Spacepage RSS
Spacepage op YouTube
Spacepage op Twitter
Spacepage op Facebook
Advertentie

SafirIran heeft op vrijdag 3 februari 2012 met succes een satelliet in de ruimte gebracht. Vanop een militaire basis in het noorden van Iran werd in de vroege ochtend (plaatselijke tijd) een tweetraps Safir draagraket gelanceerd met aan boord de Navid kunstmaan (officiële naam: Navid-e Elm-o Sanat). De aardobservatiesatelliet werd volgens Iraanse media uitgezet in een lage baan om de Aarde met een maximale hoogte van 375 kilometer. Met een gewicht van 50 kilogram is de Navid kunstmaan de zwaarste satelliet dat Iran tot op heden al in de ruimte bracht. In 2009 en 2011 bracht Iran al op eigen kracht de kleine Omid en Rasad satellieten in de ruimte. Volgens de Iraanse staatstelevisie werd Navid uitgerust met een camera voor het maken van beelden van het Aarde in hoge resolutie. Het ruimtetuig zou gebouwd zijn door studenten van de Sharif University of Technology met Iraanse technologie.

ExoplanetEen internationaal team van sterrenkundigen en wetenschappers hebben met behulp van ondermeer de Kecktelescoop op Hawaii een exoplaneet ontdekt die mogelijk 'leefbaar' kan zijn. De planeet draait om de ster Gliese 667C en bevindt zich slechts 22 lichtjaar van de Aarde. Wat de planeet mogelijk 'leefbaar' maakt is het feit dat deze minstens 4,5 keer zo zwaar is als de Aarde waardoor dit officieel een zogenaamde 'superaarde' is. Daarbij moet ook gezegd worden dat de planeet éénmaal om de 28 dagen zijn moederster cirkelt. Ondanks de kleine afstand tot de moederster betekent dit niet dat het extreem heet is op deze exoplaneet aangezien de ster een zwakke rode dwerg is van de M-klasse. Deze ster is veel kleiner en driemaal zo licht als de Zon. De warmte die de planeet ontvangt van zijn moederster is te vergelijken met de warmte die de Aarde opvangt van de Zon. Volgens wetenschappers is Gliese 667Cc hierdoor de beste kandidaat voor omstandigheden die water en wellicht ook leven mogelijk maken zoals wij dit kennen. De planeet werd ontdekt door de 'schommelingen' van de moederster te bestuderen. Door de gravitatiekracht van de exoplaneet 'schommelt' de moederster. Deze schommelingen kan men afleiden uit een een Doppler-verschuiving van de spectraallijnen van de ster. Dit is niet de eerste exoplaneet die men rond Gliese 667C ontdekt. Enkele jaren geleden werd al een zogenaamde 'hete superaarde' ontdekt die éénmaal om de zeven dagen om de ster cirkelt. Astronomen vermoeden dat er zich nog meer planeten rond deze bijzondere ster bevinden aangezien men aanwijzingen heeft van een derde superaarde en een gasreus. Wat Gliese 667C en zijn planetenstelsel nog meer bijzonder maakt is dat deze ster deel uitmaakt van een drievoudig stersysteem.

donderdag, 02 februari 2012 06:36

Nieuwe Europese Vega-raket klaar voor lancering

VegaOp de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana staat de nieuwe Europese Vega-raket klaar voor zijn eerste lancering. Afgelopen week werd de assemblage van de eerste Vega-raket afgerond doordat het vrachtruim, met daarin negen satellieten, bovenop de raket bevestigd werd. Tijdens zijn eerste missie moet de Vega twee Italiaanse satellieten en zeven zogenaamde CubeSats in de ruimte moeten brengen. CubeSats zijn goedkope microsatellieten die 10x10x10 centimeter groot zijn en vaak gebouwd worden door universiteiten of onderzoeksinstellingen. De lancering van de eerste Vega is voorzien voor 9 februari 2012. De 30 meter grote Vega-raket zal steeds gelanceerd worden vanop het ELA-1 lanceercomplex in Frans-Guyana dat tussen 1979 en 1989 ook al de thuisbasis was van de Ariane 1 en Ariane 3 raketten. In 1998 nam het Europese ruimtevaartagentschap ESA het ontwerp van de Vega over van Italië waarna zeven ESA-lidstaten, waaronder ook België, meewerkten aan de realisatie van dit nieuw lanceermiddel. Nu de Vega-raket klaar is voor zijn eerste missie hoopt Europa ook de markt van de kleine satellieten te kunnen veroveren. Dankzij de krachtige Ariane 5 draagraketten is Europa vandaag de dag al marktleider in het lanceren van zware commerciële vrachten maar steeds meer bedrijven, universiteiten en onderzoeksinstellingen investeren vandaag de dag ook in kleine, goedkope satellieten. Vega moet hier nu een antwoord op bieden. De raket bestaat uit vier rakettrappen waarvan drie functioneren op een vaste brandstof en kan kleine tot middelgrote satellieten tot 2 ton in een lage baan om de Aarde brengen.

