Europese sterrenkundigen hebben met behulp van een 2,2 meter telescoop van de ESO-sterrenwacht in Chili een planeet ontdekt die zich rondom een andere ster bevindt in een klein sterrenstelsel dat door ons Melkwegstelsel is opgeslokt. De exoplaneet kreeg de naam 'HIP 13044b' en staat op ongeveer 2 000 lichtjaar van de Aarde in de richting van de zuidelijke sterrenbeeld Fornax (Oven). Deze ontdekking is heel bijzonder aangezien de bijna 500 exoplaneten die de afgelopen vijftien jaar werden ontdekt zich allemaal in ons Melkwegstelsel bevinden. HIP 13044b is de eerste gekende exoplaneet die zich in een extragalactische omgeving bevindt. De planeet zelf heeft een massa van minimaal 1,25 maal die van de planeet Jupiter en draait bijzonder dicht om zijn moederster. De astronomen ontdekten deze unieke exoplaneet door schommelingen van een ster nauwkeurig te observeren met de FEROS-spectrograaf die verbonden is aan ESO's 2,2 meter MPG/ESO telescoop van het La Silla observatorium. Deze kenmerkende schommelingen worden veroorzaakt als een ander object omheen de ster draait. Doordat deze exoplaneet zeer dicht tot zijn moederster staat, staat de planeet zelfs op het punt om te worden opgeslokt door de ster.Hoe men weet dat de oorspong van de exoplaneet HIP 13044b extragalactisch is, komt door de herkomst van zijn moederster. Deze ster maakt deel uit van de zogeheten 'Helmi-stroom' wat een groep van sterren is die oorspronkelijk deel uitmaakten van een klein sterrenstelsel dat door ons Melkwegstelsel werd opgeslokt. De astronomen vermoeden dat dit kannibalistisch galactisch evenement zich zes tot negen miljard jaar geleden moet hebben voorgedaan. Danzkij deze kosmische fusie werd de planeet HIP 13044b binnen het bereik gebracht van een onderzoeksteam dat onder leiding stond van het Max-Planck-Institut für Astronomie uit Duitsland.
Exoplaneet HIP 13044b draait éénmaal om de 16,2 dagen om zijn moederster. Het meest nabije punt van de elliptische baan die de exoplaneet beschrijft om de ster is 0,055 maal de afstand Aarde-Zon. De moederster zelf is enorm opgezwollen doordat deze zich in het zogeheten 'rodereuzenstadium' bevindt. Dit stadium treedt aan wanneer de ster haar voorraad waterstof uit haar kern heeft verbruikt. Inmiddels is de ster opnieuw aan het samentrekken en verbrandt deze nu haar helium die zich nog in kern bevindt. Astronomen vermoeden dat andere planeten rondom de ster minder geluk zullen gehad hebben aangezien de ster relatief snel om haar as draait wat erop kan wijzen dat nabije planeten werden opgeslokt. Ondanks het feit dat HIP 13044b het lot van de andere planeten heeft kunnen ontlopen, is het voortbestaan van deze exoplaneet alles behalve zeker. De moederster zal in een volgend stadium opnieuw opzwellen. Ook deze kenmerken van HIP 13044b zijn voor sterrenkundigen heel bijzonder aangezien deze ons veel meer kunnen leren over de toekomst van ons eigen planetenstelsel. Ook in ons zonnestelsel zal de zon uitzetten tot aan de buitenplaneten van ons planetenstelsel.
Bron: ESO
