Een internationaal team van astronomen heeft een decennia oud raadsel opgelost naar aanleiding van de ontdekking van een dubbelster die bestaat uit een pulserende cepheïde en een andere ster. De bijzondere stand van de banen van de twee sterren maakte het mogelijk om de massa van de cepheïde zeer nauwkeurig te kunnen bepalen.

De lichtkracht van een ster verandert voortdurend. Dit kan gebeuren op lange periode, meestal afhankelijk van de ontwikkelingsfase waarin de ster zich bevindt, maar ook op korte periode, regelmatig of onregelmatig door pulsaties.
Cepheïden zijn een speciale klasse van pulserende sterren die met regelmaat pulseren over een tijdspanne van een paar dagen. Ze zijn vernoemd naar de eerst ontdekte van deze  klasse, Delta Cepheï, de op 3 na helderste ster in het sterrenbeeld Cepheus. Sterren van het Cepheïde type hebben een variërende lichtserkte als gevolg van hun pulsaties, waarbij de grootte van de ster ook verandert naarmate in welke fase van de cyclus hij zit. Cepheïden herkent men aan zeer regelmatige periodieke schommelingen in helderheid. Deze groep intrinsiek variabele sterren bestaat voornamelijk uit superreuzen die 500 tot 25 000 keer helderder zijn dan onze zon en hebben op hun maximum een temperatuur van om en bij de 10 000°C. Niet echt een reuzeverschil met onze zon maar een groter oppervlak straalt ook meer licht uit. Om even een vergelijking mee te geven: onze zon heeft een middellijn van 1 392 000km, Delta Cepheï heeft ruwweg 47 000 000km.

Artistieke impressie van de Cepheïden in onze omgeving - ESO

Mythologie

Dit sterrenbeeld kent verschillende mythes en legendes, maar in één van deze verhalen werd Ganymedes naar de Olympus gebracht door een arend om daar te kunnen werken als schenker voor de goden. In een ander mythologisch verhaal zou Aphrodite zichzelf veranderd hebben in een arend om Zeus te kunnen helpen. Zeus was inmiddels verliefd geworden op Nemesis en wilde haar overtuigen van zijn liefde doordat hij zichzelf had verandert in een zwaan. Zeus vroeg aan Aphrodite of zij hem wilde opwachten in de gedaante van een arend, waarna Nemesis de zwaan redde uit de klauwen van deze arend. Op deze manier liep Nemesis in de val van Zeus.

Mythologie

In het mythologische verhaal dat verbonden is met dit sterrenbeeld speelt de dochter van Cepheus, Andromeda, en verder ook Cassiopeia en Perseus een belangrijke rol. In het paleis van Cepheus werd alles in gereedheid gebracht voor het huwelijk tussen Andromeda en Perseus die eerder Andromeda had bevrijd van een kwaadaardig zeemonster en hierdoor haar grote redder en geliefde werd. Tijdens het feestmaal arriveerde de verloofde van Andromeda, Phineus, onverwacht in het paleis en deze verzette zich tegen het huwelijk tussen Perseus en Andromeda. In de strijd die hierop losbarste overwon Perseus het van zijn tegenstanders met behulp van het afgehakte hoofd van Medusa waarna hij eindelijk kon huwen met zijn geliefde Andromeda.