MarsNadat een crew van zes mensen zich in 2010 en 2011 in Moskou gedurende 520 dagen vrijwillig heeft laten opsluiten om de psychologische effecten van een bemande ruimtereis naar mars te onderzoeken, gaan onderzoekers van de Amerikaanse Cornell-universiteit een nieuwe Mars-simulatie uitvoeren. Ditmaal zal de simulatie plaatsvinden op Hawaii en gaat men onderzoeken welke effecten een langdurig 'Mars-menu' heeft op het menselijk lichaam. Zo zal een crew van zes personen zich voor vier maanden op Hawaii vrijwillig laten opsluiten in een nagebouwde Marslander en zal de bemanning moeten overleven op astronautenvoedsel en eenvoudige maaltijden. Met deze simulatie willen onderzoekers achterhalen welke gevolgen dergelijke voedsel heeft op het menselijk lichaam wanneer men dit langdurig gebruikt. Het is de bedoeling dat de simulatie komende zomer al van start gaat. De Cornell-universiteit is vooral op zoek naar mensen tussen de 21 en 65 jaar oud met een bachelor-diploma die vloeiend Engels kunnen spreken en schrijven en een BMI-waarde hebben tussen de 19 en 25. Geïnteresseerde vrijwilligers kunnen zich nog tot eind februari aanmelden. Meer info: http://manoa.hawaii.edu/hi-seas/

donderdag, 26 januari 2012 19:47

Kepler ontdekt elf planetenstelsels

ExoplaneetDe Amerikaanse Kepler ruimtetelescoop blijft astronomen verbazen. De planetenjager heeft maar liefst elf nieuwe planetenstelsels aan zijn lijst van ontdekkingen toegevoegd. Alles samen bevatten deze stelsels minstens 26 exoplaneten. Hierdoor is het aantal ontdekte Kepler-planeten in één keer verdubbeld. De nieuwe exoplaneten verschillen in grootte van anderhalf keer de Aarde tot groter dan Jupiter en bewegen op kleine afstanden om hun moedersterren. Zo variëren hun omlooptijden van 6 tot 143 dagen en staan ze allemaal dichter tot hun moederster dan de planeet Venus tot de Zon. Aangezien de pas ontdekte exoplaneten op kleine onderlinge afstanden om hun moederster draaien, is hun onderlinge aantrekkingskracht dan ook groot genoeg om elkaars baanbewegingen te versnellen of te vertragen. Net als de andere exoplaneten die Kepler al ontdekte, werden ook deze planeten ontdekt door de helderheden van meer dan 150 000 sterren in de gaten te houden in de sterrenbeelden Lier en Zwaan. Zodra er, vanaf de Aarde gezien, een planeet voor zijn moederster schuift, wordt het licht van de ster iets verduisterd en zal Kepler dit meten. Voor de ruimtetelescoop is drie keer zo een dip in de lichtsterkte van de ster genoeg om de massa, omvang en en omlooptijd te achterhalen van de exoplaneet. Het bestaan van meerdere exoplaneten om één ster kan dan weer afgeleidt worden uit wisselende omlooptijden. Tot op heden heeft Kepler al meer dan 2300 kandidaat-planeten ontdekt waarvan in iets meer dan zestig gevallen hun bestaan werd bevestigd door vervolgwaarnemingen met andere telescopen.

Een coronale massa uitstoot (of CME) is een grote gasbel doordrenkt met magnetische veldlijnen die door de zon weggeblazen worden met een tijdsduur van enkele tientallen minuten tot enkele uren.

