Algemeen
ESA verliest Envisat
De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft besloten de Envisat missie definitief te beëindigen. Op 8 april 2012 werd de communicatie met Envisat plots verbroken waarna ingenieurs en vluchtleiders er niet meer in slaagden om de verbinding te herstellen. De exacte oorzaak van het probleem zal wellicht nooit met 100% zekerheid kunnen achterhaald worden aangezien de satelliet tot op 8 april nog perfect functioneerde. Envisat staat voor 'Environmental Satellite' en werd op 1 maart 2002 in de ruimte gebracht door een Europese Ariane 5 draagraket. Tien jaar lang verzamelde Envisat, vanuit een polaire baan om de Aarde op een hoogte van ongeveer 790 kilometer, wetenschappelijke gegevens over het aardoppervlak, de oceanen, de atmosfeer en het ijs. Hiervoor was de 8,2 ton zware kunstmaan uitgerust met negen wetenschappelijke instrumenten waarvan sommigen ook al eerder gebruikt werden bij de ERS-1 en ERS-2 missies. De kunstmaan had de omvang van een vrachtwagen en was de grootste aardobservatiesatelliet die ooit door Europa gebouwd werd. Dankzij deze instrumenten zijn wetenschappers ondermeer getuige geweest van het afnemen van het zee-ijs rond de Noordpool, smeltende gletsjers, de evolutie van het ozongat en de toename van luchtvervuiling boven Azië. Alles samen werden er volgens ESA dan ook meer dan 2 500 wetenschappelijke publicaties uitgebracht op basis van gegevens afkomstig van Envisat. De satelliet heeft twee keer zo lang gewerkt als vooraf werd gepland en is dan ook één van ESA's grootste successen op vlak van aardobservatie en klimaatonderzoek. Het verlies van Envisat komt voor ESA vrij ongelukkig aangezien de opvolger van Envisat, de eerste van vijf Sentinel satellieten, pas in 2013 gelanceerd wordt.
NASA kiest niet voor Mars
Op maandag 13 februari 2012 heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zijn begroting voor 2013 gepresenteerd. Deze loopt van 1 oktober 2012 tot en met 30 september 2013 en bedraagt in totaal 17,7 miljard dollar. Van bezuinigingen is er niet veel te merken aangezien het NASA-budget in 2012 slechts 59 miljoen dollar meer bedroeg (0,3% meer). Wat wel enorm opvalt aan de begroting voor 2013 is dat NASA fors bespaart op planeetonderzoek. Zo gaat het voorziene budget voor Amerikaans planeetonderzoek met ongeveer 20% omlaag. In de praktijk wil dit zeggen dat NASA de stekker trekt uit de geplande ExoMars Trace Gas Orbiter die NASA in 2016 zou lanceren. Daarnaast zal NASA ook geen bijdrage meer leveren aan de internationale ExoMars rovermissie. In 2009 had NASA nog beloofd om ongeveer 1 miljard euro te investeren in dit project. Voor het Europese ruimtevaartagentschap ESA en zijn lidstaten is dit zeer slecht nieuws aangezien de ExoMars Marsrover een Amerikaans-Europees project was. Europa hoopt nu dat het ExoMars-project toch nog kan gered worden met Rusland als nieuwe partner. Waar wel meer geld wordt aan uitgegeven binnen het NASA-budget voor 2013 is nieuwe ruimtevaarttechnologie en commerciële bemande ruimtevaart. Zo zal NASA aan de ontwikkeling van een nieuwe, zware draagraket en bijhorende bemande ruimtecapsule in 2013 maar liefst 2,9 miljard dollar spenderen. Het voorziene budget voor de opvolger van de Hubble ruimtetelescoop, de James Webb Space Telescope, blijft met zijn 628 miljoen dollar ook ongewijzigd.
