Ruimteweer
Zonnestorm nadert de Aarde
Onze planeet krijgt op donderdag 8 maart wellicht te maken met één van de grootste zonnestormen in jaren. De zonnestorm is afkomstig van een uitbarsting op de Zon afgelopen dinsdag waarbij elektrisch geladen deeltjes de ruimte ingeslingerd werden onder de vorm van een zogenaamde 'coronale massa-ejectie' (CME). Het zou om de zwaarste zonnestorm gaan in vijf jaar tijd. Volgens experts zullen deze deeltjes vandaag rond 13u00 de Aarde bereiken en kan de storm nog tot en met vrijdag duren. De wolk met deeltjes zal de Aarde raken met een snelheid van 6.400.000 kilometer per uur. Doordat in de poolstreken van de Aarde het magnetisch veld onze planeet het minst beschermd, zal het effect van de zonnestorm dan ook aan de polen het sterkst zichtbaar zijn onder de vorm van het prachtige poollicht. Dergelijke zware zonnestormen zijn niet zonder risico aangezien de elektrisch geladen deeltjes gevoelige apparatuur aan boord van communicatiesatellieten, navigatiesystemen of zendapparatuur schade kunnen toebrengen of deze ernstig kunnen verstoren. Eind januari 2012 veroorzaakte onze ster ook al een grote zonnestorm en werden enkele vliegtuigen uit voorzorg omgeleid. Het is dan ook niet uitgesloten dat het vliegverkeer vandaag en morgen hinder kan ondervinden en apparatuur in de war kan geraken. Toch blijft het zeer moeilijk om de gevolgen van een dergelijke storm te voorspellen. Wil je je meer leren over uitbarstingen op de Zon, zonnevlekken of poollicht? Bezoek dan onze dochterpagina Poollicht.be waar je in real-time de activiteit van onze ster op de voet kan volgen! www.poollicht.be
Zonnevlekkengroep 1429 zorgt voor hoge zonneactiviteit
Het was een lange tijd erg rustig op onze Zon maar daar kwam de afgelopen dagen erg veel verandering in met de komst van zonnevlekkengroep 1429. Dit actieve gebied kondigde zich al aan toen het nog niet zichtbaar was op de zonneschijf met een M klasse uitbarsting die net om het hoekje zichtbaar was. Toen de regio eergisteren zichtbaar werd op de zonneschijf werd het al meteen duidelijk dat dit een complex gebied was die mogelijks zwaar uit de hoek kon komen. Na een matige M2 klasse uitbarsting gisteren was de toon gezet om deze ochtend (5 maart) uit te pakken met een uitbarsting van klasse X1. Bij beide uitbarstingen werd een geladen wolk plasma (CME) de ruimte in gekegeld, deze wolk is ook deels naar de Aarde gericht en zal morgen (van de M2) en overmorgen (van de X1) aankomen op Aarde en poollicht veroorzaken in de Noordelijke gebieden.
Poollichtkansen zijn er vooralsnog niet, daarvoor is de positie van de zonnevlekkengroep nog ongunstig maar daar komt de komende dagen verandering in wanneer dit gebied centraler op de zonneschijf komt. Het blijft dus komende dagen uitkijken voor verdere uitbarstingen. Wie op de hoogte wil blijven kan alles volgen op onze Live website Poollicht.be en via de Twitter pagina van Poollicht.be.
Door de media-aandacht kan het zijn dat de websites even onbereikbaar zijn. De nieuwe server kan veel aan maar om meer aan te kunnen hebben we meer geheugen nodig op de server maar dit is helaas niet gratis. Steun Spacepage en Poollicht door een donatie. Alle donaties gaan integraal naar de betaling van de serverkosten.
Poollichtkans BeNeLux dankzij zware M8 uitbarsting op de Zon
Deze nacht was er een zeer krachtige M8.73 klasse zonnevlam uitgebarsten vanuit zonnevlekkengroep 1402, bij deze uitbarsting werd een coronale massa uitstoot (CME) de ruimte in geslingerd. Meteen na deze uitbarsting kwam een zware S3 klasse protonenstorm op gang, dit gebeurt slechts een tiental maal in een zonnecyclus. De beelden die de ruimtesondes naar de Aarde zenden raken door deze protonenstorm verstoord en tonen ruis in hun beelden.
