is een deel van het magnetisch veld van de zon dat in de interplanetaire ruimte wordt gesleurd door de zonnewind. De interplanetaire magnetische veldlijnen zijn zogezegd "bevroren" in het plasma van de zonnewind. Omdat de rotatie van de zon, het interplanetair magnetisch veld (IMF), zoals de zonnewind naar buiten komt in een spiraalpatroon wordt het soms vergeleken met het patroon van watersproeier in de tuin die ronddraait. De oorsprong van het IMF bevindt zich in de gebieden op de zon waar de magnetische veldlijnen open zijn, dit is dus waar de veldlijnen van de ene regio niet terugkeren naar een verwante regio maar zich eigenlijk virtueel uitstrekken tot in de ruimte. De richting (polariteit) van het veld in de noordelijke hemisfeer van de zon is omgekeerd aan dat van het veld in de zuidelijke hemisfeer. Bij elke nieuwe zonnecyclus keren deze polen om.

Wanneer we met de SOHO ruimtesonde naar de zon kijken op een golflengte van 28,4 nanometer toont het de buitenste hete lagen van de atmosfeer van de zon, meer bepaald de corona. Het magnetische veld van de zon speelt hierin een grote rol hoe de afbeelding eruit zal zien. De heldere gebieden tonen heet, dicht gas aan dat gevangen is door het magnetische veld van de zon. De donkere lege gebieden zijn de plaatsen waar het magnetisch veld van de zon zich tot in de ruimte uitstrekt zodat het hete gas kan ontsnappen. De donkere kleur krijgen ze omdat er niet voldoende heet materiaal aanwezig is. Deze gebieden noemen we een coronaal gat zoals ook op onderstaande afbeelding is te zien.

De beweging van elektrische ionen en elektronen doorheen de ruimte is sterk beperkt door het magnetisch veld. De basismodus is de ronddraaing rond de magnetische veldlijnen, terwijl deze tegelijkertijd glijden langsheen deze lijnen en de deeltjes een spiraal pad geven.

Bij typische veldlijnen, verbonden met de Aarde aan beide einden, zal deze beweging de deeltjes weldra in de atmosfeer doen leiden waar deze in botsing komen en hun energie verliezen. Een toegevoegde eigenschap van gevangen beweging voorkomt meestal dat dit gebeurd: de glijdende beweging vertraagt als de deeltjes in een gebied komen waar het magnetisch veld sterk is en zelfs kan stoppen en omkeren. Het is net alsof deze deeltjes afgeweerd worden van zulke gebieden, een interessant contrast met ijzer, die aangetrokken wordt wanneer het magnetisch veld sterk is.

Substormen worden enkel geobserveerd in de poollichtgordel, magnetische stormen zijn een wereldwijd fenomeen. Hun magnetische verstoring op de grond is kleiner maar de elektrische stromen die het produceert zijn nog veel sterker, ze bevinden zich enkel verder, in de stroom van de ring, op een paar aardstralen ver. Als de storm begint, verse ionen komen in de stroom van de ring uit het plasmaveld en verhogen de intensiteit, wanneer de storm verzwakt zullen de meeste nieuwe ionen verdwijnen, meestal door botsing met zuurstofatomen in de bovenste luchtlagen van de atmosfeer.

In het alledaagse leven kennen we deze dynamo's om elektriciteit te produceren voor een fietslicht. Het is een apparaat dat de beweging van een machine omzet naar elektrische energie, de term is al wat ouder en in de moderne tijd gebruiken we steeds meer het woord generator die elektriciteit opwekt. Dynamo's vereisen een elektrisch circuit waarin een deel beweegt rond een magnetisch veld, terwijl een ander deel in rusttoestand is of zich uitsteekt boven het veld. De eerste dynamo werd door Faraday gemaakt, in zijn circuit zat een schijf die draaide in een magnetisch veld en een niet draaiende draad die de schijf raakte in de as en aan de rand. Jammergenoeg is de Faraday dynamo het beste in het produceren van grote stromen met kleine spanning, waarvoor weinig praktische toepassingen bestaan.

De eerste vaststelling dat de zon een wind uitstootte, kwam van de staart van kometen die zich altijd weg van de zon richten. Kepler dacht in de jaren 1600 dat deze staarten er kwamen door de druk van zonlicht. Inmiddels weten we dat kometen ook ionenstaarten hebben die in hun eigen spectraallijnen schijnen, niet enkel in gebroken zonlicht. Zulke staarten kunnen zich in een licht andere richting richten en zijn soms waargenomen om ineens sterk te versnellen zodat ze gebogen worden. De komeet Hale Bopp vertoonde in 1997, toen hij op z'n helderste was, duidelijk twee staarten. Terwijl de stofstaart veel helderder was, had de ionenstaart een andere blauwere kleur.