Wanneer u met een telescoop naar de heldere planeet Venus kijkt, zal u amper iets van het oppervlak kunnen ontwaren. Dit komt omdat dikke zwavelwolken het zicht op het oppervlak van de planeet belemmeren. Wat u wel kan zien, zijn de schijngestalten van Venus. Deze schijngestalten kan men met relatief kleine kijkers al gemakkelijk ontwaren. Zo kan men al met kleine telescopen de dichotomie van Venus bepalen.

De planetaire fase is een term die het verlichte deel van een planeet omschrijft. Net zoals de maanfases is de planetaire fase afhankelijk van de relatieve positie van de zon, de planeet en de waarnemer.

Een Venusovergang is een zeldzaam astronomisch verschijnsel dat plaatsvindt wanneer, vanaf de Aarde gezien, de planeet Venus voor de Zon schuift. Dergelijk verschijnsel is enkel zichtbaar bij de zogenaamde 'binnenplaneten' aangezien hun banen zich tussen die van de Aarde en de Zon moeten bevinden. Mercurius kan eveneens in een exacte lijn tussen de Zon en Aarde staan. Dit noemen we dan een Mercuriusovergang. Een Mercuriusovergang komt echter vaker voor dan een Venusovergang. Eigenlijk is een Venus- of Mercuriusovergang in theorie dus een soort eclips aangezien een klein deeltje van de zichtbare Zon verduisterd wordt. Venusovergangen zijn niet enkel mooi om waar te nemen maar zijn ook van wetenschappelijk belang. Zo konden wetenschappers in het verleden aan de hand van een Venusovergang de omvang van het zonnestelsel bepalen door nauwkeurige waarnemingen te doen van de kleine tijdsverschillen van de start tot aan het eind van de overgang. Dit werd vastgesteld vanaf verschillende punten op Aarde. De afstanden tussen deze punten werden uiteindelijk gebruikt als meetlat om de afstand tussen de planeet Venus en onze ster te bepalen. Vandaag de dag wordt een Venusovergang door wetenschappers gebruikt om meer te leren over hoe planeten het licht van een ster afschermen. Deze informatie is dan weer nuttig in de studie van exoplaneten.

De fases van Venus variëren van een dunne sikkel tot volle fase in een periode van 584 dagen. Ze kunnen best gezien worden met een telescoop of binoculairen maar mensen met een goed zicht kunnen het met het blote oog opmerken, de resolutie van het blote oog is ongeveer 1 boogminuut. De schijf van Venus meet 60.2 en 68 boogseconden afhankelijk van de afstand van Venus tot de Aarde. Het is mogelijk maar je moet dan wel een zeer goed zicht hebben onder goede atmosferische omstandigheden.