De CME die bij de uitbarsting vrijkwam is voor een groot deel ook naar de Aarde gericht, deze wolk van geladen deeltjes zal de Aarde in de loop van morgenmiddag/avond reeds bereiken en mogelijks voor ernstige geomagnetische storm zorgen. De kans op poollicht in België en Nederland is dan ook groot.
Zware uitbarsting op de Zon zorgt voor prachtige beelden
Reeds enkele dagen was het een prachtig schouwspel op de Zon toen de zonnevlekkengebieden 1401 en 1402 tevoorschijn kwamen aan de rand van de Zon. Deze zonnevlekkengebieden veroorzaakten diverse C-klasse uitbarstingen en ook enkele zware M-klasse uitbarstingen. Omstreeks 16h Belgische tijd (19 januari) barstte de rustige zonnevlekkengroep 1402 tegen alle verwachtingen in zeer fel uit. De uitbarsting resulteerde in een zware uitbarsting die meer dan 1 uur duurde en piekte op de M3.2 klasse.
Reusachtige zonnevlek verschijnt op oppervlak van de zon
Momenteel bevindt zich op het oppervlak van de zon een gigantische zonnevlek. De zonnevlek, die de naam AR 1339 kreeg, is ongeveer 80 000 bij 40 000 kilometer groot en verscheen op 3 november 2011 aan de noordoostelijke rand van onze ster. Zonnevlekken hangen samen met koelere plekken op de het oppervlak van de zon en hun aantal is een maat voor de activiteit van onze ster. NASA's Solar Dynamics Observatory kon de reusachtige zonnevlam meteen in beeld brengen (zie video). Volgens wetenschappers is dit de grootste zonnevlek die ze in jaren gezien hebben. De onderzoekers die deel uitmaken van het Solar Dynamics Observatory noemen deze zonnevlek dan ook 'bad boy'. De donkere kernen, de zogeheten umbra's, zijn groter dan de Aarde. Dergelijke zonnevlekken kunnen enorme zonnevlammen produceren en eventueel ook Coronal Mass Ejections (CME’s) waarbij geïoniseerd gas de ruimte wordt uitgestoten. Met kleine telescopen is de zonnevlek AR 1339 al makkelijk te zien mits u natuurlijk de noodzakelijke filters gebruikt om de ogen te beschermen. Meer info over de zon, poollicht en zonne-activiteit: http://www.poollicht.be
België en Nederland kregen kortstondig het poollicht te zien op 26 september
Afgelopen week domineerde zonnevlekkengroep 1302 onze Zon; met meer dan 10 zware uitbarstingen was deze zonnevlekkengroep de actiefste van de huidige 24ste zonnevlekkencyclus en alsook de grootste. Op 24 september barstte de zonnevlekkengroep zwaar uit met een X1.9 klasse zonnevlam en enkele uren later door een M7 klasse zonnevlam. De zwaarste uitbarsting was helaas te kort van duur maar de M7 uitbarsting duurde veel langer met een atypische gedeeltelijke halo CME die deels richting Aarde werd afgevuurd. Meteen was dan ook duidelijk dat er een kleine poollichtkans zou zijn voor de Lage Landen.
Kort na de middag, omstreeks 13h arriveerde het schokfront van de M7 klasse zonnevlam. De initiële impact was hard en drukte het interplanetair magnetisch veld (IMF) diep in, echter was de richting van het IMF aanvankelijk Noordelijk. Pas toen het donker werd sloeg de richting van het IMF eindelijk sterk zuidelijk en kon er gehoopt worden op een echte poollichtkans. Die kwam er omstreeks 23h15 toen de Kiruna magnetometer gunstige waarden bereikte. Hoewel velen keken op een gesloten wolkendek waren er toch succesvolle waarnemingen uit Zeist (NL), Adegem (BE), Rotterdam (NL), Oostkapelle (NL), ... .