Uitbarstingen op de zon die gepaard gingen met een coronale massa uitstoot
Een uitbarsting op de zon waarbij CME vrijkomt.

woensdag, 25 januari 2012 12:00

De wilde jeugd van de zwaarste sterrenstelsels

StervormingMet behulp van de APEX-telescoop hebben astronomen een sterk verband gevonden tussen de krachtigste uitbarstingen van stervorming in het vroege heelal en de zwaarste sterrenstelsels van nu. De hevige stervorming in de sterrenstelsels werd abrupt afgebroken, waardoor ze eindigden als de huidige zware – maar passieve – stelsels van ouder wordende sterren. De astronomen hebben ook de waarschijnlijke oorzaak voor het plotselinge einde van de ‘starbursts’ gevonden: de opkomst van superzware zwarte gaten. Astronomen hebben waarnemingen van de LABOCA-camera van de door ESO beheerde 12-meter Atacama Pathfinder Experiment-telescoop (APEX) (1) gecombineerd met metingen die verricht zijn met onder meer ESO’s Very Large Telescope en NASA’s Spitzer Space Telescope. Het doel was om te onderzoeken in hoeverre heldere, verre sterrenstelsels zich in groepen of clusters hebben verzameld.

woensdag, 25 januari 2012 03:41

Happy birthday Opportunity!

OpportunityDe Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft reden tot feest. Het is inmiddels al acht jaar geleden dat de Mars Exploration Rover Opportunity landde op het oppervlak van de planeet Mars. Nadat Opportunity op 28 juni 2003 gelanceerd werd, landde het 180 kilogram zware robotwagentje op 25 januari 2004 in de Eaglekrater op de Meridiani Planum vlakte van de 'rode planeet'. Tegelijk werd er nog een tweede Mars Exploration Rover, genaamd Spirit, naar Mars gestuurd die drie weken eerder dan de Opportunity landde op het Marsoppervlak. In tegenstelling tot de Spirit, waarvan de missie op 25 mei 2011 werd stopgezet, rijdt Opportunity nog steeds rond op het oppervlak van Mars. Zo had Opportunity in november 2011 al meer dan 34 kilometer afgelegd op Mars. Oorspronkelijk zouden de missies van beide Marswagentjes ongeveer 90-Marsdagen (ongeveer drie maanden) duren maar door hun vele ontdekkingen en grote wetenschappelijke waarde werden de missies vele malen verlengd. Nadat de Opportunity was geland in de Eaglekrater werd het wagentje naar de Endurancekrater en Erebuskrater gestuurd. Eind september 2006 bereikte Opportunity vervolgens de Victoriakrater waar het wagentje de rand van de inslagkrater verkende. Na twee jaar onderzoek van de Victoriakrater begaf Opportunity zich in augustus 2008 naar de veel grotere Endeavourkrater. Drie jaar later, in augustus 2011, kwam Opportunity uiteindelijk aan bij de 22 kilometer grote Endeavourkrater. Dankzij de missie van Opportunity konden wetenschappers vaststellen dat de Meridiani Planum vlakte ooit de bodem van een zee moet geweest zijn. Daarnaast onderzocht Opportunity ook de eerste meteoriet op een andere planeet en kon men voor het eerst een temperatuursprofiel opmaken van de Marsatmosfeer. Spacepage en zijn medewerkers wensen Opportunity dan ook een héél gelukkige verjaardag!

Het aantal zonnevlekken en magnetische polariteit van zonnevlekken varieert met een periode van ongeveer 11 jaar (22 jaar magnetische). Rond het zonneminimum zijn er weinig zonnevlekken zichtbaar en kan het gebeuren dat de zon enkele dagen volledig blanco is. Ongeveer 18 maanden voordat de oude cyclus eindigt, kunnen al enkele vlekken van de nieuwe cyclus op de zon verschijnen nabij 25 graden noorderbreedte of zuiderbreedte, met de overblijvende zonnevlekkengroepen die zich op beide zijden van de evenaar bevinden. Nadat de zonnevlekken uit de oude cyclus "gestorven" zijn, zullen de nieuwe vlekken groter worden en zullen er meer nieuwe vlekken gevormd worden. Met deze sprong in zonnevlekkenvorming verspreiden deze vlekken zich naar hogere breedtegraden tot 30 graden noordelijk of zuidelijk, die aangeven dat de nieuwe cyclus aan het opkomen is (enkele kortdurende zonnevlekken kunnen ontstaan tot 70 graden noordelijk of zuidelijk). De zonnevlekken vormen zich in verscheidene groepen, bestaande uit een grotere dominante zonnevlekleider of zonnevlekkenleider, vaak gevolgd aangezien de zon draait door wat kleinere staartvlekken. De activiteit verspreidt zich ook in locatie, met elke hemisfeer die een onregelmatige brede gordel vormt van zonnevlekkenactiviteit die langzaam naar de evenaar drijft wanneer de cyclus verdergaat.