Verkenning van het zonnestelsel
Europa gaat naar Jupiter en zijn manen
De wetenschappelijke programmacommissie van het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft op woensdag 2 mei 2012 beslist dat Europa in 2022 een ruimtesonde zal lanceren die de planeet Jupiter en zijn drie belangrijkste manen van nabij zal bestuderen. De missie kreeg de naam 'JUpiter ICy moons Explorer' (JUICE) en moet wetenschappers meer leren over de inwendige structuur van de Jupitermanen Callisto, Europa en Ganymedes. Nadat het ruimtetuig in 2022 in de ruimte zal gebracht worden door een Europese Ariane raket moet JUICE acht jaar laten aankomen bij de grootste planeet uit ons zonnestelsel. Uiteindelijk moet JUICE één keer langs de Jupitermaan Callisto en tweemaal langs de ijsmaan Europa vliegen om zich vervolgens in 2032 in een baan om rond Ganymedes te begeven. Dit is de grootste maan uit ons zonnestelsel en is ook de enige met een eigen magnetisch veld. Wetenschappers zijn al vele jaren enorm geboeid door deze bijzondere Jupitermaan aangezien men vermoed dat er zich onder ijskorst van Europa een vloeibare oceaan bevindt waar leven mogelijk zou kunnen zijn. Ook de andere twee manen beschikken over een interne warmtebron waardoor dit voor wetenschappers zeer interessant is. JUICE moet uiteindelijk het eerste ruimtetuig worden dat zich in een vaste baan begeeft rond een Jupitermaan. De JUICE-missie maakt deel uit van ESA's Cosmic Vision 2015 - 2025 programma en werd gekozen uit een selectie van drie voorstellen. De twee niet-geselecteerde missies zijn de New Gravitational wave Observatory (NGO) en de Advanced Telescope for High-Energy Astrophysics (ATHENA). Oorspronkelijk zou de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA meegewerkt hebben aan deze missie in de vorm van een tweede ruimtetuig maar ESA maakte in 2011 een nieuw ontwerp voor deze missie nadat NASA zich had teruggetrokken omwille van budgettaire redenen. De JUICE-missie heeft een prijskaartje van 830 miljoen euro.
Dawn blijft langer rond Vesta cirkelen
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft laten weten dat de Dawn ruimtesonde veertien dagen in een baan om de planetoïde Vesta blijft cirkelen. Door deze verlenging krijgen wetenschappers meer tijd om het grote hemellichaam verder te onderzoeken en in kaart te brengen. Dawn zal nu op 26 augustus 2012, in plaats van in juli, vertrekken naar zijn tweede doel: de dwergplaneet Ceres. Tijdens de verlenging van het onderzoek zal Dawn in een lage baan om de planetoïde blijven cirkelen op een hoogte van ongeveer 210 kilometer vanwaar het onbemande ruimtetuig de samenstelling van het oppervlak en het zwaartekrachtveld van het hemellichaam verder zal bestuderen. Ondanks de verlenging zal Dawn nog steeds zoals voorzien in februari 2015 aankomen bij Ceres waar het ruimtetuig voor een tweede maal kan beginnen aan wetenschappelijk onderzoek. Dawn werd op 27 september 2007 vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in de ruimte gebracht en is het eerste ruimtetuig dat in een baan rond een hemellichaam zal gaan vliegen, verkenningswerk zal uitvoeren, en dan weer door zal vliegen naar een ander hemellichaam. Sinds half juli 2011 bevindt Dawn zich al in een baan om Vesta. Dankzij zijn lage baan om de planetoïde zijn onderzoekers erin geslaagd het hemellichaam gedetailleerd in kaart te brengen en heeft men ondermeer verschuivingen in het oppervlak ontdekt.
Happy birthday Opportunity!
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft reden tot feest. Het is inmiddels al acht jaar geleden dat de Mars Exploration Rover Opportunity landde op het oppervlak van de planeet Mars. Nadat Opportunity op 28 juni 2003 gelanceerd werd, landde het 180 kilogram zware robotwagentje op 25 januari 2004 in de Eaglekrater op de Meridiani Planum vlakte van de 'rode planeet'. Tegelijk werd er nog een tweede Mars Exploration Rover, genaamd Spirit, naar Mars gestuurd die drie weken eerder dan de Opportunity landde op het Marsoppervlak. In tegenstelling tot de Spirit, waarvan de missie op 25 mei 2011 werd stopgezet, rijdt Opportunity nog steeds rond op het oppervlak van Mars. Zo had Opportunity in november 2011 al meer dan 34 kilometer afgelegd op Mars. Oorspronkelijk zouden de missies van beide Marswagentjes ongeveer 90-Marsdagen (ongeveer drie maanden) duren maar door hun vele ontdekkingen en grote wetenschappelijke waarde werden de missies vele malen verlengd. Nadat de Opportunity was geland in de Eaglekrater werd het wagentje naar de Endurancekrater en Erebuskrater gestuurd. Eind september 2006 bereikte Opportunity vervolgens de Victoriakrater waar het wagentje de rand van de inslagkrater verkende. Na twee jaar onderzoek van de Victoriakrater begaf Opportunity zich in augustus 2008 naar de veel grotere Endeavourkrater. Drie jaar later, in augustus 2011, kwam Opportunity uiteindelijk aan bij de 22 kilometer grote Endeavourkrater. Dankzij de missie van Opportunity konden wetenschappers vaststellen dat de Meridiani Planum vlakte ooit de bodem van een zee moet geweest zijn. Daarnaast onderzocht Opportunity ook de eerste meteoriet op een andere planeet en kon men voor het eerst een temperatuursprofiel opmaken van de Marsatmosfeer. Spacepage en zijn medewerkers wensen Opportunity dan ook een héél gelukkige verjaardag!
