Dertien februari 2012 zal voor Europa de geschiedenis ingaan als een hoogdag op vlak van ruimtevaart. Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana is op die dag de eerste Vega raket gelanceerd met aan boord maar liefst negen satellieten. De gloednieuwe draagraket vertrok om 11u00 Belgische tijd vanop het vernieuwde ELA 1 lanceercomplex en zette de kunstmanen uit in een lage baan om de Aarde. De hoofdvracht (LARES) werd 55 minuten na de start van de lancering uitgezet op een hoogte van 1 450 kilometer. Vijftien minuten later werden ook de overige satellieten met succes uitgezet. Vega werd ontworpen om Europa een competitieve en betrouwbare lanceercapaciteit te bezorgen wanneer het gaat over kleinere wetenschappelijke en technologische satellieten. Vandaag de dag is Europa, met zijn krachtige Ariane 5 draagraket, al marktleider in het lanceren van zware commerciële kunstmanen voor operatoren over de hele wereld. Doordat de dertig meter grote Vega raket ladingen van 300 kilogram tot 2,5 ton kan lanceren, vervolledigt deze raket de vloot van lanceerraketten die allemaal vanuit Frans-Guyana vertrekken (Ariane 5 en Sojoez). Europa heeft in de ontwikkeling van deze raket zeer veel geïnvesteerd maar gelooft dan ook rotsvast in het mogelijke succes van deze raket aangezien satellieten en wetenschappelijke platformen steeds kleiner worden. Nu de eerste Vega raket met succes gelanceerd werd, kan men vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana drie verschillende draagraketten lanceren (Ariane 5, Sojoez en Vega) die gebruikt worden voor verschillende type missies. 

Eén van de meeste vragen die mensen zich stellen wanneer ze aan poollicht denken is wanneer dit prachtig fenomeen te zien is. In landen die zich bevinden tussen hoge breedtegraden is dit in de winter heel vaak te zien maar in België en Nederland is zichtbaar poollicht eerder iets uitzonderlijks maar niet onbestaand. Om poollicht te kunnen zien in onze streken moeten we zeer veel parameters en tabellen in de gaten houden. Alles start uiteindelijk bij een uitbarsting op de Zon die naar de Aarde moet gericht zijn. Om een duidelijk antwoord te kunnen bieden aan iedereen die zich afvraagt wanneer we poollicht nu kunnen zien, werd dit artikel geschreven. Ben je echt gefascineerd door poollicht en ruimteweer? Breng dan zeker een bezoek aan onze speciale poollicht-website www.poollicht.be!

Deze nacht was er een zeer krachtige M8.73 klasse zonnevlam uitgebarsten vanuit zonnevlekkengroep 1402, bij deze uitbarsting werd een coronale massa uitstoot (CME) de ruimte in geslingerd. Meteen na deze uitbarsting kwam een zware S3 klasse protonenstorm op gang, dit gebeurt slechts een tiental maal in een zonnecyclus. De beelden die de ruimtesondes naar de Aarde zenden raken door deze protonenstorm verstoord en tonen ruis in hun beelden.

De CME die bij de uitbarsting vrijkwam is voor een groot deel ook naar de Aarde gericht, deze wolk van geladen deeltjes zal de Aarde in de loop van morgenmiddag/avond reeds bereiken en mogelijks voor ernstige geomagnetische storm zorgen. De kans op poollicht in België en Nederland is dan ook groot.

Volg alles live

Afgelopen week domineerde zonnevlekkengroep 1302 onze Zon; met meer dan 10 zware uitbarstingen was deze zonnevlekkengroep de actiefste van de huidige 24ste zonnevlekkencyclus en alsook de grootste. Op 24 september barstte de zonnevlekkengroep zwaar uit met een X1.9 klasse zonnevlam en enkele uren later door een M7 klasse zonnevlam. De zwaarste uitbarsting was helaas te kort van duur maar de M7 uitbarsting duurde veel langer met een atypische gedeeltelijke halo CME die deels richting Aarde werd afgevuurd. Meteen was dan ook duidelijk dat er een kleine poollichtkans zou zijn voor de Lage Landen.

Kort na de middag, omstreeks 13h arriveerde het schokfront van de M7 klasse zonnevlam. De initiële impact was hard en drukte het interplanetair magnetisch veld (IMF) diep in, echter was de richting van het IMF aanvankelijk Noordelijk. Pas toen het donker werd sloeg de richting van het IMF eindelijk sterk zuidelijk en kon er gehoopt worden op een echte poollichtkans. Die kwam er omstreeks 23h15 toen de Kiruna magnetometer gunstige waarden bereikte. Hoewel velen keken op een gesloten wolkendek waren er toch succesvolle waarnemingen uit Zeist (NL), Adegem (BE), Rotterdam (NL), Oostkapelle (NL), ... .

Mail ook uw foto's naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Poollicht, ook wel 'aurora' of 'noorderlicht' genoemd, is een prachtig lichtverschijnsel dat in de duisternis in de atmosfeer van de Aarde te zien is. Dit fenomeen is vooral in de hoge geografische breedtes te zien (60 en 70 graden noorder- of zuiderbreedte) wat ook betekent dat poollicht het vaakst waargenomen wordt in de winter. Wanneer de Zon echter een periode van hoge activiteit kent, kunnen we ook poollicht in België en Nederland zien. Poollicht hangt dan ook nauw samen met uitbarstingen op de Zon. Wanneer poollicht zich voordoet, kunnen we dit zien als een lichte gloed, als bewegende bogen of als gordijnen van licht. Dit fascinerende licht ontstaat op een hoogte tussen de 80 en 300 kilometer waar elektronen botsen met de aardse moleculen. Ook op andere planeten zoals Jupiter en Saturnus werd al poollicht waargenomen aangezien deze een sterker magnetisch veld hebben dan de Aarde.