Cornell-universiteit gaat op Hawaii nieuwe Mars-simulatie uitvoeren
Nadat een crew van zes mensen zich in 2010 en 2011 in Moskou gedurende 520 dagen vrijwillig heeft laten opsluiten om de psychologische effecten van een bemande ruimtereis naar mars te onderzoeken, gaan onderzoekers van de Amerikaanse Cornell-universiteit een nieuwe Mars-simulatie uitvoeren. Ditmaal zal de simulatie plaatsvinden op Hawaii en gaat men onderzoeken welke effecten een langdurig 'Mars-menu' heeft op het menselijk lichaam. Zo zal een crew van zes personen zich voor vier maanden op Hawaii vrijwillig laten opsluiten in een nagebouwde Marslander en zal de bemanning moeten overleven op astronautenvoedsel en eenvoudige maaltijden. Met deze simulatie willen onderzoekers achterhalen welke gevolgen dergelijke voedsel heeft op het menselijk lichaam wanneer men dit langdurig gebruikt. Het is de bedoeling dat de simulatie komende zomer al van start gaat. De Cornell-universiteit is vooral op zoek naar mensen tussen de 21 en 65 jaar oud met een bachelor-diploma die vloeiend Engels kunnen spreken en schrijven en een BMI-waarde hebben tussen de 19 en 25. Geïnteresseerde vrijwilligers kunnen zich nog tot eind februari aanmelden. Meer info: http://manoa.hawaii.edu/hi-seas/
André Kuipers is er klaar voor
De Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers is klaar voor zijn volgende ruimtemissie. Indien alles verloopt volgens schema wordt André Kuipers samen met de Amerikaanse astronaut Donald Pettit en de Russische kosmonaut Oleg Kononenko op 21 december 2011 gelanceerd vanop de Russische Bajkonoer lanceerbasis. De drie ruimtevaarders moeten enkele dagen later met hun Sojoez TMA-03M ruimtecapsule aankomen bij het internationaal ruimtestation ISS waar ze deel gaan uitmaken van de Expedition 30 crew. Het Europese ruimtevaartagentschap ESA liet weten dat Kuipers en zijn twee crewleden geslaagd zijn voor hun laatste examen ter voorbereiding op hun missie. Elke crew bestemd voor het ISS moet, alvorens ze groen licht krijgen voor de start van de missie, een twee dagen durend examen afleggen in simulatoren in Sterrenstad. Tijdens dit examen wordt de crew een laatste maal getest op allerlei problemen. Ondertussen werden de drie al naar de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan overgevlogen. Voor André Kuipers is dit zijn tweede bezoek aan het ISS. De in 1958 Amsterdam geboren ruimtevaarder verbleef in april 2004 al eens tien dagen in de ruimte en bracht hierbij ook een bezoek aan het ISS. In 2009 was André Kuipers ook reserve-ruimtevaarder voor Frank De Winne. Ditmaal zal André Kuipers ongeveer zes maanden aan boord van het ruimtestation verblijven. Zijn missie kreeg de naam 'PromISSe' wat staat voor 'Programme for Research in Orbit Maximising the Inspiration from the Space Station for Europe'. De ruimtemissie van André Kuipers kan op de voet gevolgd worden dankzij het 'André Kuipers Logboek' of via Twitter (http://twitter.com/astro_andre).
Nederlandse ruimtevaartindustrie start bouw satellietinstrument TROPOMI
De Nederlandse ruimtevaartindustrie kan starten met de bouw van het satellietinstrument TROPOMI. Hoofdaannemer van het instrument Dutch Space tekende daartoe deze week een contract met de Nederlandse ruimtevaartorganisatie Netherlands Space Office. TROPOMI wordt in 2015 gelanceerd op de ESA-satelliet Sentinel-5p (S5p) en zal een belangrijke bijdrage leveren aan wereldwijd klimaatonderzoek en onderzoek naar de luchtkwaliteit op aarde. Het contract is een vervolg op de overeenkomst die toenmalig minister van Economische Zaken, Van der Hoeven, in 2009 tekende met de Europese ruimtevaartorganisatie ESA voor de levering van het instrument.
NASA gaat slordig om met monsters uit de ruimte
Uit een uitgebreid onderzoek is gebleken dat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA niet zo zuinig omspringt met de zeer kostbare monsters die afkomstig zijn uit de ruimte. De afgelopen veertig jaar heeft NASA vele honderden stukjes maansteen en meteorieten uitgeleend aan wetenschappers, wetenschappelijke instellingen en musea. Nu is uiteindelijk gebleken dat meer dan vijfhonderd van deze monsters zijn zoekgeraakt of werden gestolen. Volgens NASA valt dit aantal eigenlijk nog mee aangezien de meeste van de 26 000 uitgeleende monsters terug werden gebracht. De ruimtevaartorganisatie is dan ook niet van plan het uitlenen van monsters stop te zetten. Het onderzoek richtte zich ondermeer naar 59 Amerikaanse wetenschappers die materiaal uit de ruimte van NASA hadden uitgeleend. Elf van de 59 wetenschappers konden niet alle monsters meer terugvinden, enkele andere wetenschappers bleken al overleden te zijn en nog anderen bleken verhuisd te zijn. Opvallend is wel dat tientallen stukjes maansteen nog bij twee wetenschappers bleken te liggen die ze al meer dan vijftien jaar geleden hadden geleend van NASA. Eén van de wetenschappers bleek zelfs al 35 jaar in het bezit te zijn van negen kostbare maansteentjes die hij vandaag de dag nog steeds niet heeft onderzocht. NASA zit ondertussen wel verveeld met de resultaten van het onderzoek aangezien de Verenigde Staten nieuwe dure missies plannen waarbij men bodemmonsters van andere hemellichamen wil naar de Aarde brengen.