New Horizons bereikt nieuwe mijlpaal
De Amerikaanse ruimtesonde New Horizons heeft op vrijdag 2 december 2011 een nieuwe mijlpaal bereikt in zijn lange ruimtemissie. Nog nooit eerder bevond zich een onbemande ruimtesonde zo dicht bij de dwergplaneet Pluto. Ondanks deze nieuwe mijlpaal is New Horizons toch nog op een afstand van 1,5 miljard kilometer van Pluto verwijdert. Het ruimtetuig heeft er maar liefst 2 143 dagen over gedaan om het oude record van de Voyager 1 ruimtesonde uit 1986 te verbreken. New Horizons legt dankzij zijn hoge snelheid dagelijks ongeveer één miljoen kilometer af. In januari 2012 zullen de instrumenten aan boord van New Horizons even worden aangeschakeld om te testen of alles nog functioneert. Momenteel bevinden de meeste instrumenten en onderdelen aan boord van het ruimtetuig zich in een soort 'winterslaap' om energie te sparen. Pas vanaf 2014 zal het ruimtetuig de eerste foto's van Pluto maken waarop details van de kleine dwergplaneet zullen te zien zijn. New Horizons is de eerste onbemande ruimtesonde dat een bezoek brengt aan de dwergplaneet Pluto. Wanneer de 700 miljoen dollar dure verkenner in 2015 langs Pluto zal vliegen, zal het ruimtetuig door middel van zeven wetenschappelijke instrumenten deze uitgebreid in beeld brengen en zal de atmosfeer en de samenstelling van de dwergplaneet uitvoerig onderzocht worden. Na de scheervlucht langs Pluto zal New Horizons ook nog langs de manen Charon, Nix en Hydra vliegen.
Rusland gaat opnieuw naar Mars
Het Russische ruimtevaartagentschap Roscosmos heeft laten weten dat de Phobos-Grunt ruimtesonde op 9 november (00u26 Moskoutijd) zal gelanceerd worden vanop de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan. Phobos-Grunt is de eerste Russische interplanetaire ruimtemissie sinds de mislukte lancering van de Mars-96 ruimtesonde in november 1996. Het 12 ton zware ruimtetuig, met aan boord enkele instrumenten van Franse en Finse makelij, zal in de ruimte gebracht worden door een Zenit-2SB draagraket. Na zijn lancering moet Phobos-Grunt in oktober 2012 in een baan om de planeet Mars terechtkomen. Vervolgens moet het ruimtetuig in februari 2013 een zachte landing maken op de 26 kilometer grote Marsmaan Phobos. Via een robotarm moet Phobos-Grunt op deze kleine maan ongeveer 200 gram bodemstalen verzamelen dat in maart 2013 door middel van een Earth Return Vehicle naar de Aarde zal gestuurd worden. Indien alles probleemloos verloopt, moeten de bodemstalen in augustus 2014 aankomen op Aarde. Wetenschappers hopen met deze bodemstalen meer te leren over het ontstaan van Mars en het zonnestelsel. Met de Russische Phobos-Grunt ruimtesonde reist ook de eerste Chinese Marsverkenner mee naar Mars. De microsatelliet genaamd Yinghuo-1 moet in een elliptische baan om Mars gebracht worden waar het 115 kilogram zware ruimtetuig het oppervlak, de atmosfeer en het magnetische veld van de rode planeet twee jaar lang zal onderzoeken. Een andere opmerkelijke passagier die met Phobos-Grunt meereist naar Mars is het Living Interplanetary Flight Experiment dat ontwikkeld werd door de Planetary Society uit de Verenigde Staten. In deze titanium capsule bevinden zich tien soorten micro-organismen. Biologen willen op deze manier zien of de organismen hun driejarige reis in de ruimte kunnen overleven.
Uniek beeld van Vesta
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft een unieke foto vrijgegeven (zie foto) waarop de zuidpool van de asteroïde Vesta in perspectief te zien is. Op dit zuidpoolgebied bevindt zich een opmerkelijke, nog naamloze, berg die bijna drie keer zo hoog is als de grootste berg op Aarde: de Mount Everest. De top van deze berg steekt ongeveer 22 kilometer uit boven het omringende landschap en het gebergte ligt vrijwel midden in het grote inslagbekken Rheasilva. Het unieke beeld werd gerealiseerd door de Framing Camera aan boord van de Dawn-ruimtesonde dat stereoscopische metingen verricht over het oppervlak van de asteroïde. Op basis van deze metingen kon NASA een gedetailleerd 3D-model maken van het hemellichaam dat vervolgens vanuit elke gewenste hoek kan bekeken worden. De Amerikaanse Dawn-ruimtesonde werd op 27 september 2007 in de ruimte gebracht en kwam op 16 juli 2011 aan bij de 520 kilometer grote asteroïde Vesta. Dawn zal ongeveer een jaar in een baan om Vesta verblijven om de asteroïde uitvoerig te onderzoeken waarna het ruimtetuig zich naar de dwergplaneet Ceres zal begeven waar het in 2015 moet aankomen. Foto: NASA
